Ισραήλ: Ελέγχει περίπου 1.000 τ.χλμ. σε Γάζα, Λίβανο και Συρία

Το Ισραήλ έχει καταλάβει και ελέγχει περίπου 1.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα εδάφους σε Γάζα, Λίβανο και Συρία από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, σύμφωνα με υπολογισμούς των Financial Times. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη μετάβαση της ισραηλινής στρατηγικής σε ένα πιο επιθετικό στρατιωτικό δόγμα, το οποίο στηρίζεται στη δημιουργία ζωνών ασφαλείας γύρω από τα σύνορα της χώρας.

Η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου θεωρήθηκε η σοβαρότερη αποτυχία ασφαλείας στην ιστορία του Ισραήλ. Από τότε, η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου επιδιώκει να αποτρέψει την επανάληψη αντίστοιχων επιθέσεων, επεκτείνοντας την παρουσία του ισραηλινού στρατού σε κρίσιμες περιοχές πέρα από τα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα.

Το νέο δόγμα ασφαλείας του Ισραήλ

Οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν εγκαταστήσει θέσεις στη Γάζα, στον νότιο Λίβανο και στη Συρία, ελέγχοντας συνολικά έκταση που αντιστοιχεί περίπου στο 5% των συνόρων του Ισραήλ του 1949.

Η λογική πίσω από αυτή την επέκταση είναι η δημιουργία ενός ευρύτερου «δαχτυλιδιού ασφαλείας», όπως το έχει περιγράψει ο ίδιος ο Νετανιάχου. Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι οι ζώνες αυτές είναι απαραίτητες για την αποτροπή επιθέσεων, εισβολών και εκτοξεύσεων πυραύλων από ένοπλες οργανώσεις όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ.

Ο Νετανιάχου έχει δηλώσει ότι η νέα ζώνη ασφαλείας «εξαλείφει» την άμεση απειλή εισβολής και αντι-αρματικών πυραύλων, τονίζοντας πως αντί για ένα «δαχτυλίδι φωτιάς» γύρω από το Ισραήλ, η χώρα δημιούργησε ένα «δαχτυλίδι ασφάλειας».

Το μεγαλύτερο κομμάτι βρίσκεται στον νότιο Λίβανο

Πάνω από το μισό της συνολικής έκτασης που ελέγχει πλέον το Ισραήλ βρίσκεται στον νότιο Λίβανο. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, οι ισραηλινές δυνάμεις ελέγχουν περίπου 576 τετραγωνικά χιλιόμετρα στην περιοχή.

Οι δυνάμεις του Ισραήλ έχουν προχωρήσει έως και δώδεκα χιλιόμετρα εντός του Λιβάνου, δημιουργώντας μια εκτεταμένη ζώνη ασφαλείας. Ο βασικός στόχος, σύμφωνα με την ισραηλινή πλευρά, είναι να απωθηθεί η Χεζμπολάχ μακριά από τα σύνορα και να μειωθεί η δυνατότητά της να εκτοξεύει αντι-αρματικούς πυραύλους προς ισραηλινές κοινότητες.

Την ίδια ώρα, το Ισραήλ συνεχίζει επιχειρήσεις και επιθέσεις στον νότιο Λίβανο, ενώ έχει διατάξει κατοίκους να απομακρυνθούν από περιοχές βόρεια των στρατιωτικών του θέσεων. Ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ έχει δεσμευτεί ότι το Ισραήλ θα διατηρήσει έλεγχο σε εδάφη έως τον ποταμό Λιτάνι, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για τη διάρκεια και το βάθος της ισραηλινής παρουσίας.

Η Γάζα υπό ασφυκτικό περιορισμό

Στη Γάζα, οι ισραηλινές δυνάμεις ελέγχουν περίπου 206 τετραγωνικά χιλιόμετρα, δηλαδή πάνω από το μισό του παλαιστινιακού θύλακα.

Η λεγόμενη Κίτρινη Γραμμή χωρίζει το τμήμα της Γάζας που βρίσκεται υπό ισραηλινό έλεγχο από την περιοχή που ελέγχεται ακόμη από τη Χαμάς. Ωστόσο, σύμφωνα με αξιωματούχο του ΟΗΕ, οι ισραηλινές δυνάμεις επιβάλλουν επιπλέον ζώνη ασφαλείας βάθους περίπου 50 έως 100 μέτρων πέρα από αυτή τη γραμμή.

Αυτό μειώνει ακόμη περισσότερο τον διαθέσιμο χώρο για τον πληθυσμό της Γάζας. Περίπου δύο εκατομμύρια άνθρωποι εκτιμάται ότι έχουν περιοριστεί σε περίπου 40% της προπολεμικής έκτασης του θύλακα, με τις ανθρωπιστικές συνθήκες να επιβαρύνονται περαιτέρω.

Οι ισραηλινές αρχές έχουν καταστήσει σαφές ότι επιδιώκουν τη διατήρηση μόνιμης ζώνης ασφαλείας στη Γάζα, ενώ μεγάλες εκτάσεις κατά μήκος των συνόρων έχουν ισοπεδωθεί στο πλαίσιο της στρατιωτικής παρουσίας.

