Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας έπεσε σαν πολιτική χειροβομβίδα στο ασφαλιστικό σύστημα και προκάλεσε νυχτερινό συναγερμό στο υπουργείο Εργασίας. Παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις ότι «καμία σύνταξη χηρείας δεν θα περικοπεί», στο παρασκήνιο έχει ήδη ανοίξει ένας δύσκολος κύκλος συσκέψεων, νομικών ερμηνειών και πολιτικών ζυγισμάτων, με το Μαξίμου να φοβάται κοινωνική έκρηξη από πιθανές μειώσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούσαν να ξεπεράσουν ακόμη και τα 300 ευρώ τον μήνα.
Η υπόθεση αφορά περίπου 100.000 συνταξιούχους που λαμβάνουν σύνταξη χηρείας μαζί με δική τους κύρια σύνταξη. Το επίμαχο σημείο είναι η λεγόμενη «διπλή εθνική σύνταξη», δηλαδή η ταυτόχρονη καταβολή δύο εθνικών τμημάτων σύνταξης.
Η απόφαση του ΣτΕ ουσιαστικά επαναφέρει στο τραπέζι τη λογική της εγκυκλίου Τσακλόγλου του 2021, σύμφωνα με την οποία δεν μπορεί να καταβάλλονται δύο εθνικές συντάξεις στον ίδιο δικαιούχο. Όμως το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι η εγκύκλιος είχε κανονιστικό χαρακτήρα και όχι απλώς ερμηνευτικό, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό νομικό κενό.
Και κάπου εκεί άρχισε ο πραγματικός πονοκέφαλος.
«Μην αγγίξετε τις χήρες» – Το μήνυμα που έφυγε από το Μαξίμου
Σύμφωνα με πληροφορίες από κυβερνητικές πηγές, η γραμμή που έχει δοθεί προς τον e-ΕΦΚΑ είναι απολύτως σαφής:«Δεν γίνεται να ανοίξουμε νέο κοινωνικό μέτωπο με τους συνταξιούχους».
Στελέχη του οικονομικού επιτελείου φοβούνται ότι οποιαδήποτε ενεργοποίηση περικοπών θα τινάξει στον αέρα το ήδη εύθραυστο κοινωνικό κλίμα, ειδικά σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια συνεχίζει να εξαντλεί τα νοικοκυριά.
Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως περιμένει τώρα την καθαρογραφή της απόφασης ώστε να αποσαφηνιστεί πλήρως το εύρος των συνεπειών. Ωστόσο, κυβερνητικοί παράγοντες αφήνουν να εννοηθεί ότι υπάρχει ήδη πολιτική απόφαση να μη θιγούν οι ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις.
Και αυτό γιατί στο εσωτερικό της κυβέρνησης γνωρίζουν πολύ καλά τι σημαίνει πολιτικά η εικόνα χιλιάδων χηρών να βλέπουν ξαφνικά τις αποδοχές τους να εξαφανίζονται.
Το σενάριο-εφιάλτης που τρόμαξε το υπουργείο
Αν εφαρμοζόταν αυστηρά η διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου, τότε:
- ο συνταξιούχος θα κρατούσε μία μόνο εθνική σύνταξη
- ενώ από τη δεύτερη σύνταξη θα λάμβανε μόνο το ανταποδοτικό μέρος
Στην πράξη αυτό θα σήμαινε βαριές απώλειες εισοδήματος για χιλιάδες δικαιούχους.
Έμπειρος υπηρεσιακός παράγοντας περιγράφει το κλίμα:«Μιλάμε για ανθρώπους που ζουν οριακά. Αν κοπούν 200 και 300 ευρώ, θα υπάρξει κοινωνική έκρηξη».
Και δεν είναι μόνο αυτό.
Στο τραπέζι θεωρητικά βρέθηκε ακόμη και το ενδεχόμενο αναζήτησης αναδρομικών ποσών από συνταξιούχους που έλαβαν διπλές εθνικές συντάξεις τα προηγούμενα χρόνια.
Το σενάριο απορρίφθηκε σχεδόν ακαριαία ως πολιτικά τοξικό.«Δεν υπάρχει περίπτωση να ζητηθούν πίσω χρήματα από χήρες και χαμηλοσυνταξιούχους», διαμηνύουν κυβερνητικές πηγές.
Η “παγωμένη βόμβα” της τριετίας
Την ίδια ώρα, στο υπουργείο γνωρίζουν ότι υπάρχει και δεύτερη νάρκη στο ασφαλιστικό.
Πρόκειται για τη διάταξη που προβλέπει ότι μετά την πάροδο τριών ετών, η σύνταξη χηρείας μειώνεται από το 70% στο 35% εάν ο δικαιούχος εργάζεται ή λαμβάνει δεύτερη σύνταξη.
Η διάταξη έχει εφαρμοστεί στο Δημόσιο και στον πρώην ΟΓΑ, όμως στον ιδιωτικό τομέα παραμένει ουσιαστικά «στο ψυγείο».
Και εκεί το μήνυμα φαίνεται ξεκάθαρο:
Η κυβέρνηση δεν θέλει να ανοίξει ούτε αυτό το μέτωπο.
Στο παρασκήνιο υπουργοί και βουλευτές μεταφέρουν ήδη έντονη ανησυχία για τις κοινωνικές αντιδράσεις που θα προκαλούσε μια τέτοια κίνηση.«Θα καεί πολιτικά όποιος υπογράψει τέτοιες μειώσεις τώρα», λέει χαρακτηριστικά κυβερνητικός βουλευτής.
Σενάρια για νομοθετική παρέμβαση
Μπροστά στον κίνδυνο νέας αναταραχής, στο υπουργείο Εργασίας εξετάζονται πλέον όλα τα σενάρια:
- ειδική νομοθετική ρύθμιση,
- μεταβατική διάταξη,
- ή ακόμη και πλήρης πολιτική κάλυψη του σημερινού καθεστώτος.
Στόχος είναι να αποφευχθεί ένα νέο ασφαλιστικό σοκ που θα άνοιγε πληγές σε μια ιδιαίτερα ευάλωτη κοινωνική ομάδα.
Για την ώρα, το μόνο βέβαιο είναι ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να κλείσει άμεσα την υπόθεση πριν εξελιχθεί σε μείζον πολιτικό πρόβλημα.
Γιατί στο παρασκήνιο όλοι γνωρίζουν το ίδιο πράγμα:
Οι συντάξεις χηρείας δεν είναι πλέον απλώς ασφαλιστικό θέμα. Είναι καθαρή πολιτική βόμβα.
Πηγή: pagenews.gr