Αλουμίνιο σε κρίση: Πόλεμος, δασμοί και μια αγορά που μένει από μέταλλο
Πηγή Φωτογραφίας: Reuters/Αλουμίνιο σε κρίση: Πόλεμος, δασμοί και μια αγορά που μένει από μέταλλο
Η παγκόσμια αγορά αλουμινίου εισέρχεται σε μία από τις πιο επικίνδυνες φάσεις των τελευταίων ετών, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή χτυπά καίρια την παραγωγή, η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένει σοβαρά διαταραγμένη και τα ήδη χαμηλά αποθέματα δεν επαρκούν για να καλύψουν το κενό. Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, η κρίση έχει πάρει πλέον διαστάσεις που απειλούν να επηρεάσουν ευθέως κλάδους όπως οι κατασκευές, η συσκευασία, οι μεταφορές και η πράσινη ενέργεια.
Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκονται τα μεγάλα χυτήρια του Κόλπου. Η Emirates Global Aluminium υπέστη σοβαρές ζημιές στο χυτήριο Al Taweelah από πυραυλική επίθεση, με εκτιμήσεις ότι ακόμη και αν ο πόλεμος σταματούσε άμεσα, η πλήρης αποκατάσταση θα μπορούσε να χρειαστεί έως και έναν χρόνο. Παράλληλα, η Aluminium Bahrain, η μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής αλουμινίου σε έναν μόνο χώρο εκτός Κίνας, έχει επίσης πληγεί, ενώ και η Qatar Aluminium είχε ήδη περιορίσει την παραγωγή της λόγω ενεργειακών δυσκολιών.
Το πλήγμα αυτό είναι ιδιαίτερα βαρύ επειδή η Μέση Ανατολή αποτελεί κρίσιμο κόμβο για την παγκόσμια προσφορά. Το Reuters σημειώνει ότι η περιοχή αντιστοιχεί περίπου στο 9% της παγκόσμιας παραγωγής αλουμινίου και ότι περίπου το 75% αυτής της παραγωγής εξάγεται, με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αυτές τις ροές. Μόνο πέρυσι, η Ευρώπη εισήγαγε περίπου 1,2 εκατ. τόνους και οι ΗΠΑ 3,4 εκατ. τόνους από παραγωγούς του Κόλπου.
Η διαταραχή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ επιδεινώνει περαιτέρω την κατάσταση, καθώς δεν μπλοκάρει μόνο τις εξαγωγές μετάλλου αλλά και την τροφοδοσία των ίδιων των χυτηρίων με πρώτες ύλες. Η Wood Mackenzie εκτιμά, σύμφωνα με το Reuters, ότι η παγκόσμια αγορά μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με έλλειμμα έως και 4 εκατ. μετρικών τόνων μέσα στο 2026, μια τεράστια τρύπα που δύσκολα μπορεί να καλυφθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι η αγορά δεν διαθέτει πλέον τα αποθέματα ασφαλείας που είχε σε προηγούμενες κρίσεις. Τα εγγεγραμμένα αποθέματα αλουμινίου στο London Metal Exchange έχουν υποχωρήσει κάτω από τους 400.000 τόνους, ενώ άλλοι περίπου 100.000 τόνοι βρίσκονται off-warrant. Την ίδια ώρα, στα αποθέματα του CME η διαθέσιμη ποσότητα προς παράδοση έχει υποχωρήσει δραματικά, με το Reuters να αναφέρει ότι απομένουν μόλις 1.864 τόνοι.
Ακόμη και αυτά τα στοιχεία, όμως, δεν δείχνουν όλη την αλήθεια. Μεγάλο μέρος των αποθεμάτων του LME είναι ρωσικό μέταλλο, το οποίο πολλοί δυτικοί αγοραστές αποφεύγουν ή δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν λόγω των κυρώσεων που ακολούθησαν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Στα τέλη Μαρτίου, περίπου 270.000 τόνοι των εγγεγραμμένων αποθεμάτων του LME ήταν ρωσικής προέλευσης, κάτι που περιορίζει ακόμη περισσότερο τη διαθέσιμη προσφορά για δυτικές βιομηχανίες.
Η ασφυξία αυτή αποτυπώνεται ήδη στη συμπεριφορά της αγοράς. Οι traders ανταγωνίζονται έντονα για μη ρωσικό μέταλλο και τα spreads έχουν εκτοξευθεί. Σύμφωνα με το Reuters, η διαφορά μεταξύ τιμής άμεσης και τρίμηνης παράδοσης στο αλουμίνιο έφτασε σε backwardation 95,50 δολαρίων ανά τόνο, στο πιο «σφιχτό» επίπεδο από το 2007. Το LME aluminium price είχε επίσης σκαρφαλώσει στα τέλη Μαρτίου σε υψηλό τετραετίας, γύρω στα 3.492 δολάρια ανά τόνο.
