ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ ΣΕ MODE PANIC: ΕΤΟΙΜΑΖΟΥΝ «ΚΡΥΦΟ ΤΑΜΕΙΟ» ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΟΚ – 750 ΕΚΑΤ. ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Η Κομισιόν εξετάζει νέα ρήτρα διαφυγής για να χρηματοδοτήσει επιδοτήσεις και παρεμβάσεις χωρίς να τινάξει στον αέρα τους δημοσιονομικούς κανόνες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να ανοίξει μία ακόμη βαλβίδα ασφαλείας στο αυστηρό δημοσιονομικό της οικοδόμημα.
Καθώς η ενεργειακή κρίση επιστρέφει απειλητικά στο προσκήνιο μετά την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και τις αναταράξεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι Βρυξέλλες εξετάζουν ένα έκτακτο σχέδιο που θα επιτρέψει στις κυβερνήσεις να δαπανήσουν περισσότερα χωρίς να παραβιάσουν τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες της Ένωσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες από ευρωπαϊκές πηγές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται μηχανισμό δημοσιονομικής ευελιξίας που θα μπορούσε να προσφέρει πρόσθετο χώρο ίσο με περίπου 0,3% του ΑΕΠ κάθε κράτους-μέλους για στοχευμένα μέτρα ενεργειακής στήριξης.
Αν το σχέδιο λάβει το τελικό πράσινο φως, η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που θα μπορούσαν να επωφεληθούν σημαντικά.
Το ελληνικό πακέτο των 750 εκατ. ευρώ
Με βάση τα σημερινά μεγέθη της ελληνικής οικονομίας, το 0,3% του ΑΕΠ μεταφράζεται σε περίπου 750 εκατ. ευρώ.
Το ποσό αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση έχει ήδη ενεργοποιήσει παρεμβάσεις στήριξης για τα καύσιμα και την ενέργεια.
Εφόσον οι μέχρι σήμερα δαπάνες προσεγγίζουν τα 230 εκατ. ευρώ, η Αθήνα θα μπορούσε θεωρητικά να αποκτήσει επιπλέον δημοσιονομικό χώρο άνω των 500 εκατ. ευρώ χωρίς να επιβαρύνει τους στόχους του πρωτογενούς πλεονάσματος.
Με απλά λόγια, πρόκειται για έναν ευρωπαϊκό δημοσιονομικό «παρακαμπτήριο δρόμο».
Ένα bypass που επιτρέπει στις κυβερνήσεις να παρέμβουν στην οικονομία χωρίς να χρεωθούν πλήρως το κόστος στους εθνικούς δημοσιονομικούς λογαριασμούς.
Η νέα ρήτρα διαφυγής
Το υπό συζήτηση εργαλείο θυμίζει έντονα τη ρήτρα διαφυγής που ήδη έχει ενεργοποιηθεί για τις αμυντικές δαπάνες.
Οι Βρυξέλλες αντιλαμβάνονται πλέον ότι η ενεργειακή ασφάλεια εξελίσσεται σε ζήτημα ανάλογης στρατηγικής σημασίας με την άμυνα.
Η λογική είναι απλή:
Αν οι χώρες μπορούν να αποκλίνουν προσωρινά από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς για να ενισχύσουν τις ένοπλες δυνάμεις τους, τότε θα μπορούσαν να αποκτήσουν αντίστοιχη ευελιξία και για την προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων από μια νέα ενεργειακή κρίση.
Στην πραγματικότητα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πολιτικό δίλημμα.
Από τη μία πλευρά θέλει να διαφυλάξει την αξιοπιστία του νέου Συμφώνου Σταθερότητας.
Από την άλλη γνωρίζει ότι μια νέα έκρηξη των τιμών ενέργειας μπορεί να προκαλέσει οικονομική επιβράδυνση, κοινωνικές αντιδράσεις και πολιτική αποσταθεροποίηση σε πολλές χώρες.
Η Ιταλία πιέζει, ο Νότος ακολουθεί
Στην πρώτη γραμμή της πίεσης προς τις Βρυξέλλες βρίσκεται η Ιταλία.
Η κυβέρνηση Μελόνι έχει επανειλημμένα ζητήσει μεγαλύτερη ευελιξία ώστε να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των υψηλών ενεργειακών τιμών χωρίς να υποχρεωθεί σε νέες περικοπές ή αυξήσεις φόρων.
