Η Ευρώπη εισέρχεται σε μία νέα περίοδο οικονομικής νευρικότητας, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν φαίνεται να επαναφέρει τους μεγαλύτερους φόβους των ευρωπαϊκών κοινωνιών: πληθωρισμό, ενεργειακή ασφυξία και παρατεταμένη οικονομική αβεβαιότητα.
Σύμφωνα με νέα ανάλυση οικονομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ECB), οι πολίτες της Ευρωζώνης αντιδρούν πλέον πολύ πιο έντονα ακόμη και σε μικρές αυξήσεις τιμών, καθώς παραμένουν «τραυματισμένοι» από την ενεργειακή και πληθωριστική κρίση που ακολούθησε τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας το 2022.
Οι πρόσφατες αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις που οδήγησαν σε κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν προκάλεσαν σοβαρούς κραδασμούς στις διεθνείς αγορές ενέργειας, επαναφέροντας τον φόβο μιας νέας εκτίναξης στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η «Ψυχολογία της Κρίσης» Αλλάζει την Ευρωπαϊκή Οικονομία
Οι ερευνητές της ECB διαπιστώνουν ότι πλέον οι Ευρωπαίοι καταναλωτές λειτουργούν υπό καθεστώς μόνιμης οικονομικής ανασφάλειας.
Παρότι ο πληθωρισμός κινείται κοντά στον στόχο του 2%, τα νοικοκυριά παρακολουθούν με αυξημένη καχυποψία κάθε μεταβολή στις τιμές βασικών αγαθών, ενέργειας και υπηρεσιών.
Αυτό δημιουργεί έναν νέο και ιδιαίτερα επικίνδυνο μηχανισμό στην οικονομία:
- οι πολίτες περιορίζουν δαπάνες,
- αυξάνουν αποταμιεύσεις από φόβο,
- καθυστερούν αγορές και επενδύσεις,
- μειώνουν την κατανάλωση.
Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι καταστροφικό για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης.
Φόβοι για Νέο Στασιμοπληθωρισμό
Η μεγαλύτερη ανησυχία της ΕΚΤ αφορά το ενδεχόμενο επιστροφής του λεγόμενου stagflation — δηλαδή συνδυασμού υψηλού πληθωρισμού και χαμηλής ανάπτυξης.
Πρόκειται για το χειρότερο σενάριο για μία οικονομία, καθώς:
οι τιμές παραμένουν υψηλές ενώ η οικονομία «παγώνει».
Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα οι ενεργοβόρες βιομηχανίες, αντιμετωπίζουν ήδη:
- αυξημένο λειτουργικό κόστος,
- ακριβότερο δανεισμό,
- πτώση καταναλωτικής ζήτησης,
- αναστολή επενδυτικών σχεδίων.
Παράλληλα, οι κυβερνήσεις φοβούνται νέο κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας, καθώς η ακρίβεια συνεχίζει να πιέζει τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα.
Η Ενεργειακή Εξάρτηση Παραμένει η Μεγάλη Αδυναμία της Ευρώπης
Παρά τις προσπάθειες απεξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια μετά το 2022, η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σταθερότητα των διεθνών αγορών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή απέδειξε ότι οποιαδήποτε στρατιωτική κλιμάκωση γύρω από το Ιράν μπορεί να μετατραπεί άμεσα σε οικονομικό σοκ για την Ευρωζώνη.
Οι τιμές πετρελαίου εκτινάχθηκαν τους προηγούμενους μήνες, προκαλώντας νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων, προτού υποχωρήσουν προσωρινά λόγω διπλωματικών προσδοκιών.
Ωστόσο, οι αγορές παραμένουν εξαιρετικά ευάλωτες.
Η ECB Ετοιμάζεται για Σκληρή Νομισματική Πολιτική
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα φαίνεται αποφασισμένη να διατηρήσει επιθετική στάση απέναντι στον πληθωρισμό.
Οι αγορές θεωρούν πλέον πολύ πιθανές νέες αυξήσεις επιτοκίων το επόμενο διάστημα, καθώς η ΕΚΤ φοβάται ότι οι πληθωριστικές προσδοκίες μπορεί να «παγιωθούν» στην κοινωνία και στις επιχειρήσεις.
Όμως η επιλογή αυτή κρύβει σοβαρό ρίσκο:
υψηλότερα επιτόκια σημαίνουν ακριβότερα δάνεια, χαμηλότερη κατανάλωση και μεγαλύτερη επιβράδυνση της οικονομίας.
Η Ευρώπη βρίσκεται έτσι μπροστά σε ένα εξαιρετικά δύσκολο οικονομικό σταυροδρόμι.
Η Ευρώπη Μπαίνει σε Εποχή Μόνιμης Οικονομικής Ανασφάλειας
Ο πόλεμος με το Ιράν δεν αποτελεί απλώς μία γεωπολιτική κρίση.
Αποτελεί πλέον έναν καταλύτη που αποκαλύπτει τις βαθιές αδυναμίες της ευρωπαϊκής οικονομίας:
- ενεργειακή εξάρτηση,
- εύθραυστη ανάπτυξη,
- κοινωνική κόπωση,
- τραυματισμένη καταναλωτική ψυχολογία.
Η πραγματική απειλή ίσως δεν είναι μόνο ο ίδιος ο πληθωρισμός.
Είναι ο φόβος του πληθωρισμού.
Και όταν οι κοινωνίες αρχίζουν να λειτουργούν υπό καθεστώς μόνιμου οικονομικού φόβου, τότε οι κρίσεις αποκτούν πολύ μεγαλύτερη διάρκεια και πολύ βαθύτερες συνέπειες.
Η Ευρώπη ίσως εισέρχεται σε μία νέα εποχή όπου οι γεωπολιτικοί πόλεμοι δεν επηρεάζουν μόνο τα σύνορα και την ενέργεια — αλλά διαμορφώνουν πλέον άμεσα την ψυχολογία, τη συμπεριφορά και το οικονομικό μέλλον ολόκληρων κοινωνιών.
Πηγή: Pagenews.gr