Η αμερικανική πίεση προς τους συμμάχους της Δύσης εισέρχεται σε νέα, πιο επιθετική φάση. Από το βήμα του Shangri-La Dialogue στη Singapore, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Χέγκσεθ εξαπέλυσε μια από τις σκληρότερες επιθέσεις των τελευταίων ετών κατά των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, αλλά και ευρύτερα κατά συμμάχων της Ουάσινγκτον που –κατά την αμερικανική ανάγνωση– συνεχίζουν να επωφελούνται από την αμερικανική στρατιωτική ομπρέλα χωρίς να συνεισφέρουν επαρκώς.
Το μήνυμα ήταν ωμό, πολιτικά φορτισμένο και χωρίς διπλωματικές περιστροφές:«Τέρμα οι τζαμπατζήδες.»
Μια φράση που αποτυπώνει τη νέα στρατηγική σκέψη που διαμορφώνεται στην Ουάσινγκτον: η εποχή κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες κάλυπταν το μεγαλύτερο μέρος του κόστους της δυτικής άμυνας φαίνεται να φτάνει στο τέλος της.
Το τελεσίγραφο προς την Ευρώπη
Σύμφωνα με τον Χέγκσεθ, επί δεκαετίες οι αμερικανικές κυβερνήσεις απηύθυναν «ευγενικές εκκλήσεις» προς τους Ευρωπαίους συμμάχους να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες.
Όπως είπε:«Για πάρα πολύ καιρό οι εκκλήσεις μας έπεφταν στο κενό. Τώρα βλέπουμε επιτέλους προσπάθεια να καλυφθεί το χαμένο έδαφος.»
Ωστόσο η συνέχεια ήταν ακόμη πιο αιχμηρή.«Όσοι αρνούνται να αναλάβουν το βάρος που τους αναλογεί θα βρεθούν αντιμέτωποι με σαφή αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο συνεργαζόμαστε.»
Στις Βρυξέλλες, διπλωματικοί κύκλοι ερμηνεύουν τη συγκεκριμένη διατύπωση ως έμμεση προειδοποίηση ότι η αμερικανική στρατιωτική δέσμευση δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη για όλους με τον ίδιο τρόπο.
Το μεγάλο αγκάθι: το 5% του ΑΕΠ
Το κεντρικό ζήτημα είναι οι αμυντικές δαπάνες.
Η Ουάσινγκτον πιέζει πλέον ανοικτά για στόχους που πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν πολιτικά αδιανόητοι. Η συζήτηση δεν αφορά πλέον το ιστορικό όριο του 2% του ΑΕΠ, αλλά ποσοστά που προσεγγίζουν ή ακόμη και υπερβαίνουν το 5%.
Για πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες αυτό μεταφράζεται σε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον στρατιωτικών δαπανών ετησίως.
Κυβερνήσεις της Ευρώπης προειδοποιούν ήδη ότι μια τόσο επιθετική δημοσιονομική προσαρμογή θα μπορούσε να προκαλέσει:
- περικοπές κοινωνικών δαπανών,
- αυξημένο δημόσιο δανεισμό,
- πολιτικές αναταράξεις,
- συγκρούσεις στο εσωτερικό της ΕΕ για τη δημοσιονομική πειθαρχία.
Η νέα αμερικανική γραμμή
Πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις κρύβεται μια βαθύτερη γεωπολιτική μετατόπιση.
Στην Ουάσινγκτον διαμορφώνεται ολοένα και περισσότερο η άποψη ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να χρηματοδοτούν ταυτόχρονα:
- την ευρωπαϊκή ασφάλεια απέναντι στη Russia,
- την αποτροπή απέναντι στην China,
- τις επιχειρήσεις στη Middle East,
- και τις αυξανόμενες απαιτήσεις του Ινδο-Ειρηνικού.
