Σε μια από τις πιο πολιτικά φορτισμένες παρεμβάσεις της τελευταίας περιόδου, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε σαφές μήνυμα για την ανάγκη «ριζικής επανατοποθέτησης» της Ευρωπαϊκή Ένωση στο παγκόσμιο γεωπολιτικό σύστημα, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί με όρους του παρελθόντος.
Μιλώντας σε εκδήλωση για τα 80 χρόνια της Die Zeit στο Αμβούργο, η Φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει την ανεξαρτησία της απέναντι σε εξωτερικές πιέσεις από τη Ρωσία, την Τουρκία και την Κίνα.
«Η Ευρώπη απουσιάζει από τις κρίσιμες αποφάσεις»
Η επικεφαλής της Κομισιόν προειδοποίησε ότι η ΕΕ συχνά εμφανίζεται αποδυναμωμένη σε κρίσιμα διεθνή ζητήματα, λέγοντας:
«Η φωνή της Ευρώπης πρέπει να ακούγεται»
και υπογραμμίζοντας ότι η ήπειρος οφείλει να αποκτήσει πιο ενιαία και γρήγορη εξωτερική πολιτική.
Πρόταση-τομή: Τέλος στην ομοφωνία
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία της ομιλίας της ήταν η πρόταση για αλλαγή του τρόπου λήψης αποφάσεων στην ΕΕ:
- κατάργηση της ομοφωνίας στο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών
- μετάβαση σε σύστημα ενισχυμένης πλειοψηφίας
Η πρόταση αυτή θεωρείται βαθιά θεσμική αλλαγή, που θα μπορούσε να επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων, αλλά και να περιορίσει το δικαίωμα βέτο κρατών-μελών.
Ενέργεια και εξάρτηση: «Το παλιό μοντέλο τελείωσε»
Η Φον ντερ Λάιεν έκανε ευθεία αναφορά στο οικονομικό μοντέλο που στήριξε την ευρωπαϊκή ανάπτυξη τις προηγούμενες δεκαετίες:
- φθηνή ενέργεια από τη Ρωσία
- φθηνή παραγωγή από την Κίνα
- στρατιωτική προστασία από τις Ηνωμένες Πολιτείες
«Αυτά ανήκουν στο παρελθόν» τόνισε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη πρέπει να χτίσει δική της αυτάρκεια σε ενέργεια, άμυνα και τεχνολογία.
Άμυνα και διεύρυνση: «Η Ευρώπη πρέπει να σκεφτεί γεωπολιτικά»
Η Πρόεδρος της Κομισιόν έθεσε ως κεντρικό στόχο τη μετατροπή της ΕΕ σε γεωπολιτικό δρώντα, ικανό να προστατεύσει τα συμφέροντά του.
Στο πλαίσιο αυτό:
- ζήτησε ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας
- υποστήριξε τη διεύρυνση της Ένωσης
- έστειλε μήνυμα στρατηγικής αυτονομίας
Πράσινη μετάβαση και πυρηνική ενέργεια
Αναφερόμενη στο European Green Deal, η Φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η πράσινη μετάβαση παραμένει αδιαπραγμάτευτη, αλλά με μεγαλύτερη ευελιξία.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η δήλωσή της:
«Η Ευρώπη χρειάζεται την πυρηνική ενέργεια»
αναγνωρίζοντας ότι αποτελεί αναγκαίο συμπλήρωμα στις ανανεώσιμες πηγές.
Ψηφιακή εποχή: Προστασία των ανηλίκων
Η επικεφαλής της Κομισιόν αναφέρθηκε και στο ζήτημα της ψηφιακής προστασίας των παιδιών, προτείνοντας:
- ενιαία ευρωπαϊκή εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας
- αυστηρότερο έλεγχο αλγορίθμων
- ενίσχυση του ρόλου των γονέων
«Οι γονείς και όχι οι αλγόριθμοι πρέπει να διαμορφώνουν τα παιδιά» σημείωσε.
Μια Ευρώπη σε φάση «στρατηγικής ωρίμανσης»
Η παρέμβαση Φον ντερ Λάιεν αποτυπώνει τρεις μεγάλες μετατοπίσεις:
1. Από οικονομική ένωση σε γεωπολιτική δύναμη Η ΕΕ επιχειρεί να ξεπεράσει τον ρόλο του καθαρά οικονομικού μπλοκ.
2. Από ομοφωνία σε ταχύτητα αποφάσεων Η θεσμική αλλαγή θα ενίσχυε την αποτελεσματικότητα αλλά δημιουργεί πολιτικές εντάσεις.
3. Από εξάρτηση σε στρατηγική αυτονομία Ενέργεια, άμυνα και τεχνολογία στο επίκεντρο της νέας αρχιτεκτονικής.
Η ομιλία δεν είναι απλώς ιδεολογική τοποθέτηση, αλλά ένδειξη ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε φάση:
- αυξημένων γεωπολιτικών πιέσεων
- θεσμικών αναθεωρήσεων
- επαναπροσδιορισμού ισχύος
Το ερώτημα που παραμένει: μπορεί η ΕΕ να κινηθεί ενιαία σε έναν κόσμο που γίνεται όλο και πιο ανταγωνιστικός;
Πηγή: pagenews.gr