Αλβανία: Πολιορκείται πολιτικά ο Ράμα – Φοιτητική οργή και ευρωπαϊκή δοκιμασία

Πέμπτη ημέρα συγκρούσεων στα Τίρανα, επιθέσεις σε κυβερνητικά κτίρια και άρνηση παραίτησης του πρωθυπουργού. Τα αιτήματα για παιδεία και δουλειές συναντούν τις αντιδράσεις για την παράκτια επένδυση που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ.

Σε σοβαρή πολιτική δοκιμασία εξελίσσεται για τον Έντι Ράμα η κλιμάκωση των αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων στην Αλβανία. Ο πρωθυπουργός απορρίπτει τις εκκλήσεις για παραίτηση, ενώ η συμμετοχή φοιτητών και μαθητών έχει δώσει νέα δυναμική σε ένα ευρύτερο κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας.

Το Σάββατο 17 Οκτωβρίου, οι συγκρούσεις στα Τίρανα συνεχίστηκαν για πέμπτη ημέρα. Οι επιθέσεις σε δημόσια κτίρια, οι καταστροφές και η αστυνομική επέμβαση μεταφέρουν την αντιπαράθεση σε ένα πεδίο όπου δοκιμάζονται ταυτόχρονα η κυβερνητική αντοχή, η κοινωνική εμπιστοσύνη και η λειτουργία των θεσμών.

Για μια χώρα που επιδιώκει την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η διαχείριση της κρίσης αποκτά σημασία πέρα από τα σύνορά της.

Πέμπτη ημέρα συγκρούσεων στην πρωτεύουσα

Νέα επεισόδια καταγράφηκαν κοντά στο πρωθυπουργικό γραφείο, με διαδηλωτές να εκτοξεύουν πέτρες, μολότοφ και πυροτεχνήματα και την αστυνομία να απαντά με δακρυγόνα, υδροφόρα οχήματα και επεμβάσεις.

Σύμφωνα με τον απολογισμό που ανακοίνωσε η αστυνομία, 167 άνθρωποι είχαν συλληφθεί και 132 αστυνομικοί είχαν τραυματιστεί κατά τη διάρκεια της αναταραχής.

Οι αρχές ανέφεραν επίσης ότι επτά αστυνομικοί τέθηκαν σε διαθεσιμότητα, εν αναμονή ερευνών για ενδεχόμενη υπέρβαση καθήκοντος.

Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την ένταση της κρίσης. Παράλληλα, οι καταγγελίες για υπέρμετρη αστυνομική βία προσθέτουν ένα αυτοτελές ζήτημα λογοδοσίας στη διαχείριση των διαδηλώσεων.

Από την παιδεία στην απαίτηση πολιτικής αλλαγής

Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις συνδέονται με το κόστος και την ποιότητα των σπουδών, τις συνθήκες στα πανεπιστήμια και τις περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές.

Στο υπόβαθρο βρίσκεται η ανησυχία νέων ανθρώπων για το αν μπορούν να οικοδομήσουν το μέλλον τους στην Αλβανία. Η εκπαίδευση, η εργασία και η αξιοκρατία μετατρέπονται έτσι σε αιτήματα πολιτικής εκπροσώπησης και εμπιστοσύνης.

Η απαίτηση παραίτησης Ράμα διεύρυνε την κινητοποίηση πέρα από το εκπαιδευτικό πεδίο. Δεν έχει, ωστόσο, τεκμηριωθεί ότι όλες οι ομάδες που συμμετέχουν διαθέτουν κοινή ηγεσία ή ενιαίο σχέδιο για την επόμενη ημέρα.

Αυτή η πολυμορφία εξηγεί μέρος της δυναμικής των διαδηλώσεων, αλλά δυσκολεύει και τη συγκρότηση ενός σαφούς πλαισίου διαλόγου.

Η επένδυση Κούσνερ στο υπόβαθρο της αναταραχής

Οι σημερινές κινητοποιήσεις συναντούν το προϋπάρχον κίνημα που έγινε γνωστό ως «Επανάσταση των Φλαμίνγκο».

