Νέα ένταση προκαλεί στις Ηνωμένες Πολιτείες η ανοιχτή σύγκρουση ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Τζερόμ Πάουελ, με τον Αμερικανό πρόεδρο να απειλεί πλέον ευθέως ότι θα τον απολύσει εάν δεν αποχωρήσει όταν λήξει η θητεία του ως επικεφαλής της Fed τον Μάιο. Η υπόθεση λαμβάνει ήδη διαστάσεις μείζονος πολιτικής και οικονομικής κρίσης, καθώς αγγίζει την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας και πυροδοτεί αντιδράσεις στην Ουάσινγκτον και στις αγορές.
Η νέα παρέμβαση του Τραμπ έγινε σε συνέντευξή του στο Fox Business, όπου ξεκαθάρισε ότι, αν ο Πάουελ δεν εγκαταλείψει τη θέση του όταν ολοκληρωθεί η θητεία του ως πρόεδρος της Fed στις 15 Μαΐου 2026, τότε «θα πρέπει να τον απολύσω». Στην ίδια συνέντευξη παραδέχθηκε ότι είχε σκεφτεί ήδη να τον απομακρύνει, αλλά μέχρι τώρα απέφευγε μια τέτοια μετωπική σύγκρουση, δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως δεν του αρέσει να προκαλεί αντιπαραθέσεις.
Η διαμάχη για τα επιτόκια και η βαθύτερη σύγκρουση
Η σχέση των δύο ανδρών βρίσκεται εδώ και καιρό σε τροχιά σύγκρουσης, με βασικό πεδίο αντιπαράθεσης τη νομισματική πολιτική. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επιτεθεί στον Πάουελ επειδή δεν προχωρά σε μειώσεις επιτοκίων με τον ρυθμό που επιθυμεί ο Λευκός Οίκος, θεωρώντας ότι η Fed λειτουργεί ανασταλτικά για την οικονομική και πολιτική του ατζέντα.
Ωστόσο, η σημερινή κρίση δεν περιορίζεται μόνο στο θέμα των επιτοκίων. Στο προσκήνιο έχει έρθει και η ομοσπονδιακή έρευνα για το κόστος ανακαίνισης της έδρας της Fed, υπόθεση την οποία ο Τραμπ χρησιμοποιεί ως επιπλέον μοχλό πίεσης κατά του Πάουελ. Ο Αμερικανός πρόεδρος τον κατηγορεί για κακοδιαχείριση και υπερβάσεις στο έργο, ενώ έχει δηλώσει πως δεν προτίθεται να σταματήσει την έρευνα, παρά τις πολιτικές επιπλοκές που αυτή δημιουργεί.
Ο Πάουελ δεν δείχνει διάθεση να αποχωρήσει αμέσως
Από την πλευρά του, ο Τζερόμ Πάουελ δεν φαίνεται διατεθειμένος να εγκαταλείψει εύκολα το πεδίο. Αν και η θητεία του ως προέδρου της Fed ολοκληρώνεται στα μέσα Μαΐου, έχει ξεκαθαρίσει ότι σχεδιάζει να παραμείνει μέχρι να ξεκαθαρίσει η διαδικασία διαδοχής και να ολοκληρωθούν οι εκκρεμότητες γύρω από την έρευνα. Παράλληλα, παραμένει μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed, θέση την οποία μπορεί να διατηρήσει έως το 2028.
Αυτό ακριβώς είναι που οξύνει ακόμη περισσότερο την αντιπαράθεση. Ο Τραμπ δεν θέλει απλώς νέα ηγεσία στην κεντρική τράπεζα, αλλά μια καθαρή και άμεση αποχώρηση του Πάουελ από το προσκήνιο. Ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι δεν θα ανεχθεί παραμονή του Πάουελ σε μεταβατικό ρόλο, γεγονός που προμηνύει θεσμική σύγκρουση με απρόβλεπτες συνέπειες.
Ο Κέβιν Γουόρς και το μπλοκάρισμα στη Γερουσία
Στο μεταξύ, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη επιλέξει τον διάδοχο που επιθυμεί για την ηγεσία της Fed, προτείνοντας τον πρώην διοικητή της κεντρικής τράπεζας Κέβιν Γουόρς. Η υποψηφιότητά του έχει ήδη δρομολογηθεί, με την αμερικανική κυβέρνηση να εμφανίζεται αισιόδοξη ότι μπορεί να αναλάβει εγκαίρως. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε μάλιστα πως αναμένει ο Γουόρς να βρεθεί «στη θέση του στην ώρα του», ενώ έχει ήδη οριστεί ακρόαση στη Γερουσία για την επιβεβαίωση της υποψηφιότητάς του.
