Θετικότερες προοπτικές για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας
Με καλύτερες προϋποθέσεις σε σχέση με το προηγούμενο καλοκαίρι εισέρχεται η Ελλάδα στη θερινή περίοδο, σύμφωνα με τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο, ο οποίος εκτίμησε ότι δεν υπάρχουν σήμερα ενδείξεις που να παραπέμπουν σε μια νέα ενεργειακή κρίση ή σε ακραίες αυξήσεις στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος.
Παρά τη συνεχιζόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή και τις ανησυχίες που εκφράστηκαν τους προηγούμενους μήνες για πιθανή εκτόξευση των ενεργειακών τιμών, ο υφυπουργός υπογράμμισε ότι μέχρι στιγμής τα στοιχεία δεν επιβεβαιώνουν τα πιο απαισιόδοξα σενάρια.
Όπως τόνισε, η ελληνική αγορά εμφανίζεται σήμερα πιο ανθεκτική και καλύτερα θωρακισμένη σε σχέση με το παρελθόν, διαθέτοντας περισσότερα εργαλεία για να απορροφήσει ενδεχόμενες πιέσεις.
Οι τρεις βασικοί λόγοι αισιοδοξίας
Ο Νίκος Τσάφος παρουσίασε τρεις βασικούς παράγοντες που, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, λειτουργούν ως «ασπίδα» απέναντι σε πιθανές αναταράξεις της αγοράς.
Η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας
Ο πρώτος και σημαντικότερος λόγος αφορά τη θεαματική αλλαγή του ρόλου της χώρας στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού.
Σύμφωνα με τον υφυπουργό, η Ελλάδα έχει εξελιχθεί από καθαρό εισαγωγέα σε σημαντικό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας. Οι εξαγωγές προς γειτονικές αγορές έχουν αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε οι διασυνδέσεις να λειτουργούν συχνά στα όριά τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Βουλγαρία. Όπως ανέφερε, κατά τον Μάιο η Ελλάδα εξήγαγε ηλεκτρική ενέργεια προς τη γειτονική χώρα στο 96% των ωρών του μήνα, ενώ οι ελληνικές τιμές παρέμειναν χαμηλότερες από τις βουλγαρικές καθ’ όλη τη διάρκειά του.
Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική αγορά δεν ακολουθεί πλέον παθητικά τις εξελίξεις της περιοχής, αλλά λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας και ανταγωνιστικότητας.
Υψηλά αποθέματα νερού στα υδροηλεκτρικά
Ο δεύτερος λόγος αισιοδοξίας αφορά τα υδροηλεκτρικά έργα της χώρας.
Τα φράγματα εισέρχονται στο καλοκαίρι με από τα υψηλότερα αποθέματα νερού των τελευταίων ετών, προσφέροντας πολύτιμη ευελιξία στο ηλεκτρικό σύστημα. Σε περιόδους υψηλής ζήτησης, τα υδροηλεκτρικά μπορούν να αυξήσουν άμεσα την παραγωγή τους, συμβάλλοντας στη συγκράτηση των τιμών.
Η ύπαρξη αυτών των αποθεμάτων θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική σε περιόδους καύσωνα, όταν η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται λόγω της ευρείας χρήσης κλιματιστικών.
Η αποθήκευση ενέργειας αλλάζει τα δεδομένα
Ο τρίτος παράγοντας αφορά την αποθήκευση ενέργειας, έναν τομέα που μέχρι πριν λίγα χρόνια ήταν σχεδόν ανύπαρκτος στην ελληνική αγορά.
Οι πρώτες μονάδες μπαταριών που έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία προσφέρουν περίπου 150 MW ισχύος στις ώρες αιχμής, ενώ νέες εγκαταστάσεις αναμένεται να προστεθούν το επόμενο διάστημα.
Σύμφωνα με τον υφυπουργό, η αποθήκευση θα συμβάλει στην ενίσχυση του ανταγωνισμού κατά τις βραδινές ώρες και θα μειώσει την ανάγκη χρήσης ακριβότερων μονάδων φυσικού αερίου, οι οποίες συχνά καθορίζουν τις τελικές τιμές στην αγορά.
Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ενισχύουν την εικόνα
Σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της εικόνας διαδραματίζει και η συνεχής ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Όπως επισήμανε ο κ. Τσάφος, η εγκατεστημένη ισχύς από ΑΠΕ έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με πέρυσι, με τα νέα έργα να υπερκαλύπτουν την πρόσθετη ζήτηση που έχει δημιουργηθεί.
Η αυξημένη παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα συνεχίζει να πιέζει προς τα κάτω τις τιμές κατά τις μεσημεριανές ώρες, βελτιώνοντας συνολικά τη λειτουργία της αγοράς.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή στρατηγική της χώρας, καθώς περιορίζει την εξάρτηση από τα εισαγόμενα καύσιμα και ενισχύει την ενεργειακή αυτονομία.
