Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει ένα ακόμη βήμα προς τη δημιουργία μιας ενιαίας κεφαλαιαγοράς στα πρότυπα της Wall Street, καθώς οι έξι μεγαλύτερες οικονομίες της ευρωζώνης και της ΕΕ κατέληξαν σε πολιτικό συμβιβασμό για το Market Integration and Supervision Package (MISP), το οποίο θεωρείται κομβικό για τη μελλοντική αρχιτεκτονική του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε στο Βερολίνο μεταξύ Γερμανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Ισπανίας, Πολωνίας και Ολλανδίας – του λεγόμενου “E6” – αποτελεί ίσως την πιο σοβαρή προσπάθεια των τελευταίων ετών να αποκτήσει η Ευρώπη ένα πραγματικά ενοποιημένο οικοσύστημα κεφαλαίων, επενδύσεων και χρηματοδότησης επιχειρήσεων.
Πίσω από τη φαινομενικά τεχνική συζήτηση για εποπτικές αρμοδιότητες και κανόνες αγορών, κρύβεται ένα βαθύ γεωοικονομικό και γεωπολιτικό διακύβευμα: η προσπάθεια της Ευρώπης να αποκτήσει οικονομική ισχύ αντίστοιχη της στρατηγικής της φιλοδοξίας.
Η μεγάλη ευρωπαϊκή αδυναμία: Δεν υπάρχει “ευρωπαϊκή Wall Street”
Παρά το μέγεθος της οικονομίας της, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να στερείται ενός ενιαίου μηχανισμού άντλησης και κατανομής κεφαλαίων αντίστοιχου με εκείνον των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στις ΗΠΑ, η Wall Street λειτουργεί ως ένας ενιαίος χρηματοπιστωτικός πνεύμονας που χρηματοδοτεί τεχνολογικούς κολοσσούς, αμυντική βιομηχανία, startups, ενεργειακές επενδύσεις και κρατικά projects σε τεράστια κλίμακα.
Αντίθετα, στην Ευρώπη, οι αγορές παραμένουν κατακερματισμένες:
- διαφορετικά εποπτικά καθεστώτα,
- εθνικές κεφαλαιαγορές,
- άνισες τραπεζικές δομές,
- διαφορετική φορολογική μεταχείριση,
- περιορισμένη διασυνοριακή χρηματοδότηση.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ευρωπαϊκές εταιρείες υψηλής ανάπτυξης συχνά στρέφονται στις ΗΠΑ για άντληση κεφαλαίων, ενώ τεράστιο μέρος των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων καταλήγει να χρηματοδοτεί αμερικανικά assets και αμερικανική τεχνολογική υπεροχή.
Η σημερινή πρωτοβουλία των “Big Six” αποσκοπεί ακριβώς στο να αντιστρέψει αυτή τη στρατηγική εξάρτηση.
Η μάχη για την ESMA και το ζήτημα της ευρωπαϊκής κυριαρχίας
Στο επίκεντρο της διαπραγμάτευσης βρέθηκε η ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), η οποία σταδιακά προορίζεται να αποκτήσει ρόλο αντίστοιχο με εκείνον της SEC στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Γαλλία και η Ισπανία πίεσαν για άμεση μεταφορά ουσιαστικών εποπτικών εξουσιών στην ESMA, θεωρώντας ότι χωρίς κεντρική εποπτεία δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική ενοποίηση των αγορών.
Αντίθετα, η Ιταλία και η Ολλανδία εμφανίστηκαν πιο επιφυλακτικές, επιδιώκοντας μακρά μεταβατική περίοδο ώστε να προστατευθούν τα εθνικά χρηματοπιστωτικά τους οικοσυστήματα.
Ο τελικός συμβιβασμός – επέκταση εξουσιών “το συντομότερο δυνατό” χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα – αποτυπώνει τη βαθύτερη ευρωπαϊκή δυσκολία:
Η ΕΕ θέλει περισσότερη στρατηγική ισχύ, αλλά εξακολουθεί να φοβάται τη μεταφορά κυριαρχίας σε υπερεθνικό επίπεδο.
AUTOPSY: Γιατί η Ευρώπη βιάζεται τώρα
Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν είναι.
