Η εικόνα είναι εκρηκτική.
Στη Σβέρνιτσα (Zvërnec), λίγα χιλιόμετρα βόρεια της Αυλώνας, κάτοικοι, ομογενείς, περιβαλλοντικές οργανώσεις και ακτιβιστές βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα επενδυτικό σχέδιο που υπόσχεται πολυτελή τουριστική ανάπτυξη, αλλά κατηγορείται ότι απειλεί περιουσίες, προστατευόμενες εκτάσεις και την κοινωνική ισορροπία μιας περιοχής με έντονη παρουσία της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας.
Διαδηλωτές καταγγέλλουν ότι δέχθηκαν επίθεση από ιδιωτική ασφάλεια, ενώ βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα εμφανίζουν σκηνές έντασης, τραυματισμούς και βίαιες προσαγωγές. Η υπόθεση απέκτησε αμέσως διεθνή διάσταση όταν η Αθήνα παρενέβη επισήμως, ζητώντας πλήρη διερεύνηση των επεισοδίων και προστασία των δικαιωμάτων της μειονότητας.
Δείτε βίντεο εδώ
«Μας παίρνουν τη γη»
«Αυτές οι εκτάσεις είναι των οικογενειών μας εδώ και γενιές», υποστηρίζουν κάτοικοι της περιοχής.
«Δεν είμαστε κατά της ανάπτυξης. Είμαστε κατά της αδιαφάνειας», δηλώνουν εκπρόσωποι των διαμαρτυρομένων.
Στην αντίπερα όχθη, οι επενδυτές απαντούν ότι όλες οι διαδικασίες ακολουθούν το αλβανικό δίκαιο και ότι οι εκτάσεις είναι ιδιωτικές, νόμιμα αποκτημένες και αδειοδοτημένες.
Η σύγκρουση πλέον δεν αφορά μόνο τη γη.
Αφορά το ποιος θα καθορίσει το μέλλον της αλβανικής Ριβιέρας.
Ο παράγοντας Κούσνερ
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα επενδυτικό πλέγμα που συνδέεται με τα επιχειρηματικά σχέδια του Jared Kushner στα Βαλκάνια.
Το όνομα του γαμπρού του Αμερικανού προέδρου συνδέεται εδώ και χρόνια με μεγάλες τουριστικές αναπτύξεις στην Αλβανία και ιδιαίτερα στη νήσο Sazan Island, όπου έχει εγκριθεί επένδυση περίπου 1,4 δισ. ευρώ.
Στη Σβέρνιτσα, οι εκτιμήσεις για το συνολικό επενδυτικό αποτύπωμα φτάνουν σε επίπεδα πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, με την κυβέρνηση να προβάλλει χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας και μετατροπή της περιοχής σε κορυφαίο τουριστικό προορισμό.
Οι επικριτές, όμως, βλέπουν κάτι διαφορετικό:
Τη δημιουργία ενός κλειστού παραθαλάσσιου θύλακα υπερπολυτελείας σε μία από τις πλέον ευαίσθητες περιβαλλοντικά ζώνες της Αδριατικής.
Η Αθήνα ανεβάζει τους τόνους
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε έντονη ανησυχία για τα επεισόδια, επισημαίνοντας ότι τραυματίστηκε και Έλληνας πολίτης και ζητώντας πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης. Παράλληλα επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα προστασίας των περιουσιακών δικαιωμάτων της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας και της τήρησης του ευρωπαϊκού κεκτημένου από την Αλβανία.
Η παρέμβαση δεν θεωρείται τυπική.
Διπλωματικές πηγές παρακολουθούν στενά την υπόθεση, καθώς οποιαδήποτε εμπλοκή με περιουσιακά δικαιώματα μειονοτικών πληθυσμών μπορεί να αποκτήσει ευρωπαϊκή διάσταση κατά την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας.
Ράμα εναντίον ακτιβιστών
Ο πρωθυπουργός Edi Rama επιμένει ότι πρόκειται για ιδιωτικές εκτάσεις και ότι η ανάπτυξη θα φέρει ανάπτυξη και επενδύσεις.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις απαντούν πως η περιοχή της Νάρτας και της Σβέρνιτσας αποτελεί κρίσιμο οικοσύστημα με διεθνή σημασία και ότι οποιαδήποτε μαζική τουριστική δόμηση ενδέχεται να προκαλέσει μη αναστρέψιμες επιπτώσεις.
Το πραγματικό ερώτημα πλέον είναι αν η Αλβανία επιλέγει το μοντέλο της ταχείας τουριστικής εκμετάλλευσης ή ένα πιο αυστηρό μοντέλο περιβαλλοντικής προστασίας.
Το γεωπολιτικό παρασκήνιο
Η υπόθεση δεν αφορά μόνο ένα resort.
Αγγίζει τις σχέσεις Αλβανίας–Ελλάδας, την παρουσία αμερικανικών επενδυτικών κεφαλαίων στα Βαλκάνια, την ευρωπαϊκή πορεία των Τιράνων και τη μάχη για τον έλεγχο των πλέον ελκυστικών παραλιακών ζωνών της Αδριατικής.
Και όσο τα βίντεο από τις συγκρούσεις συνεχίζουν να κυκλοφορούν, τόσο αυξάνεται η πίεση προς όλες τις πλευρές.
Το ερώτημα που πλανάται πλέον πάνω από τη Σβέρνιτσα είναι απλό:
Θα επικρατήσει η ανάπτυξη ή η σύγκρουση;
