Η εύθραυστη ισορροπία στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μία από τις πιο επικίνδυνες φάσεις των τελευταίων ετών, καθώς η Τεχεράνη υιοθετεί ολοένα πιο επιθετική ρητορική απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και κορυφαίος διαπραγματευτής του καθεστώτος, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, έστειλε σαφές τελεσίγραφο προς την Ουάσιγκτον, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ «δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να αποδεχθούν τα δικαιώματα του ιρανικού λαού όπως περιγράφονται στο σχέδιο 14 σημείων της Τεχεράνης».
Η δήλωση αυτή δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη διπλωματική αντιπαράθεση. Αντανακλά την ευρύτερη μετατόπιση ισχύος στο εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος μετά την πολεμική σύγκρουση του 2026 και τη σταδιακή ενίσχυση των σκληροπυρηνικών κύκλων των Φρουρών της Επανάστασης.
Ο Γκαλιμπάφ ως νέος ισχυρός παίκτης της Τεχεράνης
Ο Γκαλιμπάφ δεν θεωρείται πλέον μόνο κοινοβουλευτικός παράγοντας. Δυτικές και περιφερειακές αναλύσεις τον περιγράφουν ως έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες του μεταπολεμικού ιρανικού συστήματος εξουσίας.
Μετά τον θάνατο κορυφαίων στελεχών του καθεστώτος κατά τη διάρκεια της κρίσης με ΗΠΑ και Ισραήλ, ο ρόλος του ενισχύθηκε θεαματικά. Αναλυτές εκτιμούν ότι λειτουργεί πλέον ως βασικός διαχειριστής της στρατηγικής ασφαλείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, έχοντας στενή σύνδεση με τους Φρουρούς της Επανάστασης και τον νέο πυρήνα εξουσίας γύρω από τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Η σκληρή γραμμή του απέναντι στις ΗΠΑ έχει διπλό στόχο:
- να ενισχύσει την εσωτερική συνοχή του καθεστώτος,
- αλλά και να εμφανίσει το Ιράν ως δύναμη που διαπραγματεύεται από θέση ισχύος.
«Όσο περισσότερο καθυστερούν, τόσο περισσότερο θα πληρώνουν οι Αμερικανοί φορολογούμενοι», προειδοποίησε ο ίδιος.
Το “σχέδιο 14 σημείων” και το διπλωματικό μπρα-ντε-φερ
Το επίκεντρο της αντιπαράθεσης είναι η ιρανική πρόταση 14 σημείων, η οποία σύμφωνα με πληροφορίες περιλαμβάνει:
- αναγνώριση των πυρηνικών δικαιωμάτων του Ιράν,
- σταδιακή άρση κυρώσεων,
- περιορισμό της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας,
- εγγυήσεις για το Στενό του Ορμούζ,
- και ευρύτερες ρυθμίσεις ασφάλειας στον Περσικό Κόλπο.
Η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να απέρριψε μεγάλο μέρος της πρότασης χαρακτηρίζοντάς την «απαράδεκτη», με τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο να δηλώνει ότι η εκεχειρία βρίσκεται «σε μηχανική υποστήριξη».
Παράλληλα, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να πιέζουν για περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και αυστηρότερους ελέγχους εμπλουτισμού ουρανίου.
Ο κίνδυνος νέας ανάφλεξης στο Στενό του Ορμούζ
Το μεγαλύτερο γεωπολιτικό άγχος της Δύσης αφορά πλέον το Στενό του Ορμούζ — το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη.
Η Τεχεράνη κατηγορείται ότι χρησιμοποιεί το Ορμούζ ως εργαλείο στρατηγικής πίεσης, ενώ αραβικά κράτη του Κόλπου μιλούν ανοιχτά για «ενεργειακό εκβιασμό».
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές:
- αστάθεια στις διεθνείς αγορές πετρελαίου,
- αύξηση ασφαλίστρων ναυτιλίας,
- φόβοι για διακοπή εφοδιασμού,
- και κίνδυνος νέας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης.
Ο ΟΗΕ έχει ήδη προειδοποιήσει ότι τυχόν παρατεταμένη διαταραχή στη ναυσιπλοΐα θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις λιπασμάτων και τροφίμων παγκοσμίως.
Η Μέση Ανατολή σε νέα εποχή αβεβαιότητας
Το βαθύτερο πρόβλημα για τη Δύση είναι ότι το Ιράν εμφανίζεται πλέον λιγότερο πρόθυμο να συμβιβαστεί και περισσότερο έτοιμο να αντέξει μία παρατεταμένη κρίση.
Η ενίσχυση των σκληροπυρηνικών στο εσωτερικό της Ισλαμικής Δημοκρατίας, οι διαδοχικές στρατιωτικές συγκρούσεις και η αυξανόμενη επιρροή των Φρουρών της Επανάστασης μετατρέπουν την περιοχή σε ένα περιβάλλον μόνιμης στρατηγικής αστάθειας.
Την ίδια στιγμή, Ρωσία και Κίνα παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, επιδιώκοντας να εκμεταλλευτούν τη φθορά της αμερικανικής επιρροής στην περιοχή και να ενισχύσουν τους δεσμούς τους με την Τεχεράνη.
Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες. Αν καταρρεύσει πλήρως η εύθραυστη εκεχειρία, η Μέση Ανατολή ενδέχεται να εισέλθει σε νέο κύκλο στρατιωτικής σύγκρουσης με παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες.
Πηγή: pagenews.gr