Η φράση του Υπουργού Εξωτερικών Γεραπετρίτης στις 14 Μαΐου στην Αθήνα ακούστηκε σχεδόν σαν παραδοχή μιας χρόνιας ελληνικής αδυναμίας:
«Προτιμούμε να δρούμε και όχι απλώς να αντιδρούμε».
Το πρόβλημα είναι ότι η ελληνική διπλωματία κάνει εδώ και χρόνια ακριβώς το αντίθετο.
Η Τουρκία οικοδομεί συστηματικά, σταδιακά και επιθετικά ένα νέο γεωπολιτικό δόγμα στην Ανατολική Μεσόγειο — και η Ελλάδα απαντά συνήθως αφού:
- έχουν γίνει οι δηλώσεις,
- έχουν κατατεθεί οι χάρτες,
- έχουν περάσει τα μνημόνια,
- ή έχουν ήδη ξεκινήσει οι θεσμικές διαδικασίες στην Άγκυρα.
Το αποτέλεσμα;
Η Τουρκία δημιουργεί “διπλωματική πραγματικότητα” πριν καν ξεκινήσει η ελληνική αντίδραση.
Η “Γαλάζια Πατρίδα” περνά από το αφήγημα… στη νομοθεσία
Η τελευταία εξέλιξη είναι εξαιρετικά κρίσιμη.
Το Κέντρο Ναυτικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Άγκυρας (DEHUKAM) παρουσίασε σχέδιο νόμου που φιλοδοξεί να μετατρέψει τη θεωρία της “Blue Homeland – Mavi Vatan” σε επίσημο εσωτερικό νομικό πλαίσιο της Τουρκίας.
Δεν πρόκειται για μια απλή επικοινωνιακή κίνηση.
Πρόκειται για:
- θεσμική κατοχύρωση,
- πολιτική εδραίωση,
- και στρατηγική μονιμοποίηση των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων.
Η Αθήνα απάντησε ότι τέτοιες κινήσεις: «δεν συμβάλλουν στο κλίμα ήρεμων νερών».
Νομικά σωστό. Διπλωματικά αδύναμο.
Το μεγάλο λάθος της Αθήνας: Μπερδεύει το διεθνές δίκαιο με την πολιτική ισχύ
Η ελληνική θέση βασίζεται σωστά στο Διεθνές Δίκαιο και στο UNCLOS.
Πράγματι:καμία εσωτερική νομοθεσία της Τουρκίας δεν μπορεί να δημιουργήσει διεθνή δικαιώματα εις βάρος τρίτων κρατών.
Όμως εδώ βρίσκεται η στρατηγική παγίδα.
Στη διεθνή πολιτική:
- άλλο η νομική εγκυρότητα
- και άλλο η πολιτική κανονικοποίηση.
Αν μια διεκδίκηση:
- επαναλαμβάνεται συνεχώς,
- καταγράφεται θεσμικά,
- προβάλλεται διεθνώς,
- και δεν συναντά έγκαιρη διεθνή αντίδραση,
τότε σταδιακά αποκτά διπλωματικό βάρος, ακόμη κι αν παραμένει νομικά αμφισβητούμενη.
Και ακριβώς αυτό κάνει η Τουρκία εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες.
Η Άγκυρα παίζει μακρύ παιχνίδι — η Αθήνα απαντά αποσπασματικά
Η “Γαλάζια Πατρίδα” δεν εμφανίστηκε ξαφνικά.
Η στρατηγική:
- ξεκίνησε στους κύκλους του τουρκικού ναυτικού,
- ενισχύθηκε μετά το 2016,
- έγινε στρατιωτικό δόγμα,
- πέρασε στις μεγάλες ασκήσεις “Mavi Vatan”,
- συνδέθηκε με το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019,
- και τώρα επιχειρεί να αποκτήσει μόνιμη νομική μορφή.
Κάθε βήμα:
- προσθέτει θεσμικό βάρος
- δημιουργεί προηγούμενο
- ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση της Άγκυρας
Αντίθετα, η Αθήνα αντιμετωπίζει κάθε τουρκική κίνηση σαν “μεμονωμένη πρόκληση” και όχι σαν μέρος ενός ενιαίου στρατηγικού σχεδίου.
Η διπλωματία που έρχεται αργά… χάνει
Το βασικό πρόβλημα της ελληνικής στρατηγικής είναι ο χρόνος.
Η Ελλάδα συνήθως:
- απαντά μετά,
- διαμαρτύρεται μετά,
- κινητοποιεί την ΕΕ μετά,
- και διεθνοποιεί το θέμα αφού έχει ήδη δημιουργηθεί τετελεσμένο.
Αυτό όμως σημαίνει ότι:η Αθήνα διαπραγματεύεται συνεχώς πάνω σε έδαφος που η Τουρκία έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνει.
Η καθυστερημένη διπλωματία έχει τεράστιο κόστος:
- η νέα “κανονικότητα” παγιώνεται,
- οι διεθνείς παίκτες συνηθίζουν τις τουρκικές θέσεις,
- και οι αντιδράσεις της Ελλάδας εμφανίζονται ως προβλέψιμες επαναλήψεις.
Τι θα σήμαινε πραγματικά “δρούμε και δεν αντιδρούμε”
Αν η Αθήνα ήθελε πράγματι να κινηθεί προληπτικά, θα μπορούσε ήδη:
- να έχει αποστείλει αναλυτικό υπόμνημα στον ΟΗΕ,
- να κινητοποιήσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πριν την κατάθεση του νόμου,
- να θέσει το ζήτημα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
- να συντονιστεί με France, Italy, Cyprus και Spain,
- και να δημιουργήσει εγκαίρως διεθνές αρχείο αντιδράσεων.
Αυτό δεν θα αποτελούσε κλιμάκωση.
Θα αποτελούσε:έγκαιρη διπλωματική αποτροπή.
Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι ο νόμος — είναι η “νέα πραγματικότητα”
Η Τουρκία γνωρίζει κάτι που η Αθήνα συχνά υποτιμά:
Στη γεωπολιτική:η επανάληψη δημιουργεί πραγματικότητα.
Όσο περισσότερο:
- επαναλαμβάνεται η “Γαλάζια Πατρίδα”,
- ενσωματώνεται σε θεσμούς,
- διδάσκεται,
- νομοθετείται,
- και παρουσιάζεται διεθνώς,
τόσο περισσότερο μετατρέπεται από ακραία διεκδίκηση σε “παγιωμένη τουρκική θέση”.
Και τότε η Ελλάδα δεν θα συζητά πλέον:
- αν αποδέχεται τη θεωρία,
- αλλά πώς θα περιορίσει τις συνέπειές της.
Η Αθήνα βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμο παράθυρο
Το τουρκικό σχέδιο νόμου αναμένεται να φτάσει στο τουρκικό κοινοβούλιο μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Ελλάδα διαφωνεί.
Το ερώτημα είναι:
Θα κινηθεί πριν παγιωθεί η νέα τουρκική αφήγηση ή θα αντιδράσει ξανά όταν θα είναι ήδη αργά;
Γιατί στη διπλωματία της Ανατολικής Μεσογείου, όποιος καθορίζει πρώτος το πλαίσιο της συζήτησης, συνήθως κερδίζει και το μεγαλύτερο μέρος του παιχνιδιού.
Πηγή: pagenews.gr