Μητσοτάκης–Αούν: Στρατηγικός άξονας Ελλάδας–Λιβάνου με «κλειδί» ενέργεια, άμυνα και Ισραήλ

Η Αθήνα αναβαθμίζει τη σχέση με τη Βηρυτό, στέλνει νέο στρατιωτικό υλικό και βάζει στο τραπέζι «ενεργειακές γέφυρες» προς την Ευρώπη – Πίσω από τη συνάντηση βρίσκεται η μεγάλη γεωπολιτική αναδιάταξη της Ανατολικής Μεσογείου

Μια συνάντηση που ξεκίνησε με το ισχυρό μήνυμα ότι Ελλάδα και Λίβανος είναι «αδελφοί λαοί» κατέληξε να περιγράψει κάτι πολύ μεγαλύτερο: τη φιλοδοξία της Αθήνας να δημιουργήσει έναν ακόμη στρατηγικό κρίκο στην Ανατολική Μεσόγειο, συνδέοντας ασφάλεια, ενέργεια, υποδομές και ευρωπαϊκή παρουσία.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποδέχθηκε τη Δευτέρα στο Μέγαρο Μαξίμου τον Πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν, σε μια επίσκεψη που είχε προαναγγελθεί επισήμως από το πρωθυπουργικό γραφείο.

Το σημαντικότερο αποτέλεσμα είναι η απόφαση αναβάθμισης των διμερών σχέσεων σε στρατηγικό επίπεδο και η σύσταση Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας–Λιβάνου.

Όμως η φράση του πρωθυπουργού που δείχνει προς τα πού κοιτάζει η Αθήνα ήταν διαφορετική:

«Πιστεύουμε στις ενεργειακές γέφυρες και στις κοινές υποδομές. Φέρνουν πιο κοντά την Ανατολική Μεσόγειο με την Ευρώπη».

Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη γεωπολιτική διάσταση της επίσκεψης.

Η Αθήνα θέλει ακόμη έναν κρίκο στον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου

Η στρατηγική προσέγγιση με τον Λίβανο δεν πρέπει να διαβαστεί απομονωμένα.

Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια επιχειρεί να ενισχύσει ένα δίκτυο σχέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, στο οποίο ήδη έχουν κεντρική θέση η Κύπρος, το Ισραήλ και η Αίγυπτος.

Η Βηρυτός προσθέτει έναν ακόμη κρίκο σε αυτή τη γεωγραφία.

Και το ελληνικό ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στην παραδοσιακά καλή διμερή σχέση.

Ο Λίβανος βρίσκεται πάνω στην ενεργειακή λεκάνη του Levant, απέναντι από την Κύπρο και δίπλα στο Ισραήλ, σε μια θαλάσσια περιοχή όπου ενέργεια, ΑΟΖ, υποθαλάσσιες υποδομές και ασφάλεια έχουν γίνει αλληλένδετα.

Ο ίδιος ο λιβανέζικος στρατός επισημαίνει ότι η ΑΟΖ της χώρας έχει έκταση περίπου 22.730 τετραγωνικά χιλιόμετρα και δυνητικό ενδιαφέρον για έρευνα πετρελαίου και φυσικού αερίου, προειδοποιώντας παράλληλα ότι οι εκτιμήσεις για κοιτάσματα δεν αποτελούν ακόμη αποδεδειγμένα εμπορικά αποθέματα.

Άρα το μήνυμα Μητσοτάκη περί «ενεργειακών γεφυρών» δεν είναι απλώς διπλωματική διατύπωση.

Αφορά τη θέση που μπορεί να αποκτήσει συνολικά η Ανατολική Μεσόγειος στην ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ευρώπης.

Η ενέργεια είναι το δεύτερο επίπεδο της συμφωνίας

Η Ελλάδα επιδιώκει εδώ και χρόνια να λειτουργήσει ως πύλη μεταξύ Ανατολικής Μεσογείου και ευρωπαϊκής αγοράς.

Σε αυτό το μοντέλο, οι ενεργειακές διασυνδέσεις έχουν μεγαλύτερη στρατηγική αξία από μια απλή εμπορική συμφωνία.

Ηλεκτρικά καλώδια, δίκτυα, LNG, δυνητικές μελλοντικές ροές φυσικού αερίου και ψηφιακές υποδομές μπορούν να δημιουργήσουν έναν διάδρομο που ενώνει την περιοχή με την ΕΕ.

Και έχει σημασία ότι η δήλωση Μητσοτάκη γίνεται την ίδια ημέρα που ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης δηλώνει ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει, με πιθανή επανεκκίνηση ερευνών και πόντισης του καλωδίου ακόμη και εντός του 2026.

