ΗΠΑ στήνουν «χειμερινή εκεχειρία» για Ουκρανία: Το σχέδιο Τραμπ και το παράθυρο πριν από το κρύο
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 8 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//ΗΠΑ στήνουν «χειμερινή εκεχειρία» για Ουκρανία: Το σχέδιο Τραμπ και το παράθυρο πριν από το κρύο
Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να επιχειρεί μια διαφορετική προσέγγιση στο ουκρανικό: αν η συνολική ειρήνη δεν μπορεί ακόμη να συμφωνηθεί, να περιοριστεί τουλάχιστον η δυνατότητα του χειμώνα να μετατραπεί σε νέο πεδίο στρατηγικής κλιμάκωσης.
Αυτό προκύπτει από όσα αποκάλυψε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Axios μετά τις συνομιλίες του στο Κίεβο με τους απεσταλμένους του Αμερικανού προέδρου, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.
Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, οι ΗΠΑ εξετάζουν ένα πλέγμα αμοιβαίων κινήσεων αποκλιμάκωσης Ρωσίας και Ουκρανίας πριν και κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ενώ ταυτόχρονα επιχειρούν να επανεκκινήσουν τις διαπραγματεύσεις για μια ευρύτερη συμφωνία τερματισμού του πολέμου. (Axios)
Δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία.
Υπάρχει όμως κάτι που μέχρι πριν από λίγες ημέρες δεν υπήρχε: μια νέα αμερικανική διπλωματική διαδρομή μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.
Το δρομολόγιο που δείχνει ότι κάτι κινείται: Μόσχα → Κίεβο
Η ακολουθία των τελευταίων ημερών έχει ιδιαίτερη σημασία.
Το Σάββατο, Γουίτκοφ και Κούσνερ είχαν τρίωρη συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στο Κρεμλίνο.
Λίγες ώρες αργότερα αναχώρησαν από τη Μόσχα, προσγειώθηκαν στην Πολωνία και ταξίδεψαν οδικώς προς το Κίεβο, όπου την Κυριακή συναντήθηκαν δύο φορές με τον Ζελένσκι και τους στενούς συνεργάτες του. Σε τρίτη συνάντηση συμμετείχαν και σύμβουλοι εθνικής ασφαλείας της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας.
Ήταν η πρώτη επίσκεψη των δύο απεσταλμένων στην Ουκρανία από την έναρξη της δεύτερης προεδρίας Τραμπ.
Και σύμφωνα με τον Ζελένσκι, μετέφεραν ένα κρίσιμο μήνυμα από τη ρωσική πλευρά:
«Οι Ρώσοι είναι έτοιμοι να διαπραγματευτούν».
Ο ίδιος, ωστόσο, παραμένει δύσπιστος, καθώς θεωρεί ότι η συμπεριφορά της Μόσχας στο πεδίο και η ένταση των τελευταίων επιθέσεων δεν παραπέμπουν ακόμη σε πραγματική διάθεση συμβιβασμού.
Όχι ακόμη ειρήνη – Πρώτα να «παγώσει» ο χειμώνας
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό ενδιαφέρον της νέας αμερικανικής προσέγγισης.
Η Ουάσιγκτον φαίνεται να εξετάζει δύο παράλληλες γραμμές.
Η πρώτη είναι η επανέναρξη της πολιτικής διαπραγμάτευσης.
Η δεύτερη είναι η αναζήτηση επιμέρους συμφωνιών που θα μπορούσαν να αποτρέψουν μια ακραία κλιμάκωση μέσα στον χειμώνα.
Ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι οι συζητήσεις αγγίζουν τέσσερα εξαιρετικά ευαίσθητα πεδία:
ενεργειακές εγκαταστάσεις, δίκτυα ηλεκτρισμού, μεταφορές σιτηρών και εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Υπάρχουν ιδέες γύρω από τις ενεργειακές εγκαταστάσεις και τα σιτηρά, γύρω από τις εγκαταστάσεις ηλεκτρισμού και γύρω από τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Έχουμε διαφορετικά συμφέροντα, η Ρωσία και εμείς», είπε ο Ζελένσκι.
Δεν πρόκειται επομένως για μια κλασική κατάπαυση του πυρός.
