Σουηδικές υπηρεσίες: Η ρωσική οικονομία είναι πιο αδύναμη από ό,τι δείχνουν τα στοιχεία

Η εικόνα της ανθεκτικότητας που προβάλλει η ρωσική οικονομία απέναντι στις δυτικές κυρώσεις και στις αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες αμφισβητείται πλέον ανοιχτά από δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών. Σύμφωνα με τη στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών της Σουηδίας, η πραγματική κατάσταση είναι σημαντικά πιο επιβαρυμένη από αυτή που παρουσιάζεται επισήμως, με βασικούς δείκτες όπως ο πληθωρισμός και το δημοσιονομικό έλλειμμα να εμφανίζονται χαμηλότεροι «στα χαρτιά» από ό,τι στην πραγματικότητα.

Ο επικεφαλής της υπηρεσίας, Τόμας Νίλσον, σε δηλώσεις του στους Financial Times, υποστήριξε ότι η Μόσχα παραποιεί συστηματικά οικονομικά δεδομένα, επιχειρώντας να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η οικονομία της αντέχει την πίεση του πολέμου και των κυρώσεων. Η εκτίμηση αυτή ενισχύει τη γενικότερη αμφισβήτηση που διατυπώνεται από δυτικές πηγές για την αξιοπιστία των ρωσικών στατιστικών στοιχείων.

Πληθωρισμός και έλλειμμα: Δύο διαφορετικές πραγματικότητες

Σύμφωνα με τις σουηδικές εκτιμήσεις, ο πραγματικός πληθωρισμός στη Ρωσία βρίσκεται πολύ υψηλότερα από τα επίσημα στοιχεία. Ο Νίλσον εκτιμά ότι κινείται πιο κοντά στο βασικό επιτόκιο του 15%, σε αντίθεση με την επίσημη πρόβλεψη της ρωσικής κεντρικής τράπεζας που τον τοποθετεί στο 5,86%. Η απόκλιση αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί, υποδηλώνει σημαντική πίεση στο κόστος ζωής και στην αγοραστική δύναμη των πολιτών.

Αντίστοιχα, το δημοσιονομικό έλλειμμα φαίνεται να υποεκτιμάται σημαντικά. Η σουηδική πλευρά ευθυγραμμίζεται με εκτίμηση της γερμανικής υπηρεσίας πληροφοριών (BND), σύμφωνα με την οποία το πραγματικό έλλειμμα της Ρωσίας μπορεί να είναι κατά περίπου 30 δισεκατομμύρια δολάρια υψηλότερο από ό,τι εμφανίζεται επισήμως. Η διαφορά αυτή ενισχύει τις ανησυχίες για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών της χώρας.

Ένα οικονομικό μοντέλο υπό πίεση

Η ανάλυση των σουηδικών υπηρεσιών οδηγεί σε ένα σαφές συμπέρασμα: η ρωσική οικονομία κινείται σε ένα μοντέλο που στηρίζεται ολοένα και περισσότερο στον κρατικό δανεισμό και στις στρατιωτικές δαπάνες, με περιορισμένη παραγωγική δυναμική στον πολιτικό τομέα.

Σύμφωνα με τον Νίλσον, η Μόσχα «ζει πλέον μέσα στο χρέος», ενώ υπάρχουν ενδείξεις που θα μπορούσαν να υποδηλώνουν τον κίνδυνο μιας μελλοντικής τραπεζικής κρίσης. Αν και δεν δημοσιοποιήθηκαν συγκεκριμένοι δείκτες, η εκτίμηση αυτή ενισχύει το σενάριο αυξανόμενης χρηματοπιστωτικής αστάθειας.

Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με την ίδια πηγή, είναι ότι η οικονομία δεν έχει πλέον αρκετά εργαλεία για να απορροφήσει τα σοκ. Ο Νίλσον περιέγραψε δύο πιθανά σενάρια για τη συνέχεια: είτε μια μακροχρόνια ύφεση, είτε ένα πιο απότομο οικονομικό σοκ, και στις δύο περιπτώσεις με καθοδική πορεία.