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τέσσερις ταυτόχρονες πιέσεις:
1. Αμυντική χρηματοδότηση
Η μετάβαση σε ένα νέο αμυντικό δόγμα μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία απαιτεί εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ επενδύσεων σε:
- αμυντική βιομηχανία,
- πυραυλικά συστήματα,
- AI defense,
- κυβερνοασφάλεια,
- ενεργειακή ασφάλεια,
- κρίσιμες πρώτες ύλες.
Χωρίς βαθιές κεφαλαιαγορές, η Ευρώπη δυσκολεύεται να χρηματοδοτήσει αυτή τη μετάβαση.
2. Ο ανταγωνισμός με τις ΗΠΑ
Το αμερικανικό Inflation Reduction Act και η επιθετική βιομηχανική πολιτική της Ουάσιγκτον απορροφούν ευρωπαϊκά κεφάλαια και βιομηχανίες.
Η Ευρώπη συνειδητοποιεί ότι χωρίς επενδυτική ενοποίηση θα συνεχίσει να χάνει:
- τεχνολογικές εταιρείες,
- startups,
- βιομηχανική παραγωγή,
- ανθρώπινο κεφάλαιο.
3. Η άνοδος της Κίνας
Το Πεκίνο αξιοποιεί κρατικά κεφάλαια και βιομηχανική πολιτική σε στρατηγικούς τομείς όπως:
- ηλεκτρικά οχήματα,
- σπάνιες γαίες,
- πράσινη ενέργεια,
- AI infrastructure.
Η ΕΕ επιχειρεί πλέον να απαντήσει με πιο συγκεντρωμένο και “αμερικανικού τύπου” χρηματοδοτικό μοντέλο.
4. Η ενεργειακή ανασφάλεια
Η κρίση φυσικού αερίου μετά το 2022 αποκάλυψε πόσο ευάλωτη είναι η Ευρώπη χωρίς γρήγορη πρόσβαση σε μεγάλης κλίμακας κεφάλαια για ενεργειακές επενδύσεις.
Η ανάγκη χρηματοδότησης:
- LNG υποδομών,
- grids,
- storage,
- πυρηνικής ενέργειας,
- ΑΠΕ,
- αμυντικών logistics,
κάνει πλέον την ενοποίηση των αγορών ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Η Ευρώπη αλλάζει μοντέλο
Το ευρωπαϊκό οικονομικό μοντέλο των προηγούμενων δεκαετιών βασιζόταν κυρίως:
- στις τράπεζες,
- στη γερμανική βιομηχανική ισχύ,
- στο φθηνό ρωσικό αέριο,
- στην κινεζική αγορά.
Αυτό το μοντέλο έχει πλέον καταρρεύσει.
Η νέα στρατηγική που διαμορφώνεται στις Βρυξέλλες επιχειρεί να δημιουργήσει:
- βαθύτερες κεφαλαιαγορές,
- ευρωπαϊκά επενδυτικά funds,
- αμυντική χρηματοδότηση,
- ενεργειακή αυτάρκεια,
- βιομηχανική ανασυγκρότηση,
- τεχνολογική κυριαρχία.
Με απλά λόγια, η Ευρώπη προσπαθεί να χτίσει το δικό της γεωοικονομικό “σύστημα ισχύος”.
Το μεγάλο εμπόδιο: Οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι
Παρά τη συμφωνία των “E6”, η πραγματική μάχη τώρα ξεκινά.
Για να προχωρήσει το σχέδιο απαιτείται ευρύτερη έγκριση από τουλάχιστον 15 κράτη-μέλη που να εκπροσωπούν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ.
Χώρες όπως η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικές, φοβούμενες ότι η μεταφορά περισσότερων εξουσιών στις Βρυξέλλες θα αποδυναμώσει τα δικά τους χρηματοπιστωτικά μοντέλα.
Η σύγκρουση δεν είναι απλώς τεχνική.
Είναι μάχη για το ποιος θα ελέγχει το κεφάλαιο στην Ευρώπη του επόμενου δεκαετίας.
Η νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα
Η συμφωνία των “Big Six” δεν αφορά μόνο τις αγορές.
Αφορά τη μετάβαση της Ευρώπης από μια οικονομία χαμηλού γεωπολιτικού ρίσκου σε μια οικονομία στρατηγικού ανταγωνισμού.
Πηγή: pagenews.gr