Με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη μέρα της κλιματικής κρίσης αλλά και στη μάχη για νέους ευρωπαϊκούς πόρους, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε από το Μέγαρο Μαξίμου να τοποθετήσει την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής ατζέντας για:
- τις πυρκαγιές,
- τη διαχείριση υδάτων,
- την πολιτική προστασία,
- και την περιβαλλοντική ασφάλεια.
Κατά τη συνάντησή του με την Ευρωπαία επίτροπο Περιβάλλοντος, Ανθεκτικότητας των Υδάτων και Κυκλικής Οικονομίας Τζέσικα Ρόζγουολ, ο πρωθυπουργός έστειλε σαφές μήνυμα προς τις Βρυξέλλες: η Ευρώπη πρέπει να χρηματοδοτήσει πιο επιθετικά την πρόληψη φυσικών καταστροφών πριν το κόστος γίνει ανεξέλεγκτο.
Και το timing μόνο τυχαίο δεν είναι, καθώς η φετινή αντιπυρική περίοδος θεωρείται από τις πιο δύσκολες των τελευταίων ετών.
Το μεγάλο άγχος μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποκάλυψε ουσιαστικά τη βασική αγωνία της κυβέρνησης: πώς θα συνεχιστούν τα μεγάλα προγράμματα προστασίας δασών όταν τελειώσουν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης.
«Η πρόκληση που αντιμετωπίζουμε πλέον είναι να βρούμε την κατάλληλη χρηματοδότηση, καθώς λήγει το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στο Μαξίμου γνωρίζουν ότι:
- η κλιματική προσαρμογή απαιτεί τεράστια κεφάλαια,
- τα δασικά έργα έχουν υψηλό κόστος συντήρησης,
- ενώ οι πιέσεις από πυρκαγιές και ξηρασία αυξάνονται δραματικά στη Μεσόγειο.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Αθήνα θέλει η επόμενη ευρωπαϊκή δημοσιονομική περίοδος να περιλαμβάνει:
- μόνιμους μηχανισμούς χρηματοδότησης για δασοπροστασία,
- ειδικά κονδύλια για αντιπυρικά έργα,
- και ισχυρότερη ευρωπαϊκή παρέμβαση στην πολιτική προστασία.
Τα 600 εκατ. για τα δάση και το σχέδιο πρόληψης
Ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε το κυβερνητικό σχέδιο πρόληψης πυρκαγιών, σημειώνοντας ότι τα τελευταία τέσσερα χρόνια επενδύθηκαν πάνω από 600 εκατ. ευρώ στη δασική προστασία.
«Για πρώτη φορά εφαρμόζουμε ορθές πρακτικές δασικής διαχείρισης», υπογράμμισε.
Το κυβερνητικό αφήγημα βασίζεται πλέον έντονα:
- στην πρόληψη,
- στη χρήση τεχνολογίας,
- στα drones και στα συστήματα πρόβλεψης,
- αλλά και στον ευρωπαϊκό μηχανισμό RescEU.
Ο Μητσοτάκης χαρακτήρισε το RescEU «υπόδειγμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης», ζητώντας περαιτέρω ενίσχυση του μηχανισμού.
Στο παρασκήνιο, πάντως, υπάρχει σαφής ανησυχία ότι ένα δύσκολο καλοκαίρι με μεγάλες φωτιές θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρή πολιτική πίεση στην κυβέρνηση.
Το νερό γίνεται το νέο εθνικό στοίχημα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο θέμα της λειψυδρίας και της διαχείρισης υδάτων — ένα ζήτημα που πλέον αντιμετωπίζεται ως στρατηγική απειλή για τη Μεσόγειο.
Ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι: «Το 85% των υδάτων κατευθύνεται προς άρδευση και υπάρχει ακόμη μεγάλη σπατάλη».
Η κυβέρνηση προετοιμάζει:
- νέα έργα υποδομών,
- ψηφιακά συστήματα παρακολούθησης κατανάλωσης,
- αναβάθμιση αρδευτικών δικτύων,
- αλλά και ευρωπαϊκή διεκδίκηση χρηματοδότησης για water resilience projects.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, το νερό εξελίσσεται πλέον σε έναν από τους βασικούς πυλώνες της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής ασφάλειας.
Τα θαλάσσια πάρκα και η γεωπολιτική διάσταση
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στα θαλάσσια πάρκα σε Ιόνιο και Νότιες Κυκλάδες, επαναφέροντας εμμέσως ένα θέμα που έχει ήδη προκαλέσει γεωπολιτικές τριβές στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή για την προστασία εξαιρετικά ευαίσθητων οικοσυστημάτων», τόνισε.
Κυβερνητικοί κύκλοι θεωρούν ότι η Ελλάδα επιχειρεί να συνδέσει:
- την περιβαλλοντική πολιτική,
- την ενεργειακή ασφάλεια,
- και τη γεωπολιτική σταθερότητα, σε ένα ενιαίο ευρωπαϊκό αφήγημα.
Η Ρόζγουολ: «Η επένδυση στη φύση δεν είναι κόστος»
Από την πλευρά της, η επίτροπος Τζέσικα Ρόζγουολ έδωσε ξεκάθαρο στίγμα για τη νέα φιλοσοφία της Κομισιόν.
«Η επένδυση στη φύση δεν είναι κόστος, είναι επένδυση στην ασφάλεια, στην υγεία και στην ανταγωνιστικότητα», ανέφερε.
Η Σουηδή επίτροπος υπογράμμισε ότι:
- η κλιματική αλλαγή πλήττει ήδη σκληρά τον ευρωπαϊκό Νότο,
- το περιβάλλον συνδέεται πλέον άμεσα με την οικονομία και την ασφάλεια,
- ενώ η Ευρώπη θα χρειαστεί πολύ μεγαλύτερες επενδύσεις σε ανθεκτικότητα.
Και αυτό ακριβώς είναι το νέο μεγάλο στοίχημα στις Βρυξέλλες: ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό της κλιματικής προσαρμογής της Ευρώπης.