Αμερικανικές ενισχύσεις, αεροπλανοφόρα και ισραηλινή κινητοποίηση εντείνουν τα σενάρια νέων βομβαρδισμών μετά τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Τι αποκαλύπτουν οι αναλυτές Σούζαν Μαλόνι και Τζέισον Κάμπελ, γιατί η Ουάσιγκτον εξετάζει την κλιμάκωση και πώς το Ιράν απειλεί να μεταφέρει τη σύγκρουση στις κρίσιμες υποδομές του Περσικού Κόλπου.
Οι αγορές εγκαταλείπουν τις ελπίδες για γρήγορη αποκλιμάκωση των τιμών μετά τον πόλεμο με το Ιράν. Τα συμβόλαια πετρελαίου για τον Ιανουάριο του 2027 ξεπερνούν τα 97 δολάρια, ενώ αναλυτές προειδοποιούν ότι οι περιορισμοί στις μεταφορές από τον Περσικό Κόλπο και το υψηλό κόστος ασφάλισης απειλούν να διατηρήσουν την ενεργειακή πίεση για μήνες.
Η Τεχεράνη προτείνει ξανά την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και την επανέναρξη των συνομιλιών την έβδομη ημέρα, υπό την προϋπόθεση ότι η Ουάσιγκτον θα αποδεχθεί τους όρους της.
Αποθέματα στο χαμηλότερο επίπεδο της σειράς καταγραφής από το 2017, συνεχιζόμενες διαταραχές στο Ορμούζ και δύσκολη αναπλήρωση των δεξαμενών. Η ενεργειακή κρίση μετατρέπεται σε αγώνα αντοχής για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Νέα περιστατικά κοντά στη Σαουδική Αραβία, πλήγματα στην Aramco και πετρέλαιο κοντά στα 110 δολάρια. Η κλιμάκωση έως τις 17 Οκτωβρίου δοκιμάζει ολόκληρο το σύστημα εναλλακτικών διαδρομών που κρατά τις ενεργειακές εξαγωγές σε κίνηση.
Νέα επικίνδυνη κλιμάκωση στην καρδιά του παγκόσμιου ενεργειακού εμπορίου, καθώς το πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων GFS Pride, με σημαία Σιγκαπούρης, βυθίστηκε έπειτα από πλήγμα βλήματος κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Και δεύτερο εμπορικό πλοίο αναφέρεται ότι βυθίζεται, ενώ οι επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα πολλαπλασιάζονται. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια θαλάσσια δίοδος από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Το μνημόνιο των 14 σημείων του Ισλαμαμπάν επιστρέφει στο διπλωματικό τραπέζι, παρά την κατάρρευση της εκεχειρίας του Ιουνίου. Η Τεχεράνη ζητά άρση του αμερικανικού αποκλεισμού, η Ουάσιγκτον απαιτεί πρώτα ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ενώ η Κίνα πιέζει για επανέναρξη των συνομιλιών. Το Πακιστάν παραμένει κρίσιμος μεσολαβητής, αλλά η νέα αμυντική του συμμαχία με Σαουδική Αραβία και Τουρκία περιπλέκει την αποστολή του.
Η επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος σε ηλεκτρική εγκατάσταση της Μεδίνας ανοίγει νέο κεφάλαιο στην κρίση της Μέσης Ανατολής. Το Ριάντ κατηγορεί τους Χούθι, οι οποίοι αρνούνται την εμπλοκή τους, ενώ Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν ενεργοποιούν τη συμφωνία κοινής άμυνας της Μέκκας. Στο επίκεντρο βρίσκονται ο πετρελαϊκός διάδρομος προς την Ερυθρά Θάλασσα, τα στρατηγικά στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ και η ευρωπαϊκή ναυτική αποστολή «Ασπίδες».
Η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε αποστολή υψηλού κινδύνου – Καπετάνιοι αμείβονται σαν «μισθοφόροι» με έως 100.000 δολάρια τον μήνα και μπόνους 50.000 δολαρίων ανά ταξίδι, ενώ οι ναύλοι εκτοξεύθηκαν στο 1,3 εκατ. δολάρια την ημέρα και η πολεμική ασφάλιση μπορεί να φτάσει τα 20 εκατ. δολάρια ανά δεξαμενόπλοιο
Κλιμακώνεται η ένταση ΗΠΑ-Ιράν στο Στενό του Ορμούζ, με τους ναύλους των VLCC να ξεπερνούν τα 720.000 δολάρια και τις πιέσεις σε πετρέλαιο, ναυτιλία και πληθωρισμό να εντείνονται.