Αμερικανοί στρατηγικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος της δικής της άμυνας, ώστε η Ουάσινγκτον να επικεντρωθεί στον ανταγωνισμό με το Πεκίνο.
Η Ασία στο μικροσκόπιο
Ο Χέγκσεθ δεν περιορίστηκε στην Ευρώπη.
Έστειλε αντίστοιχο μήνυμα και στους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή Ασίας–Ειρηνικού, υποστηρίζοντας ότι η περιφερειακή ασφάλεια βασίστηκε υπερβολικά στην αμερικανική στρατιωτική ισχύ.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Βόρεια Κορέα.«Η Νότια Κορέα δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει τον πόλεμο ως ακαδημαϊκή άσκηση.»
Κατά τον ίδιο, η Σεούλ επενδύει σταθερά στην αποτρεπτική της ισχύ επειδή βρίσκεται αντιμέτωπη με άμεσες απειλές ασφαλείας.
Παράλληλα επαίνεσε την πολιτική ενίσχυσης των αμυντικών δυνατοτήτων που ακολουθούν η Ιαπωνία, η Αυστραλία και οι Φιλιππίνες
Ο διάλογος που προκάλεσε αίσθηση
Η πιο χαρακτηριστική στιγμή της παρέμβασής του ήρθε όταν δέχθηκε ερώτηση για τη Νέα Ζηλανδία
Ερώτηση: — «Θεωρείτε ότι η αύξηση των αμυντικών δαπανών από 1% σε 2% είναι επαρκής;»
Χέγκσεθ: — «Για να είμαι ειλικρινής, όχι. Το 2% δεν είναι αρκετό. Άρα το 2% είναι τζαμπατζιλίκι.»
Ερώτηση: — «Άρα η Νέα Ζηλανδία είναι τζαμπατζής;»
Χέγκσεθ: — «Δεν έχω τίποτα εναντίον της Νέας Ζηλανδίας. Θέλω όμως οι εταίροι μας να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος.»
Η αποστροφή αυτή προκάλεσε αμέσως αντιδράσεις σε διπλωματικούς κύκλους, καθώς ουσιαστικά αμφισβητεί ακόμη και το παραδοσιακό όριο του 2%, το οποίο μέχρι πρότινος θεωρούνταν ο βασικός στόχος των δυτικών συμμάχων.
Τι σημαίνει για την Ευρωπαϊκή Ένωση
Στις Βρυξέλλες η συζήτηση πλέον δεν αφορά το αν θα αυξηθούν οι αμυντικές δαπάνες, αλλά το πόσο γρήγορα και σε ποιο ύψος.
Η νέα αμερικανική πίεση ενδέχεται να επιταχύνει:
- την ανάπτυξη ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας,
- τη δημιουργία κοινών εξοπλιστικών προγραμμάτων,
- τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ,
- την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αποτρεπτικής ικανότητας.
Ταυτόχρονα όμως ανοίγει ένα δύσκολο πολιτικό μέτωπο μεταξύ κυβερνήσεων που ζητούν περισσότερη άμυνα και κοινωνιών που φοβούνται ότι το κόστος θα μεταφερθεί σε κοινωνικές παροχές και δημόσιες επενδύσεις.
Η μεγάλη εικόνα
Πίσω από τη σκληρή γλώσσα του Χέγκσεθ βρίσκεται μια θεμελιώδης μεταβολή στη δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας.Η Ουάσινγκτον δεν ζητά πλέον απλώς μεγαλύτερη συνεισφορά. Ζητά ριζική ανακατανομή βαρών.Και το μήνυμα προς Ευρώπη, ΝΑΤΟ και εταίρους στον Ινδο-Ειρηνικό ακούγεται πλέον χωρίς καμία διπλωματική ωραιοποίηση:«Όποιος θέλει αμερικανική προστασία, θα πρέπει να πληρώσει πολύ περισσότερο γι’ αυτήν.»
Πηγή: pagenews.gr