Θεωρητικά, μέρος του προβλήματος θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με την επανεκκίνηση ανενεργών χυτηρίων σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Στην πράξη, όμως, αυτό μοιάζει εξαιρετικά δύσκολο. Η παραγωγή αλουμινίου είναι από τις πιο ενεργοβόρες βιομηχανικές διαδικασίες, με ένα τυπικό χυτήριο να καταναλώνει τόση ηλεκτρική ενέργεια όσο μια μεγάλη πόλη. Το Reuters επισημαίνει ότι μεγάλο μέρος της δυτικής δυναμικότητας είχε ήδη τεθεί εκτός λειτουργίας σε προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις και ότι οι σημερινές αυξημένες τιμές ενέργειας καθιστούν απίθανη την επιστροφή της σε λειτουργία.
Η πίεση αυτή δεν ξεκίνησε καν με τον πόλεμο. Ενδεικτική είναι η περίπτωση του Mozal στη Μοζαμβίκη, που πέρασε σε καθεστώς συντήρησης τον Μάρτιο, αφού η South32 δεν κατάφερε να εξασφαλίσει οικονομικά βιώσιμο συμβόλαιο ηλεκτρικής ενέργειας. Κατά την Wood Mackenzie, ακόμη και αν συνυπολογιστεί μεγαλύτερη παραγωγή από ανακύκλωση και κάποια υποχώρηση της ζήτησης λόγω οικονομικής επιβράδυνσης, «δεν υπάρχει τρόπος να αποφευχθεί ένα μεγάλο έλλειμμα στην παγκόσμια αγορά αλουμινίου τους επόμενους 18 μήνες».
Μπροστά σε αυτή την εικόνα, οι επιλογές της Δύσης είναι περιορισμένες και πολιτικά δύσκολες. Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός αλουμινίου στον κόσμο, όμως διοχετεύει μεγάλο μέρος της παραγωγής της σε ημιέτοιμα προϊόντα και οι δυτικές αγορές έχουν υψώσει για χρόνια εμπορικά εμπόδια απέναντι στις κινεζικές εξαγωγές. Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία διαθέτει τόσο πρωτογενές μέταλλο όσο και κράματα υψηλής προστιθέμενης αξίας παρόμοια με εκείνα που παράγονται στον Κόλπο. Αυτό σημαίνει ότι όσο βαθαίνει η κρίση, τόσο πιο δυνατά θα επανέρχεται το ερώτημα αν δυτικές κυβερνήσεις θα αναγκαστούν να χαλαρώσουν ή να εξαιρέσουν μέρος των κυρώσεων ώστε να αποκαταστήσουν την τροφοδοσία της βιομηχανίας.
Στις ΗΠΑ η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη λόγω των δασμών. Το Reuters έχει αναφέρει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ διατήρησε το 50% tariff στο εισαγόμενο commodity aluminium, ενώ οι αμερικανοί καταναλωτές αλουμινίου πληρώνουν ήδη πολύ υψηλά premiums πάνω από την τιμή του LME. Σε προηγούμενη ανάλυση του Reuters, η συνολική «all-in» τιμή είχε ξεπεράσει τα 5.000 δολάρια ανά τόνο, ένδειξη ότι η αγορά στις ΗΠΑ λειτουργεί ήδη υπό έντονη πίεση.
Γι’ αυτό και το θέμα δεν είναι πλέον μόνο οικονομικό. Προς το παρόν, η κρίση αποτυπώνεται σε ακριβότερες τιμές και αυξημένο κόστος για βιομηχανίες που χρησιμοποιούν αλουμίνιο σε όλο το εύρος της παραγωγής τους. Αν, όμως, η αναταραχή στον Κόλπο συνεχιστεί και τα αποθέματα εξαντληθούν ακόμη περισσότερο, η κρίση μπορεί να πάψει να είναι απλώς θέμα τιμής και να μετατραπεί σε ζήτημα φυσικής επάρκειας μετάλλου. Και τότε το ερώτημα δεν θα είναι πόσο ακριβό είναι το αλουμίνιο, αλλά αν υπάρχει αρκετό για να καλυφθούν οι παραγγελίες της παγκόσμιας βιομηχανίας.
Πηγή: Pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
Το σχόλιο σας