Παρά ταύτα, η πορεία της υποψηφιότητας μόνο ομαλή δεν είναι. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τομ Τίλις έχει προειδοποιήσει ότι θα μπλοκάρει την επικύρωση του Γουόρς όσο παραμένει ανοιχτή η έρευνα εις βάρος του Πάουελ, εκτιμώντας ότι η υπόθεση υπονομεύει την ανεξαρτησία της Fed και μετατρέπει τη διαδικασία διαδοχής σε πολιτικό εκβιασμό. Η στάση αυτή περιπλέκει σοβαρά τον σχεδιασμό του Λευκού Οίκου και μετατρέπει τον Μάιο σε μήνα θεσμικής δοκιμασίας για τις ΗΠΑ.
Η έρευνα για την ανακαίνιση και οι πολιτικές σκιές
Κεντρικό στοιχείο της αντιπαράθεσης αποτελεί η έρευνα του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης για το έργο ανακαίνισης της έδρας της Fed, το οποίο έχει βρεθεί στο στόχαστρο λόγω υπερβάσεων κόστους. Εισαγγελείς πραγματοποίησαν μάλιστα αιφνιδιαστική επίσκεψη στο εργοτάξιο, επιχειρώντας να αποκτήσουν πρόσβαση στον χώρο, χωρίς όμως να τους επιτραπεί η είσοδος. Η κίνηση αυτή θεωρήθηκε από πολλούς ως μέρος της ευρύτερης πίεσης που ασκείται στην ηγεσία της κεντρικής τράπεζας.
Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει έντονες πολιτικές αντιδράσεις, με δικαστικές και κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις να περιπλέκουν ακόμη περισσότερο το τοπίο. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η έρευνα χρησιμοποιείται ως εργαλείο πίεσης ώστε να εξαναγκαστεί ο Πάουελ σε αποχώρηση, σε μια στιγμή κατά την οποία η ανεξαρτησία της Fed δοκιμάζεται όσο ποτέ τα τελευταία χρόνια.
Οι αγορές παρακολουθούν με νευρικότητα
Η νέα κλιμάκωση δεν είναι χωρίς οικονομικό αντίκτυπο. Ήδη από το 2025, όταν αποκαλύφθηκε ότι ο Τραμπ εξέταζε το ενδεχόμενο αποπομπής του Πάουελ, οι χρηματιστηριακές αγορές και το δολάριο είχαν δεχθεί πιέσεις. Η τρέχουσα ρητορική επαναφέρει τους ίδιους φόβους, καθώς τυχόν ανοιχτή απόπειρα απομάκρυνσης προέδρου της Fed θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως πλήγμα στην ανεξαρτησία της αμερικανικής νομισματικής πολιτικής.
Το ενδεχόμενο αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς θα πρόκειται για μια πρωτοφανή εξέλιξη στα αμερικανικά δεδομένα: ποτέ έως τώρα δεν έχει απολυθεί εν ενεργεία πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας από τον εκάστοτε πρόεδρο των ΗΠΑ. Αυτό και μόνο δείχνει το μέγεθος της κρίσης που μπορεί να προκύψει αν η σύγκρουση περάσει από τα λόγια στις πράξεις.
Ένα θεσμικό crash test με διεθνείς προεκτάσεις
Η υπόθεση Πάουελ δεν είναι απλώς ένα ακόμη επεισόδιο στην προσωπική και πολιτική ένταση μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και ενός κορυφαίου θεσμικού παράγοντα. Πρόκειται για μια εξέλιξη που αγγίζει τον πυρήνα της αμερικανικής θεσμικής ισορροπίας. Η Fed αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους θεσμούς της αμερικανικής οικονομίας και η όποια αμφισβήτηση της αυτονομίας της μπορεί να έχει αντίκτυπο πολύ πέρα από τα σύνορα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Καθώς ο Μάιος πλησιάζει, όλα δείχνουν ότι η σύγκρουση εισέρχεται στην πιο επικίνδυνη φάση της. Ο Τραμπ ανεβάζει τους τόνους, ο Πάουελ δεν υποχωρεί, η Γερουσία εμφανίζεται διχασμένη και οι αγορές παραμένουν σε επιφυλακή. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η μάχη για τη Fed έχει πλέον ξεπεράσει τα στενά όρια της οικονομικής πολιτικής και εξελίσσεται σε ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά μέτωπα της περιόδου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πηγή: Pagenews.gr