Η Τεχεράνη επιμένει στους όρους που έχει θέσει για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, παρά την απόρριψη από τον Ντόναλντ Τραμπ της ιρανικής πρότασης που είχε κατατεθεί μέσω διαμεσολαβητών.
Η επανεκκίνηση του East–West Pipeline αλλάζει ξανά την ενεργειακή γεωγραφία του Κόλπου. Το Riyadh αποκτά εναλλακτική έξοδο προς την Ερυθρά Θάλασσα, το Yanbu επιστρέφει στον χάρτη των εξαγωγών και η αγορά βλέπει για πρώτη φορά μετά από εβδομάδες έναν πραγματικό μηχανισμό παράκαμψης του Hormuz.
Η Τεχεράνη επιχειρεί να μετατρέψει τον έλεγχο του Hormuz σε διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στην Ουάσιγκτον. Στο τραπέζι βρίσκονται η αμερικανική στρατιωτική πίεση, τα ιρανικά λιμάνια και η ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία, όμως η αγορά πετρελαίου ήδη αφαιρεί μέρος του πολεμικού premium.
Η Ελλάδα δηλώνει έτοιμη να προσφέρει τις «καλές της υπηρεσίες» για την αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να θέτει απέναντι στον Αμπάς Αραγτσί τρεις ελληνικές προτεραιότητες: Διεθνές Δίκαιο, θαλάσσια ασφάλεια και ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Η Τεχεράνη απαντά ζητώντας διεύρυνση της συνεργασίας Αθήνας–Ιράν. Πίσω από τη διπλωματική γλώσσα βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο ελληνικό συμφέρον: Hormuz, ναυτιλία, ενέργεια και ο ρόλος της Ελλάδας στην επόμενη ημέρα της Μέσης Ανατολής.
Η αποκατάσταση των ζημιών σε δύο από τις 14 μονάδες LNG της QatarEnergy αναμένεται να διαρκέσει έως και τρία χρόνια, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας. Οι δύο μονάδες αντιπροσωπεύουν παραγωγική δυναμικότητα 12,8 εκατ. τόνων LNG ετησίως, ή περίπου 17,4 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου.
Σε πτωτική τροχιά κινούνται για δεύτερη συνεχόμενη συνεδρίαση οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων της Ευρωζώνης, καθώς οι δηλώσεις Ιρανού αξιωματούχου για πιθανή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ προκάλεσαν νέα αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου και περιόρισαν τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό.
Πάνω από το 30% των εισαγωγών του Ιράν περνά πλέον από τα βόρεια λιμάνια, καθώς η Τεχεράνη επιχειρεί να μεταφέρει εμπόριο και στρατηγικές ροές μακριά από τον Περσικό Κόλπο.
Ο IEA χαρακτηρίζει τη σημερινή κρίση τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου. Παρά τη μεγαλύτερη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων που έγινε ποτέ, οι πιέσεις επέστρεψαν.(IEA)
Η Τεχεράνη δηλώνει ότι τα Στενά δεν θα ανοίξουν μέχρι να ικανοποιηθούν οι όροι της, την ώρα που συνεχίζεται η διπλωματική επικοινωνία με την Ουάσιγκτον και το Brent παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια.
Το Ιράν ανακοίνωσε ότι οι Φρουροί της Επανάστασης έπληξαν το υπό σημαία Τόγκο πετρελαιοφόρο Trend στα Στενά του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι επιχείρησε μη εξουσιοδοτημένη διέλευση. Το περιστατικό ανεβάζει ξανά το ρίσκο σε μία από τις κρισιμότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου, ενώ η πίεση στη ναυτιλία επεκτείνεται από το Ορμούζ έως το Bab el-Mandeb.
Η σαουδαραβική πετρελαϊκή έξοδος βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εφιαλτικό γεωγραφικό σενάριο: πίεση στο Hormuz, επίθεση στον East-West pipeline και οι Houthis να αποκτούν ισχυρότερη θέση απέναντι στο Bab el-Mandeb.
