Νέα δημοσιονομικά περιθώρια για επενδύσεις στην ενεργειακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιτρέποντας στα κράτη-μέλη να αξιοποιήσουν ειδική ευελιξία έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως κατά την περίοδο 2026-2028.
Το μέτρο εντάσσεται στο πλαίσιο της εθνικής ρήτρας διαφυγής που ήδη εφαρμόζεται για τις αμυντικές δαπάνες και αποτελεί μέρος της ευρωπαϊκής προσπάθειας αντιμετώπισης των συνεπειών της νέας ενεργειακής κρίσης.
Πρόσθετη ευελιξία για ενεργειακές επενδύσεις
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να εξαιρούν συγκεκριμένες δαπάνες ενεργειακής μετάβασης από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς, υπό την προϋπόθεση ότι οι σχετικές επενδύσεις συμβάλλουν στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
Η δυνατότητα αυτή προβλέπει ετήσιο όριο 0,3% του ΑΕΠ για την τριετία 2026-2028, ενώ το συνολικό σωρευτικό όριο φτάνει το 0,6% του ΑΕΠ κατά την ίδια περίοδο.
Ποιες δαπάνες καλύπτονται
Ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις διευκρίνισε ότι τα μέτρα πρέπει να ενισχύουν τη διαρθρωτική ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και να επιταχύνουν την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Στις επιλέξιμες δράσεις περιλαμβάνονται:
- Επιδότηση ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
- Στήριξη για εγκατάσταση αντλιών θερμότητας.
- Προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας.
- Επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές.
- Μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων που μειώνουν την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων.
Σύνδεση με τη ρήτρα αμυντικών δαπανών
Η νέα πρόβλεψη συνδέεται άμεσα με τη ρήτρα διαφυγής για αμυντικές δαπάνες, η οποία επιτρέπει ήδη πρόσθετες δαπάνες έως 1,5% του ΑΕΠ.
Για χώρες που έχουν ήδη αξιοποιήσει πλήρως το συγκεκριμένο περιθώριο, η Επιτροπή εξετάζει τη δυνατότητα περαιτέρω ευελιξίας, κατόπιν ειδικής αξιολόγησης της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.
Τι προβλέπει η Κομισιόν
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, τα κράτη-μέλη μπορούν να ζητήσουν την ένταξη μέτρων που έχουν υλοποιηθεί από τον Φεβρουάριο του 2026 και μετά, εφόσον αυτά συμβάλλουν στη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η νέα ευελιξία δεν καταργεί τους κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά, επιτρέποντας στοχευμένες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της Ευρώπης.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο έντονων πιέσεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή αυξάνει το κόστος καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πηγή: Pagenews.gr