Η Ρώμη θεωρεί ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να απαιτεί ταυτόχρονα:
- αύξηση αμυντικών δαπανών,
- πράσινη μετάβαση,
- επενδύσεις στην ανταγωνιστικότητα,
- και αυστηρή δημοσιονομική προσαρμογή.
Η συζήτηση αυτή κερδίζει υποστηρικτές και σε άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, οι οποίες αντιμετωπίζουν υψηλή ενεργειακή εξάρτηση και περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια.
Η γεωπολιτική επιστρέφει στους προϋπολογισμούς
Η ουσία της συζήτησης είναι βαθύτερη από ένα ακόμη πακέτο επιδοτήσεων.
Οι Βρυξέλλες αρχίζουν να αποδέχονται ότι οι γεωπολιτικές κρίσεις δεν αποτελούν πλέον έκτακτα γεγονότα αλλά μόνιμο χαρακτηριστικό της νέας εποχής.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η κρίση στην Ερυθρά Θάλασσα, οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και η αστάθεια στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας αναγκάζουν την Ευρώπη να επανασχεδιάσει τους κανόνες οικονομικής διακυβέρνησης.
Μέχρι πρόσφατα, οι δημοσιονομικοί κανόνες σχεδιάζονταν με βάση οικονομικούς κύκλους.
Σήμερα σχεδιάζονται ολοένα και περισσότερο με βάση γεωπολιτικά σοκ.
Η μεγάλη αλλαγή στις Βρυξέλλες
Η συζήτηση για νέα ενεργειακή ρήτρα αποκαλύπτει μια βαθύτερη μετατόπιση της ευρωπαϊκής σκέψης.
Για δεκαετίες, η δημοσιονομική πειθαρχία αποτελούσε σχεδόν αδιαπραγμάτευτη αρχή.
Σήμερα, η Ευρώπη ανακαλύπτει ότι η στρατηγική ανθεκτικότητα έχει κόστος.
Και ότι αυτό το κόστος πρέπει κάπως να χρηματοδοτηθεί.
Η άμυνα ήταν η πρώτη εξαίρεση.
Η ενέργεια φαίνεται πως θα είναι η δεύτερη.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Κομισιόν θα επιτρέψει μεγαλύτερη ευελιξία.
Το ερώτημα είναι πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει ώστε να προστατεύσει τις ευρωπαϊκές οικονομίες από το επόμενο ενεργειακό σοκ.
Τι συμβαίνει πραγματικά;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δεν αποτελούν πλέον προσωρινή διαταραχή αλλά πιθανό μόνιμο γεωπολιτικό κίνδυνο.
Ποιος κερδίζει;
- Ελλάδα
- Ιταλία
- Ισπανία
- Πορτογαλία
- Χώρες με υψηλό ενεργειακό κόστος
Ποιος ανησυχεί;
- Γερμανία
- Ολλανδία
- Δημοσιονομικά «γεράκια» του Βορρά
Τι σημαίνει για την Ελλάδα;
Δημοσιονομικό περιθώριο έως 750 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων πάνω από 500 εκατ. ευρώ θα μπορούσαν να αποτελέσουν νέο διαθέσιμο χώρο για ενεργειακές παρεμβάσεις χωρίς άμεση επιβάρυνση των στόχων πρωτογενούς πλεονάσματος.
Η πραγματική είδηση δεν είναι τα 750 εκατ. ευρώ.
Η πραγματική είδηση είναι ότι η Ευρώπη αρχίζει να ξηλώνει σιωπηρά το μετα-Μάαστριχτ δόγμα της αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας.
- Πρώτα η άμυνα.
- Τώρα η ενέργεια.
- Αύριο ίσως η βιομηχανική πολιτική.
Οι Βρυξέλλες αντιλαμβάνονται ότι ο κόσμος της γεωπολιτικής σύγκρουσης δεν μπορεί να λειτουργήσει με κανόνες σχεδιασμένους για μια εποχή παγκοσμιοποίησης και χαμηλού κινδύνου.
Η Ευρώπη δεν εγκαταλείπει τη λιτότητα.
Απλώς δημιουργεί ολοένα περισσότερες εξαιρέσεις σε αυτήν.
Πηγή: pagenews.gr