Η Ελλάδα φθηνότερη από τις περισσότερες χώρες της περιοχής
Ο υφυπουργός υπογράμμισε επίσης ότι η Ελλάδα εισέρχεται στο καλοκαίρι από σαφώς καλύτερη αφετηρία σε σχέση με άλλες αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας τον Μάιο διαμορφώθηκε στα 89 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 102 ευρώ στη Βουλγαρία, 110 ευρώ στη Ρουμανία και 107 ευρώ στην Ουγγαρία.
Τα στοιχεία αυτά, όπως ανέφερε, αποτυπώνουν την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής αγοράς και την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια.
«Δεν εφησυχάζω ποτέ»
Παρά τη θετική εικόνα, ο Νίκος Τσάφος εμφανίστηκε προσεκτικός στις προβλέψεις του.
Όπως τόνισε, η αγορά ενέργειας επηρεάζεται καθημερινά από διεθνείς εξελίξεις, γεωπολιτικές εντάσεις και τις διακυμάνσεις των τιμών του φυσικού αερίου, γεγονός που καθιστά αδύνατη οποιαδήποτε ασφαλή πρόβλεψη για το μέλλον.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η χώρα διαθέτει σήμερα περισσότερα εργαλεία και μεγαλύτερη ευελιξία σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.
«Έχουμε περισσότερες ΑΠΕ, πολύ καλά νερά, περισσότερη αποθήκευση και μια αγορά που παραμένει ανταγωνιστική και εξαγωγική. Όλα αυτά με κάνουν να νιώθω ότι έχουμε αρκετά εφόδια για το καλοκαίρι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει στη συζήτηση
Στο περιθώριο συνεδρίου για την πυρηνική ενέργεια, ο υφυπουργός παρουσίασε και τη στρατηγική του ΥΠΕΝ για το συγκεκριμένο ζήτημα.
Ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται στη φάση λήψης αποφάσεων για κατασκευή πυρηνικών μονάδων, αλλά στο στάδιο της διερεύνησης και αξιολόγησης των διαθέσιμων επιλογών.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, στόχος είναι η δημιουργία των απαραίτητων γνώσεων, θεσμών και τεχνικής επάρκειας ώστε η χώρα να είναι σε θέση να λάβει τεκμηριωμένες αποφάσεις στο μέλλον.
Πρώτα τεχνογνωσία και θεσμική ετοιμότητα
Ο Νίκος Τσάφος τόνισε ότι η ενεργειακή μετάβαση βασίζεται σήμερα κυρίως στις ΑΠΕ, στις μπαταρίες, στα αντλησιοταμιευτικά έργα και στις διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις.
Ωστόσο, έθεσε το ερώτημα για το πώς θα διατηρηθεί ένα αξιόπιστο και χαμηλού κόστους σύστημα ηλεκτροπαραγωγής σε περιόδους όπου οι ανανεώσιμες πηγές δεν επαρκούν.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πυρηνική ενέργεια επανέρχεται διεθνώς ως πιθανή λύση χαμηλών εκπομπών άνθρακα, προσφέροντας σταθερή παραγωγή ηλεκτρισμού ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών.
Το ΥΠΕΝ εξετάζει τόσο τις παραδοσιακές πυρηνικές τεχνολογίες όσο και τις νεότερες λύσεις, όπως οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (SMRs), οι οποίοι προβάλλονται διεθνώς ως μια πιο ευέλικτη και οικονομική εναλλακτική.
Το μοντέλο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας
Η στρατηγική που περιέγραψε ο υφυπουργός βασίζεται στο μοντέλο που προτείνει ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Το πρώτο στάδιο αφορά την αξιολόγηση των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της χώρας και του ρόλου που θα μπορούσε να διαδραματίσει η πυρηνική ενέργεια στο ενεργειακό μείγμα.
Στη συνέχεια προβλέπεται η δημιουργία του απαραίτητου θεσμικού πλαισίου, των μηχανισμών αδειοδότησης, των συστημάτων εποπτείας και των κανόνων ασφαλείας.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην εκπαίδευση επιστημόνων, μηχανικών και στελεχών που θα μπορούν να αξιολογούν τις τεχνολογικές εξελίξεις και να παρακολουθούν τις διεθνείς πρακτικές.
Χωρίς κοινωνική συναίνεση δεν μπορεί να υπάρξει σχέδιο
Ο υφυπουργός υπογράμμισε ότι καμία συζήτηση για πυρηνική ενέργεια δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς πολιτική και κοινωνική συναίνεση.
Όπως εξήγησε, η αποδοχή από την κοινωνία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για οποιαδήποτε μελλοντική στρατηγική επιλογή, ανεξάρτητα από τα τεχνολογικά ή οικονομικά δεδομένα.
Για τον λόγο αυτό, η Ελλάδα επιδιώκει να αποκτήσει πρώτα γνώση, θεσμική ετοιμότητα και ανθρώπινο δυναμικό, αφήνοντας τις οριστικές αποφάσεις για το μέλλον.
Πηγή: Pagenews.gr