Η ασαφής εικόνα στη Συρία

Στη Συρία, η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη και λιγότερο διαφανής. Οι Financial Times υπολογίζουν ότι οι ισραηλινές δυνάμεις ελέγχουν περίπου 233 τετραγωνικά χιλιόμετρα, έχοντας αξιοποιήσει την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ για να καταλάβουν θέσεις αρκετά χιλιόμετρα εντός της συριακής επικράτειας.

Σε αντίθεση με τη Γάζα και τον Λίβανο, όπου το Ισραήλ έχει δημοσιεύσει χάρτες, στη Συρία δεν υπάρχει ξεκάθαρη επίσημη εικόνα για τις ακριβείς θέσεις των στρατευμάτων. Ούτε Ισραηλινοί ούτε Σύριοι αξιωματούχοι έχουν δηλώσει με σαφήνεια πού ακριβώς βρίσκονται οι ισραηλινές δυνάμεις.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, η ισραηλινή στρατιωτική παρουσία εκτείνεται από το στρατηγικό ύψωμα του Όρους Ερμών έως εγκαταλελειμμένη συριακή στρατιωτική βάση στη Μααρίγια, σε απόσταση άνω των 70 χιλιομέτρων νοτιότερα.

Παράλληλα, έχουν καταγραφεί ισραηλινές επιχειρήσεις ακόμη πιο βαθιά στη συριακή επικράτεια, έως και 50 χιλιόμετρα από τις θέσεις κοντά στα σύνορα.

Έλεγχος και πέρα από τις στρατιωτικές θέσεις

Η ισραηλινή επιρροή στις τρεις περιοχές δεν περιορίζεται μόνο στα σημεία όπου υπάρχουν στρατιωτικές βάσεις ή εγκατεστημένες δυνάμεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, το Ισραήλ ασκεί επιπλέον έλεγχο μέσω αεροπορικών επιδρομών, πυροβολικού, στρατιωτικών επιχειρήσεων και συλλήψεων. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική ακτίνα επιρροής των ισραηλινών δυνάμεων μπορεί να είναι μεγαλύτερη από την έκταση που ελέγχεται άμεσα στο έδαφος.

Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι αρνήθηκαν να σχολιάσουν τους συγκεκριμένους υπολογισμούς, αναφέροντας μόνο ότι τα στρατεύματα αναπτύσσονται σε περιοχές κοντά στα σύνορα και σε διάφορες επιχειρησιακές ζώνες, με βάση τις οδηγίες της πολιτικής ηγεσίας και τις εκτιμήσεις της επιχειρησιακής κατάστασης.

Μόνιμη παρουσία ή προσωρινή ασφάλεια;

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν οι ζώνες αυτές αποτελούν προσωρινό στρατιωτικό μέτρο ή αν σηματοδοτούν μια πιο μόνιμη αλλαγή στα σύνορα ασφαλείας του Ισραήλ.

Στη Γάζα, οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν ξεκαθαρίσει ότι σκοπεύουν να διατηρήσουν μόνιμη ζώνη ασφαλείας. Στον Λίβανο, τα μηνύματα είναι πιο αντιφατικά. Ο Νετανιάχου έχει δηλώσει δημόσια ότι οι ισραηλινές δυνάμεις «δεν φεύγουν», ενώ την ίδια στιγμή διπλωμάτες αναφέρουν ότι Ισραηλινοί αξιωματούχοι διαβεβαιώνουν ιδιωτικά πως η χώρα δεν έχει εδαφικές φιλοδοξίες στον Λίβανο.

Η αντίφαση αυτή τροφοδοτεί την ανησυχία για το μέλλον της περιοχής. Από τη μία πλευρά, το Ισραήλ προβάλλει την ανάγκη προστασίας των πολιτών του. Από την άλλη, η παρατεταμένη κατοχή ή ο έλεγχος εδαφών σε γειτονικές περιοχές δημιουργεί νέα δεδομένα αστάθειας.

Μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα

Η εικόνα που διαμορφώνεται σε Γάζα, Λίβανο και Συρία δείχνει ότι το Ισραήλ δεν περιορίζεται πλέον σε αμυντική στάση εντός των συνόρων του. Αντίθετα, επιχειρεί να μεταφέρει τη γραμμή ασφαλείας βαθύτερα στα γειτονικά εδάφη, επιδιώκοντας να απομακρύνει απειλές πριν αυτές φτάσουν στις ισραηλινές κοινότητες.

Ωστόσο, αυτή η στρατηγική δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη διάρκεια των επιχειρήσεων, τη νομιμότητα της παρουσίας, τις αντιδράσεις των γειτονικών χωρών και τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης.

Το βέβαιο είναι ότι μετά την 7η Οκτωβρίου, το στρατιωτικό τοπίο γύρω από το Ισραήλ έχει αλλάξει ριζικά. Οι ζώνες ελέγχου σε Γάζα, Λίβανο και Συρία αποτελούν πλέον κεντρικό στοιχείο της νέας στρατηγικής ασφαλείας της κυβέρνησης Νετανιάχου, αλλά και έναν από τους πιο κρίσιμους παράγοντες για το μέλλον της ευρύτερης περιοχής.

Πηγή: Pagenews.gr