Ο Μητσοτάκης βάζει «ευρωπαϊκό φρένο» στην Άγκυρα: SAFE, casus belli και το νέο ελληνικό δόγμα

Από το Μαξίμου και παρουσία Κόστα, η Αθήνα συνέδεσε ευθέως την ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία της Τουρκίας με τον σεβασμό της κυριαρχίας και της ασφάλειας των κρατών-μελών

Ένα μήνυμα που υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια μιας ακόμη ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το Μέγαρο Μαξίμου, έχοντας δίπλα του τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.

Στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκαν η ευρωπαϊκή άμυνα, η ανταγωνιστικότητα, ο επόμενος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός και οι μεγάλες γεωπολιτικές κρίσεις. Ωστόσο, η ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα των δηλώσεων του πρωθυπουργού βρίσκεται στην ευθεία σύνδεση που έκανε μεταξύ της Τουρκίας, της ευρωπαϊκής αμυντικής αρχιτεκτονικής και της συνεχιζόμενης απειλής πολέμου απέναντι στην Ελλάδα.

«Η πατρίδα μου είναι ειρηνική χώρα, που δεν συνιστά απειλή για κανέναν. Δεν θα δεχθεί υποδείξεις από κανέναν για το πώς θα ενισχύσει την αμυντική της θωράκιση», διαμήνυσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Το casus belli γίνεται ευρωπαϊκό ζήτημα

Η ουσία της ελληνικής τοποθέτησης βρίσκεται στην προσπάθεια μεταφοράς του casus belli από το επίπεδο μιας διμερούς ελληνοτουρκικής διαφοράς στο επίπεδο των σχέσεων Τουρκίας–Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να συνυπάρχει ενεργή απειλή πολέμου και αμφισβήτηση ελληνικής κυριαρχίας με την προσπάθεια μιας χώρας να αναβαθμίσει τη σχέση της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, την οποία θέλουμε να ενισχύσουμε, δεν μπορεί παρά να συμβαδίζει με την οικοδόμηση σχέσεων καλής γειτονίας με την Ελλάδα», ήταν το μήνυμα της Αθήνας.

Πρακτικά, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει μια νέα ευρωπαϊκή εξίσωση: όσο η Τουρκία επιδιώκει στενότερη σύνδεση με την ευρωπαϊκή άμυνα, τόσο περισσότερο οι σχέσεις της με την Ελλάδα μετατρέπονται από διμερές ζήτημα σε παράμετρο της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Το SAFE στο κέντρο της ελληνικής στρατηγικής

Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η αναφορά του πρωθυπουργού στο SAFE.

«Θυμίζω ότι όρος συμμετοχής στο πρόγραμμα SAFE είναι να μη θίγονται συμφέροντα ασφάλειας των κρατών-μελών», σημείωσε, ενημερώνοντας παράλληλα τον Αντόνιο Κόστα για την πρόσφατη κλιμάκωση των τουρκικών προκλήσεων, ιδιαίτερα στο Αιγαίο.

Η Αθήνα στέλνει έτσι ένα μήνυμα με δύο αποδέκτες.

Προς την Άγκυρα, ότι η πρόσβαση στην αναδυόμενη ευρωπαϊκή αμυντική αγορά δεν μπορεί να θεωρείται αποσυνδεδεμένη από τη συμπεριφορά της απέναντι σε κράτος-μέλος.

Και προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ότι η προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας δεν πρέπει να οδηγήσει στην παράκαμψη των θεμελιωδών συμφερόντων ασφαλείας της Ελλάδας.

«Δεν παίρνουμε άδεια για την άμυνά μας»

Υπάρχει όμως και μία δεύτερη διάσταση.

Η δήλωση ότι η Ελλάδα δεν θα δεχθεί υποδείξεις για την αμυντική της θωράκιση αποτελεί απάντηση στις επανειλημμένες τουρκικές αντιδράσεις για την ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Η Αθήνα επιχειρεί να αντιστρέψει πλήρως το αφήγημα: η Ελλάδα δεν απειλεί, αλλά αποτρέπει· δεν αμφισβητεί σύνορα, αλλά ενισχύει την άμυνά της μέσα στο πλαίσιο της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Έτσι, το πολιτικό βάρος μεταφέρεται στην Άγκυρα και στο κατά πόσο μπορεί να διεκδικεί προνομιακότερη σχέση με την ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική χωρίς να μεταβάλλει τη στάση της απέναντι σε ένα κράτος-μέλος.

Κόστα: Η Ανατολική Μεσόγειος στην ευρωπαϊκή εξίσωση

Η παρουσία του Αντόνιο Κόστα έδωσε ιδιαίτερη σημασία στο μήνυμα.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου βρίσκεται σε περιοδεία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ενόψει των επόμενων μεγάλων αποφάσεων της Ένωσης, με βασικά ζητήματα τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό, την ανταγωνιστικότητα και τις νέες γεωπολιτικές προτεραιότητες.

Ο ίδιος υπογράμμισε στην Αθήνα την ανάγκη σταθερότητας και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο κατά την οποία η περιοχή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.

Από την Τουρκία μέχρι το Ορμούζ

Η ελληνική τοποθέτηση εντάχθηκε σε ένα πολύ ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στην Ουκρανία και αναφέρθηκε στην προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, συνδέοντας την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών με τον ενεργειακό και επισιτιστικό ανεφοδιασμό.

Η αναφορά στα Στενά του Ορμούζ και στην ελληνική συμμετοχή στην επιχείρηση «Ασπίδες» αναδεικνύει παράλληλα τον ρόλο που επιχειρεί να κατοχυρώσει η Αθήνα: όχι απλώς εκείνον ενός κράτους στα νοτιοανατολικά σύνορα της ΕΕ, αλλά μιας χώρας με ιδιαίτερο βάρος στην ευρωπαϊκή θαλάσσια και ενεργειακή ασφάλεια.

Η μεγάλη εικόνα: Η Αθήνα ευρωπαϊκοποιεί την πίεση προς την Τουρκία

Η στρατηγική σημασία των δηλώσεων Μητσοτάκη βρίσκεται τελικά σε μία μετατόπιση.

Η Αθήνα δεν ζητά από την Ευρώπη απλώς να «πάρει θέση» σε μια ελληνοτουρκική διαφορά.

Επιχειρεί να ενσωματώσει τις ελληνικές θέσεις στους ίδιους τους κανόνες της νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.

Το επιχείρημα είναι απλό αλλά πολιτικά ισχυρό: εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση πρόκειται να δαπανήσει τεράστιους πόρους για την άμυνά της και να συνεργαστεί με τρίτες χώρες, δεν μπορεί να αγνοεί απειλές εναντίον των ίδιων των κρατών-μελών της.

Και αυτή ακριβώς είναι η πίεση που επιχειρεί πλέον να μεταφέρει η Αθήνα στην Άγκυρα: η προσέγγιση με την Ευρώπη μπορεί να προχωρήσει, αλλά όχι ανεξάρτητα από το Αιγαίο, το διεθνές δίκαιο και το casus belli.

Πηγή: pagenews.gr