Ιράν: Διπλωματικό αδιέξοδο για τα «διόδια» στα Στενά του Ορμούζ
Πηγή Φωτογραφίας: Reuters/Ιράν: Διπλωματικό αδιέξοδο για τα «διόδια» στα Στενά του Ορμούζ
Σε διπλωματικό αδιέξοδο οδηγείται το σχέδιο του Ιράν για επιβολή «διοδίων» στα Στενά του Ορμούζ, καθώς κανένας βασικός περιφερειακός παράγοντας δεν εμφανίζεται πρόθυμος να στηρίξει την πρόταση της Τεχεράνης. Η περιοδεία του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί σε Ομάν, Πακιστάν και Ρωσία δεν έχει αποδώσει μέχρι στιγμής τα αποτελέσματα που επιδίωκε η ιρανική πλευρά.
Το κρίσιμο εμπόδιο είναι το Ομάν, το οποίο ελέγχει το νότιο τμήμα των Στενών και έχει απορρίψει κάθε σενάριο χρέωσης της διέλευσης. Η στάση του Μουσκάτ στηρίζεται τόσο στη γεωγραφία όσο και στο διεθνές δίκαιο, καθώς τα Στενά του Ορμούζ θεωρούνται διεθνής θαλάσσια δίοδος όπου η διέλευση δεν μπορεί να παρεμποδίζεται ή να επιβαρύνεται αυθαίρετα.
Το «όχι» του Ομάν
Κατά την επίσκεψή του στο Μουσκάτ, ο Αραγτσί επιχείρησε να παρουσιάσει ένα περιφερειακό πλαίσιο ασφαλείας για τα Στενά, χωρίς δυτική εμπλοκή. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, στο πλαίσιο αυτό περιλαμβανόταν και η ιδέα επιβολής τελών διέλευσης, με στόχο τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης του Ιράν.
Η απάντηση του Ομάν ήταν ξεκάθαρη. Η χώρα έχει ήδη απορρίψει δημόσια κάθε σενάριο διοδίων, επικαλούμενη τις διεθνείς συμβάσεις που κατοχυρώνουν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Το Μουσκάτ, που παραδοσιακά λειτουργεί ως ουδέτερος διαμεσολαβητής στην περιοχή, δεν θέλει να ταυτιστεί με μια κίνηση που θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα την ισορροπία στον Κόλπο.
Η γεωγραφία που μπλοκάρει την Τεχεράνη
Η γεωγραφία των Στενών κάνει το σχέδιο του Ιράν εξαιρετικά δύσκολο. Στο στενότερο σημείο τους, τα Στενά του Ορμούζ έχουν πλάτος περίπου 33 χιλιόμετρα. Τα βόρεια ύδατα ανήκουν στο Ιράν, ενώ τα νότια στο Ομάν, μέσω του θύλακα του Μουσάνταμ.
Λόγω της επικάλυψης των χωρικών υδάτων των δύο χωρών, μεγάλο μέρος της πρακτικής ναυσιπλοΐας περνά από ζώνες που ελέγχει το Ομάν. Χωρίς τη συγκατάθεση του Μουσκάτ, οποιοδήποτε σχέδιο ελέγχου ή χρέωσης είναι ουσιαστικά ανεφάρμοστο.
Το νομικό τείχος της UNCLOS
Το Ομάν επικαλείται τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, ειδικά τις διατάξεις για την αβίαστη διέλευση από διεθνή στενά. Τα άρθρα 38 και 44 κατοχυρώνουν το δικαίωμα διέλευσης από διεθνείς θαλάσσιες οδούς και προβλέπουν ότι τα παράκτια κράτη δεν μπορούν να την παρεμποδίζουν ή να την αναστέλλουν.
Αυτό είναι το βασικό νομικό εμπόδιο για την Τεχεράνη. Τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι τεχνητή διώρυγα, όπως το Σουέζ ή ο Παναμάς, αλλά φυσική διεθνής δίοδος. Επομένως, σύμφωνα με τη θέση του Ομάν, οποιαδήποτε χρέωση θα ισοδυναμούσε με παράνομη παρεμπόδιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Το Πακιστάν και η αμερικανική απόσταση
Παράλληλα, ο Αραγτσί επιχείρησε να αξιοποιήσει το Πακιστάν ως διαμεσολαβητή για έμμεση επικοινωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Ιράν φέρεται να κατέθεσε πρόταση για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τερματισμό της κρίσης, μεταθέτοντας τις συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα σε μεταγενέστερο στάδιο.
Ωστόσο, οι συνομιλίες παραμένουν σε αδιέξοδο. Η Ουάσινγκτον εμφανίζεται απρόθυμη να αποδεχθεί μια συμφωνία που δεν αγγίζει άμεσα το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ενώ οι εντάσεις γύρω από τα Στενά συνεχίζουν να επιβαρύνουν την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Η Μόσχα ως τελευταία στάση
Η επίσκεψη Αραγτσί στη Μόσχα και η αναμενόμενη συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν αποτελούν την τελευταία μεγάλη διπλωματική προσπάθεια της Τεχεράνης να βρει στήριξη. Η Ρωσία διατηρεί στενές σχέσεις με το Ιράν, αλλά δύσκολα θα στηρίξει δημόσια ένα σχέδιο που αμφισβητεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας σε διεθνή ύδατα.
Η Μόσχα έχει δικούς της λόγους να μην έρθει σε ευθεία σύγκρουση με τα κράτη του Κόλπου, με τα οποία διατηρεί ενεργειακές και διπλωματικές σχέσεις. Έτσι, ακόμη και αν ακούσει την ιρανική πρόταση, δεν είναι βέβαιο ότι θα την υιοθετήσει πολιτικά.
Μόνη στο αδιέξοδο η Τεχεράνη
Το σχέδιο για «διόδια» στα Στενά του Ορμούζ φαίνεται να σκοντάφτει σε τρία εμπόδια: την άρνηση του Ομάν, το Δίκαιο της Θάλασσας και την απουσία περιφερειακής συναίνεσης. Η Τεχεράνη μπορεί να επιδιώκει να μετατρέψει τη γεωγραφική της θέση σε εργαλείο πίεσης, όμως χωρίς το Μουσκάτ δεν μπορεί να επιβάλει πρακτικά έναν μηχανισμό χρέωσης.
Το Ομάν, από την πλευρά του, κρατά ανοιχτή την πόρτα για συζητήσεις περί ασφάλειας της διέλευσης, αλλά όχι για περιορισμούς ή τέλη. Με αυτή τη στάση, επιβεβαιώνει τον ρόλο του ως ουδέτερου διαμεσολαβητή και αφήνει το Ιράν απομονωμένο σε ένα σχέδιο που μοιάζει περισσότερο με διαπραγματευτικό μοχλό παρά με εφαρμόσιμη πολιτική.
Πηγή: Pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
Το σχόλιο σας