Το «Σπίτι μου ΙΙ» ξεκίνησε ως μια από τις πιο φιλόδοξες στεγαστικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών. Στην πράξη, όμως, εξελίσσεται σε ένα χαρακτηριστικό case study του πώς η μαζική ζήτηση δεν αρκεί όταν η αγορά δεν μπορεί να “σηκώσει” τους όρους του προγράμματος.
Με περίπου 3.000 συμβασιοποιήσεις να πρέπει να ολοκληρωθούν έως τις 31 Αυγούστου και σχεδόν 300 εκατ. ευρώ να κινδυνεύουν να μείνουν αδιάθετα, το πρόγραμμα βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή.
Το παράδοξο: χρήμα υπάρχει – σπίτια όχι
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν υψηλή κινητικότητα:
- ~14.000 υπαγωγές
- ~11.000 συμβασιοποιήσεις
- ~3.000 εκκρεμείς υποθέσεις
Και όμως, πίσω από τους αριθμούς κρύβεται ένα βασικό πρόβλημα: η αγορά κατοικίας δεν προσφέρει αρκετά επιλέξιμα ακίνητα.
Όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς, το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ η ζήτηση. Ήταν η αντιστοίχιση προσφοράς–κριτηρίων.
Τα “σφιχτά” φίλτρα που έκοψαν την αγορά στη μέση
Το πρόγραμμα έθεσε συγκεκριμένα όρια:
- έως 150 τ.μ.
- αξία έως 250.000 ευρώ
- παλαιότητα έως το 2007
- πλήρης νομιμότητα & ηλεκτρονική ταυτότητα
Στην πράξη, μεγάλο μέρος του αποθέματος ακινήτων:
- δεν είχε πλήρη τακτοποίηση
- ξεπερνούσε τις τιμές-όρια
- ή είχε τεχνικές/νομικές εκκρεμότητες
«Δεν λείπουν οι αγοραστές. Λείπουν τα σπίτια που να περνούν όλα τα φίλτρα», σχολιάζει χαρακτηριστικά στέλεχος τραπεζικού ομίλου.
Η αγορά αντέδρασε… αυξάνοντας τις τιμές
Ένα από τα πιο παράδοξα φαινόμενα ήταν ότι το ίδιο το πρόγραμμα λειτούργησε πιεστικά στις τιμές.
Σε αρκετές περιοχές:
- τα “επιλέξιμα” ακίνητα έγιναν πιο ακριβά
- η διαθεσιμότητα μειώθηκε
- οι διαπραγματεύσεις έγιναν πιο δύσκολες
Το αποτέλεσμα: πολλοί δικαιούχοι έλαβαν προέγκριση, αλλά δεν βρήκαν ποτέ ακίνητο.
Ο χρόνος τελειώνει – και τα 300 εκατ. “κρέμονται”
Με την καταληκτική ημερομηνία των τραπεζικών συμβάσεων στο τέλος Αυγούστου, η πίεση αυξάνεται δραματικά.
Η καλοκαιρινή περίοδος επιβραδύνει ήδη:
- συμβολαιογραφικές πράξεις
- ελέγχους Κτηματολογίου
- διαδικασίες τραπεζών
Το σενάριο μη πλήρους απορρόφησης των περίπου 300 εκατ. ευρώ θεωρείται πλέον ρεαλιστικό από στελέχη της αγοράς.
Το νέο σχέδιο: πιο ευέλικτο, πιο “ανοιχτό”
Ήδη στο παρασκήνιο σχεδιάζεται η επόμενη ημέρα.
Η νέα στεγαστική παρέμβαση αναμένεται να κινηθεί γύρω από:
- μεγαλύτερη ευελιξία στα κριτήρια παλαιότητας
- πιο διευρυμένη επιλεξιμότητα ακινήτων
- στόχο αύξησης του διαθέσιμου αποθέματος
Ο συνολικός σχεδιασμός κάνει λόγο για πλαίσιο έως 1 δισ. ευρώ, με:
- περίπου 500 εκατ. ευρώ από νέα χρηματοδοτικά εργαλεία
- και πιθανή ανακύκλωση πόρων από το «Σπίτι μου ΙΙ»
Το πραγματικό πρόβλημα: μια αγορά που δεν “κουμπώνει”
Πίσω από την τεχνική συζήτηση για επιδόματα, επιτόκια και κριτήρια, αναδεικνύεται ένα βαθύτερο ζήτημα:
η ελληνική στεγαστική αγορά δεν διαθέτει επαρκές, έτοιμο και νομικά καθαρό απόθεμα κατοικιών στο εύρος τιμών που ζητούν τα προγράμματα.
Όπως παραδέχεται στέλεχος της αγοράς:
«Δεν είναι ότι δεν υπάρχει στέγη. Είναι ότι δεν υπάρχει η σωστή στέγη, στην σωστή τιμή, με τα σωστά χαρτιά, τη σωστή στιγμή».
Από το “μαζικό ενδιαφέρον” στη δύσκολη πραγματικότητα
Το «Σπίτι μου ΙΙ» ανέδειξε κάτι απλό αλλά κρίσιμο:
ότι τα στεγαστικά προγράμματα δεν κρίνονται στη ζήτηση — αλλά στην ικανότητα της αγοράς να τα υποστηρίξει επιχειρησιακά.
Και αυτό είναι το σημείο όπου τα 300 εκατ. ευρώ δεν είναι απλώς ένας αριθμός.
Είναι η απόδειξη ενός συστήματος που ακόμη αναζητά την ισορροπία του.
Πηγή: pagenews.gr