Νέα κωλοτούμπα Τραμπ;Σήκωσε βομβαρδιστικά και μετά ανακοίνωσε…συμφωνία που το Ιράν δεν έχει ακόμη υπογράψει

Ο Λευκός Οίκος πάγωσε τα πλήγματα, αλλά η Τεχεράνη κρατά ακόμη το «ναι» ή το «όχι» στα χέρια της

Από το χείλος της σύγκρουσης στο διπλωματικό κενό

Μέσα σε λίγες ώρες, η Ουάσιγκτον πέρασε από τις απειλές για συντριπτικά στρατιωτικά πλήγματα σε μια αιφνιδιαστική ανακοίνωση περί επικείμενης συμφωνίας με το Ιράν. Η θεαματική μεταστροφή του Ντόναλντ Τραμπ δεν απομάκρυνε μόνο τον άμεσο κίνδυνο πολέμου στον Περσικό Κόλπο· δημιούργησε και ένα νέο γεωπολιτικό παράδοξο: οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται να έχουν αποσύρει προσωρινά τη στρατιωτική τους πίεση χωρίς να διαθέτουν ακόμη μια ξεκάθαρη και δημόσια ιρανική δέσμευση.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος λίγες ώρες νωρίτερα προειδοποιούσε ότι το Ιράν θα δεχθεί χτυπήματα «πολύ σκληρά», ανακοίνωσε από το Οβάλ Γραφείο ότι οι σχεδιαζόμενες επιχειρήσεις ακυρώνονται, καθώς –όπως υποστήριξε– η υπό διαμόρφωση συμφωνία έχει ήδη λάβει έγκριση από το «ανώτατο επίπεδο» της ιρανικής ηγεσίας.

Το πρόβλημα για τον Λευκό Οίκο είναι ότι η Τεχεράνη δεν έχει επιβεβαιώσει τίποτα τέτοιο.

Η συμφωνία που υπάρχει μόνο στη μία πλευρά

Ο Τραμπ παρουσίασε την εικόνα μιας διαδικασίας που βρίσκεται λίγα βήματα πριν από την ολοκλήρωσή της. Μίλησε για ένα «πολύ ισχυρό» και «εξαιρετικά λεπτομερές μνημόνιο κατανόησης», άφησε να εννοηθεί ότι η υπογραφή μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο στην Ευρώπη και προανήγγειλε αμερικανική εκπροσώπηση από τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ.

Ωστόσο, οι επίσημες τοποθετήσεις της Τεχεράνης ήταν αισθητά διαφορετικές.

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών αναγνώρισε ότι έχει υπάρξει πρόοδος σε μεγάλο μέρος του κειμένου, αλλά ταυτόχρονα κατηγόρησε την Ουάσιγκτον για επανειλημμένες αλλαγές θέσεων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Παράλληλα, οι Ιρανοί αξιωματούχοι επέμειναν ότι οι «κόκκινες γραμμές» της Ισλαμικής Δημοκρατίας παραμένουν αδιαπραγμάτευτες.

Το μήνυμα από την Τεχεράνη ήταν σαφές: οι συνομιλίες συνεχίζονται, αλλά η τελική απόφαση δεν έχει ακόμη ληφθεί.

Η στρατηγική παγίδα του Τραμπ

Η μεγαλύτερη πολιτική δυσκολία για τον Αμερικανό πρόεδρο δεν βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αλλά στη διαχείριση των προσδοκιών.

Ανακοινώνοντας μονομερώς την επικείμενη συμφωνία και αποσύροντας ταυτόχρονα τις στρατιωτικές επιλογές, ο Τραμπ ουσιαστικά επένδυσε πολιτικό κεφάλαιο σε μια διαδικασία που εξακολουθεί να εξαρτάται από αποφάσεις οι οποίες λαμβάνονται στην Τεχεράνη.

Εάν η ιρανική ηγεσία καθυστερήσει, ζητήσει πρόσθετες παραχωρήσεις ή απορρίψει τελικά το πλαίσιο, η αμερικανική πλευρά κινδυνεύει να εμφανιστεί ότι έκανε πίσω χωρίς να αποσπάσει το αντάλλαγμα που παρουσίαζε ως δεδομένο.

Για έναν πρόεδρο που έχει οικοδομήσει μεγάλο μέρος της πολιτικής του εικόνας πάνω στην προβολή ισχύος και αποφασιστικότητας, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να μετατραπεί σε σοβαρό επικοινωνιακό και στρατηγικό πλήγμα.

Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο

Η σημασία των διαπραγματεύσεων ξεπερνά κατά πολύ το διμερές επίπεδο.

Ο Τραμπ συνέδεσε ευθέως την επιτυχία της συμφωνίας με το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ενός από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη. Υποστήριξε ότι με την ενεργοποίηση του μνημονίου θα αρθούν οι περιορισμοί στα ιρανικά λιμάνια και θα αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στην περιοχή.

Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς οποιαδήποτε μόνιμη αποκλιμάκωση θα μπορούσε να μειώσει το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου στις τιμές του πετρελαίου.

Ωστόσο, η πραγματικότητα παραμένει εύθραυστη. Οι Φρουροί της Επανάστασης εξακολουθούν να διατηρούν αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα, ενώ οι περιφερειακές εντάσεις παραμένουν ενεργές από το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν έως την Ιορδανία και τον Περσικό Κόλπο.

Το Ισραήλ βλέπει μόνο την αρχή

Στην Ιερουσαλήμ, η συζήτηση δεν επικεντρώνεται στο μνημόνιο αλλά στο τι θα ακολουθήσει μετά από αυτό.

Το γραφείο του Μπενιαμίν Νετανιάχου επιβεβαίωσε επαφές με τον Αμερικανό πρόεδρο και επανέλαβε ότι οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει πολύ πιο σκληρούς όρους: απομάκρυνση εμπλουτισμένου υλικού, διάλυση κρίσιμων υποδομών εμπλουτισμού, περιορισμό της πυραυλικής παραγωγής και τερματισμό της στήριξης του Ιράν προς περιφερειακές ένοπλες οργανώσεις.

Με άλλα λόγια, ακόμη και αν το μνημόνιο υπογραφεί, τα δυσκολότερα κεφάλαια της διαπραγμάτευσης βρίσκονται μπροστά.

Το πραγματικό ερώτημα

Η ξαφνική μεταστροφή του Τραμπ απέτρεψε προσωρινά μια στρατιωτική αναμέτρηση που θα μπορούσε να βυθίσει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή σε νέα κρίση.

Όμως η εικόνα παραμένει αντιφατική.

Η Ουάσιγκτον μιλά σαν η συμφωνία να είναι σχεδόν έτοιμη. Η Τεχεράνη συνεχίζει να μιλά σαν να βρίσκεται ακόμη υπό διαπραγμάτευση.

Και όσο αυτή η απόσταση παραμένει, ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται εγκλωβισμένος σε ένα επικίνδυνο ενδιάμεσο στάδιο: έχει παγώσει τα βομβαρδιστικά, έχει ανακοινώσει την αποκλιμάκωση, αλλά εξακολουθεί να περιμένει την τελική απάντηση από την άλλη πλευρά του τραπεζιού.

Στη γεωπολιτική, αυτή είναι συχνά η πιο ευάλωτη θέση από όλες.

Πηγή: pagenews.gr