Η ολοένα και στενότερη σύμπλευση του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου δεν είναι μια συγκυριακή διπλωματική εξέλιξη, αλλά η απαρχή μιας νέας περιφερειακής πραγματικότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, γράφει σε άρθρο του στην εφημερίδα «Γεντιότ Αχρονότ» ο Ισραηλινός πανεπιστημιακός και αναλυτής Νιλ Μπαρ.
Από συνεργασία σε στρατηγικό άξονα
Η στενότερη σύμπλευση μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ δεν θεωρείται πλέον συγκυριακή διπλωματική συνεργασία, αλλά – σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύεται στον ισραηλινό Τύπο – η απαρχή μιας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Όπως σημειώνει ο αναλυτής Νιλ Μπαρ:«Ο άξονας Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου αποκτά ουσιαστικό στρατηγικό βάθος και λειτουργεί ως πραγματικό αντίβαρο στις περιφερειακές φιλοδοξίες της Τουρκίας»
Η Τουρκία ως βασικός παράγοντας αντίδρασης
Σύμφωνα με την ανάλυση, η Άγκυρα:
- αντιλαμβάνεται τη μετατόπιση ισχύος
- επιχειρεί να περιορίσει τη θεσμική εμβάθυνση του άξονα
- αυξάνει την επικοινωνιακή και διπλωματική πίεση προς Αθήνα και Λευκωσία
Η τουρκική ενόχληση, όπως επισημαίνεται, δεν αποδυναμώνει τον άξονα, αλλά αντίθετα: επιβεβαιώνει τη σημασία του
Η γεωπολιτική αλλαγή μετά την 7η Οκτωβρίου
Η νέα πραγματικότητα εντάσσεται στο μεταβαλλόμενο περιφερειακό περιβάλλον μετά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με την ανάλυση:
- η επιρροή του Ιράν έχει αποδυναμωθεί
- δημιουργήθηκε στρατηγικό κενό ισχύος
- εντάθηκε ο ανταγωνισμός για περιφερειακή ηγεμονία
Αυτό επιτρέπει την ενίσχυση εναλλακτικών σχημάτων συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από τεχνική συνεργασία σε γεωπολιτικό μπλοκ
Η τριμερής συνεργασία, που ξεκίνησε σε επίπεδο:
- ενέργειας
- ασφάλειας
- τεχνικών και στρατιωτικών επαφών
έχει, σύμφωνα με την ανάλυση, εξελιχθεί σε: πολιτικό και στρατηγικό σχήμα με περιφερειακό αποτύπωμα
Η τουρκική ρητορική και ο “Δούρειος Ίππος”
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε τουρκικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία – σύμφωνα με την ανάλυση – προβάλλουν αφήγημα ότι η Ελλάδα λειτουργεί ως:
«Δούρειος Ίππος του Ισραήλ για την αποδυνάμωση ΝΑΤΟ και ΕΕ»
Το γεγονός ότι τέτοιες αναλύσεις δημοσιεύονται στα αγγλικά, υποδηλώνει:
- στόχευση διεθνούς κοινού
- προσπάθεια διαμόρφωσης παγκόσμιου αφηγήματος
Ο ρόλος της ρητορικής Φιντάν
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι προειδοποιήσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν προς Ελλάδα και Κύπρο.
Ωστόσο, Αθήνα και Λευκωσία:
- απορρίπτουν τη ρητορική πίεσης
- επιμένουν στην κυριαρχία των στρατηγικών τους επιλογών
- ενισχύουν τη θεσμική συνεργασία με το Ισραήλ
Η ουσία της γεωπολιτικής μετατόπισης
Η ανάλυση καταλήγει σε ένα βασικό συμπέρασμα:
«Όσο πιο έντονα αντιδρά η Τουρκία, τόσο περισσότερο επιβεβαιώνει ότι ο άξονας αποτελεί πραγματικό στρατηγικό παράγοντα»
Δηλαδή, η ένταση δεν αποδυναμώνει τον άξονα – τον νομιμοποιεί ως γεωπολιτική πραγματικότητα.
Ανάλυση: τι σημαίνει για την Ανατολική Μεσόγειο
Η διαμόρφωση του άξονα οδηγεί σε τρεις κρίσιμες μεταβολές:
1. Ενεργειακή γεωπολιτική
- αγωγοί και LNG υποδομές αποκτούν στρατηγική διάσταση
2. Ασφάλεια και άμυνα
- ενισχυμένη συνεργασία πληροφοριών και στρατιωτικών ασκήσεων
3. Διπλωματική αναδιάταξη
- νέα ισορροπία απέναντι στην Τουρκία
Ο άξονας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ δεν παρουσιάζεται πλέον ως απλή περιφερειακή συνεργασία, αλλά ως: αναδυόμενο στρατηγικό μπλοκ στην Ανατολική Μεσόγειο
Η Τουρκία, σύμφωνα με την ανάλυση, δεν τον αγνοεί – αντίθετα τον αντιμετωπίζει ως: δομική πρόκληση στις περιφερειακές της φιλοδοξίες
Πηγή: Νιλ Μπαρ – ανάλυση στην Yedioth Ahronoth (Ισραήλ)