«Game changer» στο Ορμούζ: Η Τεχεράνη αμφισβητεί ανοιχτά την αμερικανική κυριαρχία

Η Τεχεράνη προωθεί περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας, ενώ Ουάσινγκτον και σύμμαχοι πιέζουν για ελευθερία ναυσιπλοΐας

Η νέα διπλωματική κινητικότητα του Ιράν αποτυπώνει μια σαφή στρατηγική: απομάκρυνση των ΗΠΑ από την αρχιτεκτονική ασφαλείας του Περσικού Κόλπου και ανάδειξη ενός «ενδοπεριφερειακού μοντέλου» ελέγχου του Στενού του Ορμούζ.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, κατά την επίσκεψή του στο Ομάν, έθεσε ανοιχτά την πρόταση για ένα νέο πλαίσιο ασφαλείας «χωρίς ξένη ανάμειξη», στοχεύοντας ευθέως την αμερικανική στρατιωτική παρουσία.

Οι δηλώσεις που αλλάζουν το παιχνίδι

«Η ασφάλεια στην περιοχή πρέπει να διασφαλίζεται από τις χώρες της περιοχής», φέρεται να τόνισε ο Αραγτσί, επαναλαμβάνοντας τη θέση ότι η παρουσία των ΗΠΑ «ενισχύει την αστάθεια».

Παράλληλα, η Τεχεράνη επιδιώκει:

• νέο κανονιστικό πλαίσιο για τη ναυσιπλοΐα
• συνεργασία με παράκτια κράτη
• έλεγχο της διέλευσης με όρους που εξυπηρετούν τα περιφερειακά συμφέροντα

Σε πιο σκληρή γραμμή, Ιρανοί αξιωματούχοι κάνουν λόγο ακόμη και για «νέο θαλάσσιο καθεστώς» με πιθανά τέλη διέλευσης πλοίων, σηματοδοτώντας ριζική αλλαγή πολιτικής μετά από δεκαετίες ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

 Η αντίδραση των ΗΠΑ και το διπλωματικό αδιέξοδο

Η απάντηση της Ουάσινγκτον ήταν άμεση και αποκαλυπτική του χάσματος:

«Το Ιράν πρόσφερε πολλά, αλλά όχι αρκετά», δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, ακυρώνοντας αποστολή διαπραγματευτών στο Πακιστάν.

Η απόφαση αυτή:

• πάγωσε τις διαπραγματεύσεις
• ενίσχυσε τη στρατιωτική ένταση
• επιβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει άμεση προοπτική συμφωνίας

Την ίδια στιγμή, το Ιράν επιμένει ότι ουσιαστικές συνομιλίες δεν μπορούν να υπάρξουν όσο συνεχίζεται ο αμερικανικός αποκλεισμός.

Ο ρόλος Ομάν – Πακιστάν – Ρωσίας

Η διπλωματική περιοδεία Αραγτσί (Ομάν – Πακιστάν – Μόσχα) δεν είναι τυχαία:

• Ομάν: παραδοσιακός διαμεσολαβητής
• Πακιστάν: κόμβος έμμεσων διαπραγματεύσεων
• Ρωσία: στρατηγικός εταίρος και αντίβαρο στη Δύση

Η επιστροφή του στο Ισλαμαμπάντ εντάσσεται σε προσπάθεια διάσωσης της διαδικασίας αποκλιμάκωσης, παρά το αμερικανικό «μπλόκο».

 Το Στενό του Ορμούζ ως «γεωπολιτικό όπλο»

Το Ορμούζ παραμένει το απόλυτο στρατηγικό χαρτί της Τεχεράνης:

• διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου
• κάθε περιορισμός επηρεάζει άμεσα τιμές και εφοδιαστικές αλυσίδες
• λειτουργεί ως μοχλός πίεσης σε ΗΠΑ και Ευρώπη

Η ιρανική στρατηγική φαίνεται διττή:

• Προσφέρει ελεγχόμενη πρόσβαση (π.χ. συντονισμένη διέλευση πλοίων)
•  Διατηρεί την απειλή πλήρους ελέγχου ή περιορισμού

 Περιφερειοποίηση vs παγκόσμια ασφάλεια

Η πρόταση Αραγτσί δεν είναι απλώς τεχνική — είναι βαθιά γεωπολιτική:

1. Περιφερειακή αυτονομία

Το Ιράν επιχειρεί να δημιουργήσει ένα σύστημα ασφάλειας τύπου «Gulf for Gulf states», αποκλείοντας τις ΗΠΑ.

2. Αμφισβήτηση της δυτικής ναυτικής κυριαρχίας

Η ελευθερία ναυσιπλοΐας, βασικός πυλώνας της παγκόσμιας οικονομίας, τίθεται υπό όρους.

3. Ενεργειακός εκβιασμός ή στρατηγική εξισορρόπησης;

Η επιβολή κανόνων ή τελών μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο πίεσης στις αγορές ενέργειας.

4. Ρίσκο παγκόσμιας αποσταθεροποίησης

Η παρατεταμένη κρίση ήδη επηρεάζει:

• κόστος ζωής
• τιμές ενέργειας
• διεθνές εμπόριο

Η πρόταση του Ιράν για το Ορμούζ δεν είναι μια απλή διπλωματική ιδέα — είναι μια απόπειρα αναδιάταξης της ισορροπίας ισχύος στη Μέση Ανατολή.

Το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα υπάρξει συμφωνία, αλλά:

• ποιος θα ελέγχει τον σημαντικότερο ενεργειακό διάδρομο του πλανήτη.

Πηγή: pagenews.gr