ΤΟ ΡΙΣΚΟ ΓΙΑ ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ “ΚΟΚΚΙΝΩΝ” ΣΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ
Μια προειδοποίηση που ακούστηκε σαν «καμπανάκι συναγερμού» για ολόκληρη την αγορά ενέργειας εξέπεμψε ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, περιγράφοντας ένα τοπίο που, όπως είπε, έχει αρχίσει να ξεφεύγει από τον έλεγχο.
Μιλώντας στο συνέδριο του Κύκλος Ιδεών, ο επικεφαλής της Metlen δεν μάσησε τα λόγια του: πίσω από την «πράσινη αφήγηση» της ενεργειακής μετάβασης, όπως υποστήριξε, έχει στηθεί μια αγορά που αρχίζει να δείχνει σημάδια υπερθέρμανσης — και πιθανής χρηματοοικονομικής κόπωσης.
Μια αγορά που «τρέχει πιο γρήγορα από το δίκτυο»
Η εικόνα που περιέγραψε είναι σχεδόν αντιφατική: από τη μία πλευρά, χιλιάδες νέα φωτοβολταϊκά έργα ξεφυτρώνουν με ρυθμό-ρεκόρ. Από την άλλη, το ηλεκτρικό σύστημα δεν προλαβαίνει να τα απορροφήσει.
Το αποτέλεσμα; Ένα ενεργειακό σύστημα που παράγει πολύ — αλλά δεν μπορεί πάντα να «σηκώσει» όλη αυτή την παραγωγή.
Και εκεί αρχίζει το πρόβλημα.
Οι τιμές πέφτουν, τα ρίσκα ανεβαίνουν
Στην πράξη, όταν ο ήλιος «χτυπάει» στο μέγιστο, η αγορά πλημμυρίζει με ενέργεια — και οι τιμές καταρρέουν.
Παράλληλα, οι περικοπές παραγωγής (curtailments) αυξάνονται, αφήνοντας επενδύσεις εκτεθειμένες σε ένα νέο, πιο άγριο περιβάλλον από αυτό που είχε υπολογιστεί στα business plans.
Και αυτό, όπως προειδοποιούν παράγοντες της αγοράς, αλλάζει τα δεδομένα χρηματοδότησης.
Το τραπεζικό ρίσκο που κανείς δεν θέλει να δει
Εκεί ακριβώς έρχεται το πιο «βαρύ» σημείο της παρέμβασης Μυτιληναίου: τα έργα αυτά, πολλά από τα οποία χρηματοδοτήθηκαν με δανεισμό βασισμένο σε αισιόδοξες προβλέψεις, αρχίζουν να πιέζονται.
Αν τα έσοδα δεν βγαίνουν, τότε το πρόβλημα δεν μένει στους επενδυτές.
Μεταφέρεται στις τράπεζες.
Και αυτό είναι που γεννά τον φόβο για μια νέα γενιά «κόκκινων δανείων» — αυτή τη φορά όχι από στεγαστικά ή επιχειρηματικά δάνεια της κρίσης, αλλά από την ίδια την πράσινη μετάβαση.
Το «παράδοξο» της πράσινης ανάπτυξης
Το πιο ενδιαφέρον σημείο της ανάλυσης είναι το εξής: η Ελλάδα, όπως και η Ευρώπη συνολικά, δεν επένδυσε με τον ίδιο ρυθμό σε δίκτυα και αποθήκευση όσο επένδυσε σε παραγωγή.
Με απλά λόγια, χτίστηκε πρώτα η «παραγωγή» και μετά αναζητείται πώς θα τη διαχειριστεί το σύστημα.
Αυτό το κενό, όπως λένε πλέον πολλοί στην αγορά, είναι που δημιουργεί τη σημερινή πίεση.
Από boom σε «φούσκα;»
Στην αγορά ήδη ψιθυρίζεται ότι η περίοδος εύκολων αποδόσεων στα φωτοβολταϊκά έχει τελειώσει.
Μικρότεροι παίκτες, που μπήκαν επιθετικά στον κλάδο, βρίσκονται αντιμέτωποι με πιο σκληρή πραγματικότητα: χαμηλότερα έσοδα, πιο ακριβή χρηματοδότηση και τράπεζες που πλέον ζητούν πιο «σφιχτές» εγγυήσεις.
Κάποιοι θα αντέξουν. Άλλοι πιθανότατα όχι.
Η μεγάλη εικόνα: Ευρώπη σε ενεργειακή μετάβαση υπό πίεση
Πίσω από όλα αυτά, υπάρχει ένα ευρύτερο σκηνικό: η Ευρώπη επιχειρεί να κάνει πράσινη μετάβαση, αλλά ταυτόχρονα παλεύει με ανταγωνιστικότητα, κόστος ενέργειας και γεωπολιτικές αναταράξεις.
Σε αυτό το περιβάλλον, η προειδοποίηση Μυτιληναίου δεν ακούγεται απλώς ως τεχνική παρατήρηση αγοράς — αλλά ως ένδειξη ότι το μοντέλο χρειάζεται επανασχεδιασμό.
Η αγορά των φωτοβολταϊκών βρέθηκε για χρόνια στο επίκεντρο της επενδυτικής αισιοδοξίας.
Τώρα όμως, όπως δείχνει η προειδοποίηση από έναν από τους πιο ισχυρούς παίκτες της ενεργειακής αγοράς, η συζήτηση αλλάζει:
- από το «πόσο γρήγορα μεγαλώνει η πράσινη ενέργεια»
- στο «ποιος πληρώνει όταν η εξίσωση δεν βγαίνει».
Πηγή: pagenews.gr