Αφετηρία του ήταν η αντίδραση σε σχέδια πολυτελούς τουριστικής ανάπτυξης στην αλβανική ακτογραμμή, τα οποία συνδέονται με επενδυτική δραστηριότητα του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Οι αντιδράσεις αφορούν την προστασία περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών, τη διαφάνεια και τα δικαιώματα τοπικών κοινοτήτων. Με την πάροδο των μηνών, η διαμαρτυρία απέκτησε ευρύτερα αντικυβερνητικά χαρακτηριστικά.

Η διαμάχη γύρω από την επένδυση δεν συνιστά από μόνη της απόδειξη παράνομης συμπεριφοράς του Κούσνερ. Το Reuters ανέφερε ότι δεν εντόπισε στοιχεία δικής του παρανομίας στη συγκεκριμένη διαφορά για τη γη.

Πολιτικά, όμως, το έργο έχει γίνει σημείο αναφοράς για όσους αμφισβητούν τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται και ελέγχονται μεγάλες επενδυτικές αποφάσεις.

Ο Ράμα επικαλείται την εκλογική εντολή

Ο Αλβανός πρωθυπουργός επιμένει ότι θα παραμείνει στη θέση του, συνδέοντας την κυβερνητική συνέχεια με την εντολή που έλαβε στις εκλογές και με την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.

Δηλώνει έτοιμος να συζητήσει το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης, αλλά διαχωρίζει τα φοιτητικά αιτήματα από τις επιθέσεις κατά θεσμών και περιουσιών.

Παράλληλα, η κυβέρνηση απορρίπτει τις κατηγορίες περί διαφθοράς και ο Ράμα κατηγορεί πολιτικούς αντιπάλους του ότι υποκινούν την αναταραχή.

Η επίκληση της εκλογικής νομιμοποίησης αποτελεί τον πυρήνα της απάντησής του. Το πολιτικό πρόβλημα, ωστόσο, παραμένει: πώς θα αντιμετωπιστούν οι αιτίες της δυσαρέσκειας και πώς θα αποκατασταθεί χώρος συνεννόησης.

Η ευρωπαϊκή πορεία δοκιμάζεται στην πράξη

Η ΕΕ έχει καλέσει σε εποικοδομητικό διάλογο. Η ευρωπαϊκή διάσταση της κρίσης αφορά την εφαρμογή των αρχών που συνοδεύουν την ενταξιακή διαδικασία: ελευθερία της συνάθροισης, προστασία των πολιτών, αναλογική χρήση βίας και αποτελεσματική διερεύνηση καταγγελιών.

Η προστασία των δημόσιων κτιρίων και της ιδιωτικής περιουσίας αποτελεί κρατική υποχρέωση. Αντίστοιχα, η συμπεριφορά των αστυνομικών δυνάμεων χρειάζεται έλεγχο με συγκεκριμένα στοιχεία και εξατομικευμένη απόδοση ευθύνης.

Από πολιτική σκοπιά, η πρόοδος στις διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες πρέπει να γίνεται αντιληπτή και στην καθημερινότητα: στην εκπαίδευση, στις ευκαιρίες εργασίας και στην εμπιστοσύνη προς τη διοίκηση.

Η αλβανική κρίση αναδεικνύει πόσο δύσκολη γίνεται η κυβερνητική διαχείριση όταν η διεθνής εικόνα προόδου συνυπάρχει με συσσωρευμένη εσωτερική δυσαρέσκεια.

Το επόμενο βήμα απαιτεί συγκεκριμένες απαντήσεις

Η άρνηση παραίτησης καθορίζει τη στάση Ράμα. Η αποκλιμάκωση θα εξαρτηθεί από το αν μπορούν να διαμορφωθούν αξιόπιστες διαδικασίες συζήτησης, έρευνας των περιστατικών βίας και αντιμετώπισης των εκπαιδευτικών και κοινωνικών αιτημάτων.

Ο ίδιος ο πρωθυπουργός περιέγραψε την ευθύνη του σε δήλωσή του:

«Η ευθύνη μου είναι να ακούω, να αντιμετωπίζω τις θεμιτές ανησυχίες και να κρατώ την Αλβανία σε πορεία προόδου».

Πηγή: pagenews.gr