Το υπό διαμόρφωση μοντέλο μοιάζει περισσότερο με μια λειτουργική αποκλιμάκωση σε στρατηγικές υποδομές και οικονομικές αρτηρίες, η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει τον χώρο για σοβαρότερη πολιτική διαπραγμάτευση.
Ο χειμώνας ως όπλο του Πούτιν
Γιατί όμως η βιασύνη;
Επειδή το ημερολόγιο του πολέμου μπαίνει σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη περίοδο.
Ο Ζελένσκι θεωρεί ότι ο Πούτιν εξακολουθεί να ποντάρει στον χειμώνα για να αυξήσει την πίεση στην ουκρανική κοινωνία.
«Η Ρωσία πραγματικά πιστεύει ότι αυτός ο χειμώνας μπορεί να τη βοηθήσει να μας σπάσει», είπε.
Η στρατηγική που φοβάται το Κίεβο είναι γνωστή: μαζικά πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές, προβλήματα στην ηλεκτροδότηση και τη θέρμανση και σταδιακή μεταφορά του στρατιωτικού κόστους στην καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών.
Το πρόβλημα φέτος είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Η Ουκρανία αντιμετωπίζει ελλείψεις στην αεράμυνα και ειδικά στους αναχαιτιστές Patriot, ενώ ο Ζελένσκι είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Ιούλιο ότι χωρίς επαρκή αποθέματα η χώρα κινδυνεύει να βρεθεί εκτεθειμένη σε μεγάλης κλίμακας ρωσικές επιθέσεις κατά των ενεργειακών υποδομών.
Το δεύτερο σχέδιο των ΗΠΑ: «Winter package» για την Ουκρανία
Γι’ αυτό η αμερικανική στρατηγική δεν περιορίζεται στη διπλωματία.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, η Ουάσιγκτον υποστηρίζει παράλληλα ένα ξεχωριστό «winter package» για την Ουκρανία, το οποίο θα περιλαμβάνει ενίσχυση της αεράμυνας αλλά και ενεργειακή υποστήριξη.
«Δεν αφορά μόνο πυραύλους. Αφορά επίσης LNG και βήματα αποκλιμάκωσης», είπε χαρακτηριστικά
Η λογική είναι σαφής.
Η Ουκρανία πρέπει να διαπραγματεύεται χωρίς να εμφανίζεται ότι διαπραγματεύεται επειδή καταρρέει.
Αυτό εξηγεί γιατί η στρατιωτική ενίσχυση και η διπλωματική αποκλιμάκωση προχωρούν ταυτόχρονα.
Το παράδοξο: Ο Ζελένσκι πιστεύει ότι ο Πούτιν «χρειάζεται» τον Τραμπ
Υπάρχει όμως και ένας δεύτερος παράγοντας που κάνει το επόμενο δίμηνο ιδιαίτερα ενδιαφέρον.
Η αμερικανική πολιτική.
Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ πλησιάζουν και ο Ζελένσκι εκτιμά ότι ο Πούτιν δεν επιθυμεί αυτή τη στιγμή να οδηγηθεί σε ανοιχτή σύγκρουση με τον Τραμπ.
«Η αίσθησή μου είναι ότι ο Πούτιν χρειάζεται τον Τραμπ. Δεν θέλει να τον δυσαρεστήσει», είπε.
Όταν μάλιστα ρωτήθηκε εάν ο Ρώσος πρόεδρος θα μπορούσε να επιδιώξει να προσφέρει στον Τραμπ μια διπλωματική επιτυχία πριν από τις αμερικανικές εκλογές, απάντησε καταφατικά.
Αυτό δημιουργεί ένα παράθυρο στο οποίο η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι ενδεχομένως διαθέτει μεγαλύτερη μόχλευση απέναντι στη Μόσχα.
Και ο Τραμπ έχει δύο μοχλούς: κυρώσεις και οικονομία
Δεν είναι τυχαίο ότι στις επαφές στη Μόσχα συμμετείχε και υψηλόβαθμος αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών αρμόδιος για τις κυρώσεις.
Σύμφωνα με το Axios, η παρουσία του αποτελεί ένδειξη ότι το καθεστώς των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας αποτέλεσε μέρος των συζητήσεων. Παράλληλα, η αμερικανική πλευρά έχει διαμηνύσει ότι δεν προβλέπεται οικονομική ανακούφιση της Μόσχας χωρίς τερματισμό του πολέμου.
