Γιατί η Άγκυρα εκπέμπει σήμα συναγερμού
Η τουρκική προειδοποίηση προς Ελλάδα και Κύπρο να αποφύγουν μια νέα κούρσα εξοπλισμών δεν αποτελεί μια μεμονωμένη διπλωματική δήλωση. Αντανακλά έναν βαθύτερο φόβο της Άγκυρας ότι η στρατηγική ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο μεταβάλλεται σταδιακά εις βάρος της.
Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα υλοποιεί το μεγαλύτερο πρόγραμμα στρατιωτικού εκσυγχρονισμού των τελευταίων δεκαετιών, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία απομακρύνεται από τη μακροχρόνια εξάρτηση από ρωσικά συστήματα και εντάσσεται όλο και περισσότερο στο δυτικό αμυντικό οικοσύστημα. Παράλληλα, η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποκτά πλέον σαφή στρατηγικά χαρακτηριστικά.
Το τουρκικό αφήγημα της «περικύκλωσης»
Στην τουρκική οπτική, οι εξελίξεις αυτές δεν αντιμετωπίζονται ως αμυντικές κινήσεις αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης αρχιτεκτονικής ανάσχεσης της τουρκικής ισχύος.
Η Άγκυρα παρακολουθεί με ανησυχία:
- την αναβάθμιση των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων,
- τη στενότερη στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας – Ισραήλ,
- τη δυτική επανεξοπλιστική πορεία της Κύπρου,
- τις κοινές ασκήσεις Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ,
- τις συζητήσεις για ενεργειακές και αμυντικές διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Για την τουρκική ηγεσία, όλα αυτά συνθέτουν ένα πλέγμα στρατηγικής πίεσης γύρω από τα νότια και δυτικά θαλάσσια σύνορά της.
Η ελληνική απάντηση: «Αποτροπή, όχι επιθετικότητα»
Η Αθήνα απορρίπτει το τουρκικό αφήγημα.
Η ελληνική θέση παραμένει ότι οι εξοπλισμοί και οι αμυντικές συνεργασίες αποτελούν απάντηση σε υφιστάμενες απειλές ασφαλείας, ιδιαίτερα μετά από δεκαετίες εντάσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα θέσει ως ζήτημα την άρση του τουρκικού casus belli του 1995, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει πλήρης εξομάλυνση όσο παραμένει ενεργή απειλή πολέμου απέναντι σε κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.
Η Κύπρος στο επίκεντρο της νέας αντιπαράθεσης
Ιδιαίτερα έντονη είναι η τουρκική δυσφορία για την αμυντική αναβάθμιση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η Άγκυρα έχει επανειλημμένα επικρίνει την απόκτηση νέων δυτικών και ισραηλινών συστημάτων από τη Λευκωσία, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες κινήσεις μπορούν να διαταράξουν τη στρατιωτική ισορροπία στο νησί.
Η κυπριακή πλευρά, από την άλλη, θεωρεί ότι η ενίσχυση της αεράμυνας και των αμυντικών δυνατοτήτων της αποτελεί αναγκαία προσαρμογή σε ένα περιβάλλον αυξημένης περιφερειακής αστάθειας.
Η μάχη για τους υδρογονάνθρακες δεν έχει τελειώσει
Πίσω από τη ρητορική περί εξοπλισμών κρύβεται και η ενεργειακή διάσταση.
Οι διαφωνίες για τις θαλάσσιες ζώνες, τις ΑΟΖ και τα δικαιώματα έρευνας υδρογονανθράκων παραμένουν ένας από τους βασικούς πυρήνες της ελληνοτουρκικής και κυπροτουρκικής αντιπαράθεσης.
Η Τουρκία εξακολουθεί να αμφισβητεί μέρος των θαλάσσιων διεκδικήσεων Ελλάδας και Κύπρου, ενώ νέα τουρκικά νομοθετικά σχέδια για θαλάσσιες ζώνες επαναφέρουν στο προσκήνιο παλαιές γεωπολιτικές συγκρούσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το πραγματικό ερώτημα
Η ουσία δεν είναι εάν υπάρχει ήδη κούρσα εξοπλισμών.
Η ουσία είναι ότι Ελλάδα, Τουρκία και Κύπρος προετοιμάζονται για ένα περιβάλλον όπου η στρατιωτική ισχύς, η ενεργειακή ασφάλεια και οι περιφερειακές συμμαχίες γίνονται ξανά καθοριστικοί παράγοντες ισχύος.
Η Άγκυρα μιλά για αποφυγή στρατιωτικοποίησης.
Η Αθήνα μιλά για αποτροπή.
Η Λευκωσία μιλά για ασφάλεια.
Και όσο οι τρεις πρωτεύουσες χρησιμοποιούν διαφορετικές λέξεις για να περιγράψουν την ίδια πραγματικότητα, η Ανατολική Μεσόγειος θα παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωπολιτικά μέτωπα του πλανήτη.
Το θέμα συνδέεται με τις πρόσφατες τουρκικές προειδοποιήσεις για Ελλάδα και Κύπρο, τις τριμερείς αμυντικές συνεργασίες Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και τις συνεχιζόμενες διαφωνίες για θαλάσσιες ζώνες και εξοπλισμούς
Πηγή: pagenews.gr