Δεν πρόκειται για το ίδιο έργο ούτε υπάρχει σήμερα ανακοινωμένη ενεργειακή διασύνδεση Ελλάδας–Λιβάνου.

Αλλά οι δύο τοποθετήσεις αποτυπώνουν την ίδια ευρύτερη ελληνική στρατηγική: υποδομές που δένουν γεωπολιτικά την Ανατολική Μεσόγειο με την Ευρώπη.

Γιατί έχει σημασία η κυριαρχία του Λιβάνου

Το δεύτερο μεγάλο μήνυμα Μητσοτάκη αφορά την εσωτερική ισχύ του λιβανέζικου κράτους.

«Η Ελλάδα υποστηρίζει αδιαπραγμάτευτα την κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την ενότητα του Λιβάνου», τόνισε, προσθέτοντας ότι ένα ισχυρό κράτος αποτελεί προϋπόθεση για έναν ισχυρό Λίβανο.

Η διατύπωση έχει ιδιαίτερο βάρος.

Για χρόνια, το βασικό πρόβλημα ασφαλείας του Λιβάνου είναι ότι η κρατική κυριαρχία δεν ασκείται με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη την επικράτεια, ενώ ειδικά ο Νότος βρίσκεται στον πυρήνα της αντιπαράθεσης με το Ισραήλ.

Γι’ αυτό και η Αθήνα δεν περιορίζεται σε πολιτική υποστήριξη.

Στέλνει στρατιωτικό υλικό.

Ελληνικά τεθωρακισμένα στον Λίβανο

Η Ελλάδα προχώρησε σε δεύτερη αποστολή στρατιωτικού υλικού προς τις λιβανέζικες Ένοπλες Δυνάμεις.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, περιλαμβάνει 13 τεθωρακισμένα M113 και 10 οχήματα STEYR 680 M.

Ο πρωθυπουργός έδωσε στη συγκεκριμένη κίνηση ξεκάθαρο πολιτικό περιεχόμενο:

«Είναι μία ακόμη χειροπιαστή απόδειξη ότι η αλληλεγγύη μας δεν εξαντλείται στα λόγια».

Και προσδιόρισε τον στόχο: την ενίσχυση των λιβανέζικων Ενόπλων Δυνάμεων ώστε να μπορούν να ασκήσουν κυριαρχία, ιδιαίτερα στον λιβανέζικο Νότο.

Αυτό μετατρέπει την ελληνική βοήθεια σε κομμάτι μιας πολύ ευρύτερης δυτικής επιδίωξης: την ενίσχυση των θεσμών του λιβανέζικου κράτους ως του νόμιμου φορέα ασφάλειας της χώρας.

Το λεπτό μήνυμα προς το Ισραήλ

Εξίσου σημαντικός ήταν ο τρόπος με τον οποίο ο Μητσοτάκης τοποθετήθηκε απέναντι στο Ισραήλ.

Η Αθήνα διατηρεί στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, την οποία μάλιστα ενισχύει και στον αμυντικό τομέα.

Ταυτόχρονα όμως στηρίζει την κυριαρχία του Λιβάνου.

Ο πρωθυπουργός επιχείρησε να παρουσιάσει τις δύο θέσεις όχι ως αντιφατικές αλλά ως συμπληρωματικές:

«Η ασφάλεια του Λιβάνου και του Ισραήλ δεν αποτελούν αντικρουόμενους στόχους».

Παράλληλα χαιρέτισε την προσπάθεια διαπραγμάτευσης μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ υπό αμερικανική διαμεσολάβηση και δήλωσε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να στηρίξει κάθε προσπάθεια αποκλιμάκωσης.

Η τοποθέτηση αυτή επιτρέπει στην Αθήνα να διεκδικεί έναν ενδιαφέροντα διπλωματικό ρόλο: στρατηγικός εταίρος του Ισραήλ, αλλά ταυτόχρονα αξιόπιστος συνομιλητής της Βηρυτού.

Αούν: Η σταθερότητα του Λιβάνου αφορά και την Ευρώπη

Από την πλευρά του, ο Ζοζέφ Αούν έστειλε επίσης μήνυμα με ευρωπαϊκή διάσταση.

Υποστήριξε ότι η σταθερότητα του Λιβάνου είναι αναγκαία όχι μόνο για την περιοχή αλλά και για την Ευρώπη και προειδοποίησε ότι μια νέα αποσταθεροποίηση θα είχε ευρύτερες συνέπειες.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο Λίβανος επιδιώκει τον τερματισμό της εχθρότητας με το Ισραήλ μέσω της διπλωματίας και όχι ενός νέου πολέμου.

