Ιράν: Η Σαουδική Αραβία «πάγωσε» το σχέδιο Τραμπ στα Στενά του Ορμούζ
Πηγή Φωτογραφίας: EPA/Ιράν: Η Σαουδική Αραβία «πάγωσε» το σχέδιο Τραμπ στα Στενά του Ορμούζ
Σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις φαίνεται να αποκτά η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να μην επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες τη χρήση στρατιωτικών βάσεων και εναέριου χώρου της για την υλοποίηση του αμερικανικού σχεδίου «Project Freedom» στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, η στάση του Ριάντ οδήγησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να «παγώσει» το σχέδιο λίγες μόλις ημέρες μετά την έναρξή του, αποκαλύπτοντας τις αυξανόμενες αποστάσεις ανάμεσα στη σαουδαραβική ηγεσία και την Ουάσινγκτον στον χειρισμό της κρίσης με το Ιράν.
Τι προέβλεπε το «Project Freedom»
Το αμερικανικό σχέδιο είχε στόχο τη στρατιωτική συνοδεία πετρελαιοφόρων που θα επιχειρούσαν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ, την ώρα που η Τεχεράνη διατηρεί περιορισμούς και αποκλεισμό στην περιοχή.
Τα Στενά του Ορμούζ θεωρούνται από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο, καθώς από εκεί διέρχεται μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Η Ουάσινγκτον επιδίωκε, μέσω του «Project Freedom», να διασφαλίσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα και να αποτρέψει περαιτέρω αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Το «όχι» της Σαουδικής Αραβίας
Όπως αναφέρει ο Guardian, η σαουδαραβική ηγεσία ενημέρωσε τον Λευκό Οίκο ότι δεν θα επιτρέψει τη χρήση της αεροπορικής βάσης Prince Sultan για την επιχείρηση.
Η απόφαση φέρεται να μεταφέρθηκε παρά την προσωπική τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα στον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, και τον Ντόναλντ Τραμπ.
Η άρνηση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η Σαουδική Αραβία αποτελεί διαχρονικά έναν από τους βασικότερους συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Ο φόβος για άμεση σύγκρουση με το Ιράν
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Ριάντ εκτιμούσε ότι η αμερικανική στρατιωτική συνοδεία πετρελαιοφόρων θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση ναυτική σύγκρουση ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν.
Η σαουδαραβική ηγεσία φέρεται να ανησυχούσε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα κατέρριπτε οριστικά την εύθραυστη εκεχειρία που ισχύει στην περιοχή από τις αρχές Απριλίου.
Η Τεχεράνη, σύμφωνα πάντα με τον Guardian, είχε προειδοποιήσει ότι θα θεωρούσε παραβίαση της εκεχειρίας οποιαδήποτε στρατιωτική συνοδεία πετρελαιοφόρων από τις ΗΠΑ ή επιθέσεις εναντίον ιρανικών πλοίων.
Ο κίνδυνος γενικευμένης ανάφλεξης
Το σενάριο που φοβόταν η Σαουδική Αραβία δεν περιοριζόταν μόνο σε πιθανή ναυτική σύγκρουση στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, υπήρχαν φόβοι ότι θα μπορούσε να ακολουθήσει νέο κύμα επιθέσεων με drones και πυραύλους εναντίον αμερικανικών βάσεων αλλά και ενεργειακών εγκαταστάσεων στις χώρες του Κόλπου.
Το Ριάντ επιδιώκει εδώ και μήνες να αποφύγει μια γενικευμένη περιφερειακή σύγκρουση που θα έθετε σε κίνδυνο τη σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
Η δυσπιστία απέναντι στον Τραμπ
Ο Guardian υποστηρίζει επίσης ότι η σαουδαραβική ηγεσία έχει χάσει μέρος της εμπιστοσύνης της στον τρόπο με τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ διαχειρίστηκε την κρίση με το Ιράν.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, στο Ριάντ θεωρούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν παρείχαν επαρκή προστασία στις χώρες του Κόλπου, ενώ ταυτόχρονα δεν παρουσίασαν μια ξεκάθαρη στρατηγική εξόδου από την κρίση.
Η στάση αυτή αποτυπώνει τη μεταβαλλόμενη ισορροπία στις σχέσεις ΗΠΑ – Σαουδικής Αραβίας, με το Ριάντ να εμφανίζεται πλέον πιο προσεκτικό απέναντι στις αμερικανικές στρατιωτικές πρωτοβουλίες.
Ο ρόλος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι διαφορετική στάση τηρούν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία εμφανίζονται πιο επιθετικά απέναντι στην Τεχεράνη.
Τα Εμιράτα θεωρούν, σύμφωνα με τον Guardian, ότι έχουν δεχθεί το μεγαλύτερο βάρος των ιρανικών επιθέσεων και εμφανίζονται δυσαρεστημένα από την περιορισμένη αλληλεγγύη άλλων χωρών του Κόλπου.
Η διαφορά προσέγγισης ανάμεσα στο Ριάντ και το Αμπού Ντάμπι αναδεικνύει και τις εσωτερικές διαφοροποιήσεις που υπάρχουν στον αραβικό κόσμο σχετικά με τη διαχείριση της έντασης με το Ιράν.
Η ανησυχία για τους Χούθι
Ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας που επηρέασε τη στάση της Σαουδικής Αραβίας ήταν ο φόβος εμπλοκής των Χούθι της Υεμένης στη σύγκρουση.
Το Ριάντ εργάζεται παρασκηνιακά εδώ και μήνες ώστε η οργάνωση να παραμείνει εκτός πολέμου, καθώς ενδεχόμενη επανέναρξη επιθέσεων στην Ερυθρά Θάλασσα θα απειλούσε σοβαρά τη διεθνή μεταφορά πετρελαίου.
Η Σαουδική Αραβία έχει εξασφαλίσει συμφωνία με το Ιράν για την προστασία του αγωγού προς το Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, γεγονός που επιτρέπει στο βασίλειο να εξάγει έως και το μισό της πετρελαϊκής παραγωγής του μέσω αυτής της διαδρομής.
Η αναστολή του σχεδίου
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τελικά την αναστολή του «Project Freedom» μετά από δύο ημέρες έντονης προώθησης του σχεδίου από κορυφαίους αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος απέδωσε την απόφαση στην πρόοδο που – όπως είπε – σημειώνεται στις συνομιλίες με το Ιράν.
Ωστόσο, απέφυγε οποιαδήποτε αναφορά στις αντιρρήσεις της Σαουδικής Αραβίας ή στην άρνηση χρήσης των σαουδαραβικών βάσεων και του εναέριου χώρου.
Οι νέες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι οι γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή μεταβάλλονται με ταχύτητα.
Η Σαουδική Αραβία φαίνεται πλέον να δίνει προτεραιότητα στη σταθερότητα και στην αποφυγή γενικευμένης πολεμικής σύγκρουσης, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει διαφοροποίηση από τις αμερικανικές επιλογές.
Παράλληλα, η υπόθεση αποκαλύπτει ότι η επιρροή των ΗΠΑ στην περιοχή δεν θεωρείται πλέον δεδομένη, ενώ η διαχείριση της κρίσης με το Ιράν συνεχίζει να δοκιμάζει τις σχέσεις ανάμεσα στους βασικούς συμμάχους της Ουάσινγκτον στον Κόλπο.
Πηγή: Pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
