Η εκεχειρία των 10 ημερών ανάμεσα στο Ισραήλ και τον Λίβανο μόλις τέθηκε σε ισχύ, όμως οι δηλώσεις που ακολούθησαν δείχνουν ότι η κατάσταση μόνο σταθερή δεν μπορεί να θεωρηθεί. Λίγες ώρες μετά την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός, ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ισραέλ Κατς, ξεκαθάρισε ότι η επιχείρηση κατά της Χεζμπολάχ «δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής δράσης μόλις λήξει η συμφωνημένη αναστολή των εχθροπραξιών.
Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ παρενέβη με ασυνήθιστα αυστηρό τόνο έναντι του Ισραήλ, δηλώνοντας δημόσια ότι «το Ισραήλ δεν θα βομβαρδίζει πλέον τον Λίβανο» και προσθέτοντας το χαρακτηριστικό «Φτάνει πια!!!» σε ανάρτησή του. Σύμφωνα με το Reuters, η τοποθέτηση αυτή ήρθε αμέσως μετά την αμερικανικής έμπνευσης εκεχειρία, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 16 προς 17 Απριλίου και θεωρείται κομβική για τη διατήρηση μιας εύθραυστης ισορροπίας στην περιοχή.
Η δήλωση Κατς και το μήνυμα προς τον Λίβανο
Ο Ισραέλ Κατς δεν άφησε περιθώρια παρερμηνείας ως προς τις προθέσεις της ισραηλινής πλευράς. Όπως ανέφερε, οι χερσαίες επιχειρήσεις στο νότιο Λίβανο και τα πλήγματα κατά της Χεζμπολάχ έχουν αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα, ωστόσο η αποστολή δεν θεωρείται ολοκληρωμένη. Κατά τον ίδιο, εξακολουθούν να υπάρχουν περιοχές ανάμεσα στη ζώνη ασφαλείας και τον ποταμό Λιτάνι που δεν έχουν «εκκαθαριστεί» από μαχητές και οπλισμό της οργάνωσης.
Η τοποθέτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέεται άμεσα με τον πυρήνα της εκεχειρίας: το Ισραήλ σταματά τις επιθετικές επιχειρήσεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμα να ενεργεί σε περιπτώσεις αυτοάμυνας ή για να αποτρέψει επικείμενες επιθέσεις. Το πλαίσιο που δημοσιοποίησαν αμερικανικές πηγές αναφέρει ότι το Ισραήλ μπορεί να συνεχίσει να πλήττει στόχους εάν θεωρήσει ότι υφίσταται «προγραμματισμένη, επικείμενη ή συνεχιζόμενη απειλή», γεγονός που αφήνει ανοιχτό ένα ευρύ πεδίο ερμηνείας και κινήσεων.
Το μήνυμα του Κατς δεν απευθυνόταν μόνο στη Χεζμπολάχ, αλλά και στους κατοίκους του νότιου Λιβάνου που άρχισαν να επιστρέφουν στα σπίτια τους μετά την εκεχειρία. Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας προειδοποίησε ότι, αν οι εχθροπραξίες επαναληφθούν, οι πολίτες που επιστρέφουν στη ζώνη ασφαλείας ενδέχεται να αναγκαστούν να αποχωρήσουν ξανά. Πρόκειται για μια δήλωση που αποτυπώνει πόσο προσωρινή και αβέβαιη θεωρείται η παρούσα φάση από το Τελ Αβίβ.
Η παρέμβαση Τραμπ και το σπάνιο δημόσιο «μήνυμα» στο Ισραήλ
Εξίσου ηχηρή ήταν η παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επέλεξε μια ασυνήθιστα σκληρή δημόσια γλώσσα απέναντι στο Ισραήλ, έναν από τους πιο σταθερούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή. Σε ανάρτησή του, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ απαγορεύουν πλέον στο Ισραήλ να συνεχίσει να βομβαρδίζει τον Λίβανο, συνοδεύοντας το μήνυμά του με τη φράση «Enough is enough».
Η τοποθέτηση αυτή ερμηνεύεται ως ξεκάθαρη προσπάθεια της Ουάσινγκτον να διατηρήσει την εκεχειρία ζωντανή, αποτρέποντας άμεση επιστροφή στις μάχες. Παράλληλα, αναδεικνύει ότι η αμερικανική διοίκηση επιθυμεί να ελέγξει τον ρυθμό των εξελίξεων στην περιοχή, ιδίως σε μια περίοδο που το μέτωπο του Λιβάνου συνδέεται άμεσα με τις συνολικότερες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και με τις αμερικανοϊρανικές επαφές. Το Reuters σημειώνει ότι ο Τραμπ επέμεινε πως το ζήτημα του Λιβάνου είναι διακριτό από τις συνομιλίες με το Ιράν, αν και το ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο δείχνει σαφώς αλληλένδετο.