Για την Αθήνα, αυτό δημιουργεί χώρο για έναν μεγαλύτερο ρόλο.

Η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της ΕΕ, διαθέτει παραδοσιακές σχέσεις με τον αραβικό κόσμο και ταυτόχρονα στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ.

Ο συνδυασμός αυτός δεν την καθιστά αυτομάτως διαμεσολαβητή, αλλά της δίνει διπλωματικά κανάλια προς διαφορετικές πλευρές της περιφερειακής εξίσωσης.

Από την ασφάλεια στα κοιτάσματα: Γιατί ο Νότος είναι τόσο κρίσιμος

Υπάρχει και ένα ενεργειακό στοιχείο που χρειάζεται προσοχή.

Η θαλάσσια περιοχή στα νότια του Λιβάνου βρίσκεται κοντά σε δυνητικά σημαντικές ενεργειακές ζώνες. Η λιβανέζικη ΑΟΖ έχει χωριστεί σε δέκα offshore blocks, ενώ η προστασία των θαλάσσιων ενεργειακών υποδομών αποτελεί πλέον επίσημο αντικείμενο σχεδιασμού των λιβανέζικων Ενόπλων Δυνάμεων.

Ωστόσο, η ενεργειακή προοπτική του Λιβάνου παραμένει αβέβαιη.

Για παράδειγμα, τα δικαιώματα στο Block 9 παραδόθηκαν πίσω στο λιβανέζικο κράτος και η πλήρης παραίτηση τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2026.

Επομένως δεν πρέπει να παρουσιάζεται ο Λίβανος σαν ήδη καθιερωμένος παραγωγός φυσικού αερίου.

Το γεωπολιτικό στοίχημα αφορά περισσότερο το μελλοντικό δυναμικό της περιοχής, τις υποδομές και τον έλεγχο των θαλάσσιων ζωνών.

Η μεγάλη εικόνα: Αθήνα–Λευκωσία–Βηρυτός και η Ευρώπη

Εδώ βρίσκεται και η βαθύτερη ανάγνωση της σημερινής συνάντησης.

Η Ελλάδα θέλει μια Ανατολική Μεσόγειο στην οποία η γεωγραφία θα μετατρέπεται σε υποδομή.

Η Κύπρος αποτελεί τον φυσικό ενδιάμεσο κρίκο.

Ο Λίβανος βρίσκεται στην ανατολική ακτή.

Το Ισραήλ διαθέτει ενεργειακούς πόρους και ισχυρή τεχνολογική και στρατιωτική βάση.

Η Αίγυπτος διαθέτει ενεργειακές και LNG υποδομές.

Και η Ελλάδα βρίσκεται στην είσοδο της ευρωπαϊκής αγοράς.

Δεν υπάρχει σήμερα ένα ενιαίο project που να συνδέει όλα αυτά τα σημεία. Υπάρχει όμως μια ολοένα καθαρότερη γεωπολιτική λογική διασυνδεσιμότητας.

Ακριβώς γι’ αυτό η φράση Μητσοτάκη περί «ενεργειακών γεφυρών» έχει μεγαλύτερη σημασία από όσο φαίνεται αρχικά.

Η Ελλάδα επιχειρεί να γίνει ο ευρωπαϊκός κόμβος της Ανατολικής Μεσογείου

Η αναβάθμιση Ελλάδας–Λιβάνου μπορεί επομένως να διαβαστεί σε τρία επίπεδα.

Στο πρώτο βρίσκεται η ασφάλεια: ενίσχυση των λιβανέζικων Ενόπλων Δυνάμεων και στήριξη της κρατικής κυριαρχίας.

Στο δεύτερο βρίσκεται η διπλωματία: αποκλιμάκωση Λιβάνου–Ισραήλ και μεγαλύτερη ευρωπαϊκή εμπλοκή.

Και στο τρίτο βρίσκεται η ενέργεια και η συνδεσιμότητα.

Η Αθήνα θέλει η Ελλάδα να είναι το σημείο μέσα από το οποίο οι νέοι ενεργειακοί, ηλεκτρικοί και υποδομικοί διάδρομοι της Ανατολικής Μεσογείου θα συνδέονται με την ευρωπαϊκή αγορά.

Γι’ αυτό η σημερινή επίσκεψη Αούν δεν είναι απλώς άλλη μία διμερής συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου.

Εντάσσεται σε μια ευρύτερη ελληνική στρατηγική: να μετατραπεί η Ανατολική Μεσόγειος από γεωγραφία κρίσεων σε δίκτυο συμμαχιών και υποδομών — με την Ελλάδα ως ευρωπαϊκή πύλη του.

Πηγή: pagenews.gr