Ο ρόλος του πετρελαίου και τα όρια της ανθεκτικότητας

Παρά την άνοδο των τιμών του πετρελαίου λόγω των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, η σουηδική εκτίμηση είναι ότι τα οφέλη για τη Ρωσία είναι περιορισμένα. Για να καλύψει το δημοσιονομικό της έλλειμμα, η Μόσχα θα χρειαζόταν τιμές πετρελαίου τύπου Urals κοντά στα 100 δολάρια ανά βαρέλι για παρατεταμένο διάστημα, κάτι που δεν θεωρείται δεδομένο.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και σε περιόδους αυξημένων τιμών ενέργειας, η ρωσική οικονομία δυσκολεύεται να εξισορροπήσει τις πιέσεις που δέχεται. Η εξάρτηση από τις εξαγωγές ενέργειας παραμένει υψηλή, αλλά δεν επαρκεί πλέον για να καλύψει τις συνολικές ανάγκες χρηματοδότησης.

Αντίθετες εκτιμήσεις και η θέση του Πούτιν

Παρά τις δυτικές ανησυχίες, δεν υπάρχει πλήρης ομοφωνία για την κατάσταση της ρωσικής οικονομίας. Διεθνείς οργανισμοί, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, εκτιμούν ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί γύρω στο 5% έως 5,6% μέχρι το τέλος του έτους, πλησιάζοντας περισσότερο τις επίσημες ρωσικές προβλέψεις.

Ο ίδιος ο Βλαντιμίρ Πούτιν αναγνώρισε πρόσφατα ότι υπάρχουν αρνητικές τάσεις, αλλά απέδωσε την επιβράδυνση σε εποχικούς και ημερολογιακούς παράγοντες, επιχειρώντας να υποβαθμίσει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Την ίδια στιγμή, κάλεσε την κυβέρνηση να λάβει μέτρα για την τόνωση της ανάπτυξης.

Ωστόσο, ακόμη και εντός της Ρωσίας υπάρχουν φωνές που παραδέχονται τις δυσκολίες. Ο υπουργός Οικονομικής Ανάπτυξης Μαξίμ Ρεσέτνικοφ έχει επισημάνει ότι οι πόροι της οικονομίας έχουν σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί, ενώ στελέχη του τραπεζικού τομέα προειδοποιούν για αυξημένο κίνδυνο αθέτησης δανείων.

Ο πόλεμος στο επίκεντρο, αλλά εκτός επίσημης αφήγησης

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της ανάλυσης είναι ότι, σύμφωνα με ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, η ρωσική οικονομία έχει στραφεί έντονα προς το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα, εις βάρος της πολιτικής οικονομίας. Παρά ταύτα, η επίσημη ρωσική ρητορική αποφεύγει να συνδέσει άμεσα τα οικονομικά προβλήματα με τον πόλεμο στην Ουκρανία ή με τις κυρώσεις.

Αντίθετα, γίνεται αναφορά σε γενικότερους «μακροοικονομικούς» ή «εποχικούς» παράγοντες, μια επιλογή που, σύμφωνα με τις δυτικές εκτιμήσεις, αποσκοπεί στη διατήρηση της εικόνας σταθερότητας στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.

Οι επόμενες κινήσεις και η πίεση για νέες κυρώσεις

Η Σουηδία, αξιοποιώντας τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της, πιέζει για την επιτάχυνση των διαδικασιών επιβολής νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Ο Νίλσον χαρακτήρισε οποιαδήποτε καθυστέρηση σε αυτή την κατεύθυνση ως «αποτυχία για την Ευρώπη», υπογραμμίζοντας τη σημασία της διατήρησης της πίεσης προς τη Μόσχα.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι σε περίπτωση σταθεροποίησης των τιμών του πετρελαίου ή αποκλιμάκωσης των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, η Ρωσία θα αντιμετωπίσει ακόμη μεγαλύτερες δυσκολίες στη χρηματοδότηση των στρατιωτικών της επιχειρήσεων.

Μια οικονομία σε μεταβατική κρίση

Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας οικονομίας που βρίσκεται σε μεταβατική φάση, με αυξανόμενες πιέσεις, περιορισμένα περιθώρια προσαρμογής και σημαντικές αβεβαιότητες για το μέλλον. Είτε οι εκτιμήσεις των σουηδικών υπηρεσιών επιβεβαιωθούν πλήρως είτε όχι, το βέβαιο είναι ότι η ρωσική οικονομία δεν κινείται πλέον σε συνθήκες κανονικότητας, αλλά σε ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου και διαρκούς προσαρμογής.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η Μόσχα θα καταφέρει να διατηρήσει την ισορροπία ή αν οι πιέσεις θα οδηγήσουν σε βαθύτερη κρίση, επιβεβαιώνοντας τις πιο απαισιόδοξες προβλέψεις.

Πηγή: Pagenews.gr