Τι προβλέπει η εκεχειρία και ποια είναι τα «γκρίζα» σημεία
Η 10ήμερη εκεχειρία, που ανακοινώθηκε μετά από συνάντηση Ισραηλινών και Λιβανέζων αξιωματούχων στην Ουάσινγκτον, θεωρείται η πρώτη τόσο ουσιαστική απευθείας διπλωματική επαφή των δύο πλευρών εδώ και δεκαετίες. Σύμφωνα με τους όρους που έχουν γίνει γνωστοί, ο Λίβανος αναλαμβάνει, με διεθνή υποστήριξη, να λάβει ουσιαστικά μέτρα ώστε να αποτρέψει τη Χεζμπολάχ από το να εξαπολύει επιθέσεις κατά του Ισραήλ. Παράλληλα, το Ισραήλ δεσμεύεται να μην προχωρά σε επιθετικές επιχειρήσεις, αλλά εξακολουθεί να διατηρεί στρατιωτική παρουσία έως και 10 χιλιόμετρα εντός του νότιου Λιβάνου, σε ζώνη ασφαλείας που έχει ήδη δημιουργήσει.
Ωστόσο, η συμφωνία αφήνει ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα. Δεν προβλέπει αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, κάτι που αποτελούσε βασική ισραηλινή απαίτηση, ούτε ρυθμίζει οριστικά το καθεστώς επιστροφής των εκτοπισμένων. Επιπλέον, η ίδια η Χεζμπολάχ δεν έχει υιοθετήσει επισήμως τη συμφωνία ως δική της πολιτική επιλογή και προειδοποιεί πως οι μαχητές της παραμένουν σε επιφυλακή σε περίπτωση ισραηλινής παραβίασης. Αυτό ενισχύει την εικόνα μιας εκεχειρίας που περισσότερο «παγώνει» προσωρινά τη σύγκρουση παρά τη λύνει.
Ο κίνδυνος νέας ανάφλεξης παραμένει υψηλός
Παρά την κατάπαυση του πυρός, οι πρώτες ώρες της εφαρμογής της συνοδεύτηκαν ήδη από αμφισβητήσεις και φόβους για παραβιάσεις. Διεθνή μέσα μετέδωσαν ότι στον νότιο Λίβανο υπήρξαν αναφορές για ισραηλινά πλήγματα ακόμη και μετά την έναρξη της εκεχειρίας, ενώ λιβανικές αρχές και τοπικά μέσα εξέφρασαν ανησυχία για το κατά πόσο η συμφωνία μπορεί να κρατήσει. Η δυσπιστία αυτή είναι βαθιά, ειδικά μετά από εβδομάδες πολέμου, χιλιάδες θύματα και μαζικό εκτοπισμό αμάχων.
Σύμφωνα με το Reuters, η νέα σύγκρουση ανάμεσα στο Ισραήλ και τη φιλοϊρανική οργάνωση ξέσπασε στις αρχές Μαρτίου, όταν η Χεζμπολάχ επιτέθηκε στο Ισραήλ, με το Τελ Αβίβ να απαντά με σφοδρές επιχειρήσεις στον Λίβανο. Η 10ήμερη εκεχειρία επιχειρεί να σταματήσει προσωρινά αυτή τη σύγκρουση, όμως οι δηλώσεις των τελευταίων ωρών δείχνουν πως όλοι προετοιμάζονται και για το ενδεχόμενο αποτυχίας της.
Μια εκεχειρία με ημερομηνία λήξης και πολλά ερωτήματα
Το βασικό συμπέρασμα από τις τελευταίες εξελίξεις είναι ότι η κατάπαυση του πυρός δεν συνοδεύεται από αίσθηση οριστικής εκτόνωσης. Αντιθέτως, πρόκειται για μια περιορισμένης διάρκειας συμφωνία, με ισχυρές αμφισημίες στους όρους εφαρμογής της και με δημόσιες δηλώσεις που προεξοφλούν ότι η στρατιωτική επιλογή παραμένει στο τραπέζι.
Από τη μία πλευρά, ο Ισραέλ Κατς δηλώνει ότι η επιχείρηση κατά της Χεζμπολάχ δεν έχει τελειώσει και ότι υπάρχουν ακόμη περιοχές που πρέπει να «εκκαθαριστούν». Από την άλλη, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να βάλει φρένο σε νέα ισραηλινά πλήγματα, στέλνοντας ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα πως οι ΗΠΑ θέλουν να κρατήσουν την εκεχειρία ενεργή. Το αν αυτή η ισορροπία θα αντέξει, παραμένει εντελώς αβέβαιο.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται καθοριστικό, καθώς από την εφαρμογή των όρων στο πεδίο θα κριθεί αν η συμφωνία αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα προς μια πιο σταθερή διπλωματική διαδικασία ή αν θα αποδειχθεί απλώς μια σύντομη ανάπαυλα πριν από νέο κύκλο βίας στη μεθόριο Ισραήλ – Λιβάνου.
Πηγή: Pagenews.gr