Ο Ζελένσκι ζητά μάλιστα περισσότερες αμερικανικές κυρώσεις.
«Ο Πούτιν χρειάζεται χρήματα. Ο Πούτιν θέλει χρήματα για να συνεχίσει τον πόλεμο», δήλωσε.
Και εδώ διαμορφώνεται πιθανώς το αμερικανικό παζάρι:
στρατιωτική και οικονομική πίεση από τη μία, πιθανότητα αποκλιμάκωσης και μελλοντικών οικονομικών κινήτρων από την άλλη.
Το Κίεβο έχει επίσης ένα χαρτί: τα ρωσικά ενεργειακά έσοδα
Η Ρωσία όμως δεν είναι η μόνη πλευρά που μπορεί να χρησιμοποιήσει την ενέργεια ως μοχλό.
Η Ουκρανία έχει εντείνει τα πλήγματα βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια, στοχεύοντας μεταξύ άλλων ενεργειακές εγκαταστάσεις και υποδομές που συνδέονται με την παραγωγή και διάθεση καυσίμων.
Ο Ζελένσκι το είπε χωρίς περιστροφές:
«Όταν εκείνοι χτυπούσαν το ηλεκτρικό μας δίκτυο, εμείς περιορίζαμε τη δυνατότητά τους να πουλούν πετρέλαιο και φυσικό αέριο».
Άρα μια συμφωνία περιορισμού των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις θα είχε ανταλλάγματα και για τις δύο πλευρές.
Η Ουκρανία θα προσπαθούσε να προστατεύσει το ηλεκτρικό της σύστημα.
Η Ρωσία θα επιδίωκε να περιορίσει τα πλήγματα στην ενεργειακή οικονομία που χρηματοδοτεί τον πόλεμο.
Σεπτέμβριος–Οκτώβριος: Οι δύο μήνες που μπορεί να κρίνουν τον χειμώνα
Το Κίεβο θεωρεί πλέον ότι το παράθυρο είναι εξαιρετικά στενό.
«Έχουμε αυτόν τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο για να βρούμε οποιονδήποτε τρόπο να μιλήσουμε. Χωρίς διάλογο δεν θα έχουμε αποτέλεσμα», είπε ο Ζελένσκι.
Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη αργότερα μέσα στον μήνα εξετάζεται ως πιθανό πεδίο νέων αμερικανο-ουκρανικών επαφών, ενώ στο τραπέζι παραμένει ακόμη και νέα τριμερής διαπραγμάτευση ΗΠΑ–Ρωσίας–Ουκρανίας, χωρίς πάντως να έχει ληφθεί απόφαση.
Δεν είναι ειρήνη – Είναι πιθανώς το πρώτο σκαλοπάτι προς αυτήν
Χρειάζεται προσοχή.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν ανακοινώσει συμφωνία.
Η Ρωσία δεν έχει δεσμευθεί δημοσίως σε συνολική χειμερινή εκεχειρία.
Και προηγούμενες προσπάθειες να περιοριστούν οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν αποτύχει. Αμερικανοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι δεν γνωρίζουν ακόμη εάν μπορούν να συμβιβαστούν τα συμφέροντα Μόσχας και Κιέβου.
Όμως αυτή τη φορά υπάρχει μια ενδιαφέρουσα διαφοροποίηση.
Η Ουάσιγκτον δεν φαίνεται να προσπαθεί να λύσει ταυτόχρονα κάθε ζήτημα του πολέμου.
Δοκιμάζει ένα μικρότερο πρώτο βήμα:
να κάνει τον επόμενο χειμώνα λιγότερο καταστροφικό, να περιορίσει τα πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές και να χρησιμοποιήσει αυτή την αποκλιμάκωση για να ξαναβάλει Μόσχα και Κίεβο στο τραπέζι.
Εάν πετύχει, δεν θα είναι ακόμη ειρήνη.
Θα είναι όμως η πρώτη ένδειξη ότι ο πόλεμος μπορεί να αρχίσει να περνά από τη λογική της αδιάκοπης κλιμάκωσης στη λογική των διαπραγματεύσιμων ορίων.
Και γι’ αυτό ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος ίσως αποδειχθούν σημαντικότεροι από τον ίδιο τον χειμώνα.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
