Μία από τις μεγαλύτερες επενδυτικές πρωτοβουλίες που έχουν ανακοινωθεί ποτέ στην Αλβανία μετατρέπεται πλέον σε μείζον ευρωπαϊκό πολιτικό ζήτημα.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico Europe, ομάδα Ευρωβουλευτών ζητά από την αλβανική κυβέρνηση να αναστείλει άμεσα τις εργασίες για το πολυτελές τουριστικό συγκρότημα που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, επικαλούμενη σοβαρές ανησυχίες για τη νομιμότητα των διαδικασιών, την προστασία του περιβάλλοντος και τη συμμόρφωση της Αλβανίας με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Η υπόθεση εξελίσσεται πλέον σε ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά τεστ για το κατά πόσο η Αλβανία μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων και στις απαιτήσεις που θέτει η διαδικασία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το έργο που πυροδότησε πολιτική θύελλα
Στο επίκεντρο βρίσκεται το φιλόδοξο επενδυτικό σχέδιο ανάπτυξης πολυτελών τουριστικών εγκαταστάσεων στο νησί Σαζάν (Sazan Island) και στην ευρύτερη περιοχή της λιμνοθάλασσας Νάρτα, δύο από τις πιο ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές της αλβανικής ακτογραμμής.
Το project, που συνδέεται με την εταιρεία Atlantic Incubation Partners και το επενδυτικό δίκτυο του Τζάρεντ Κούσνερ μέσω της Affinity Partners, εκτιμάται ότι ξεπερνά το 1,4 δισ. ευρώ μόνο για το Σαζάν, ενώ συνολικά οι επενδύσεις στην περιοχή υπολογίζονται σε αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα παρουσιάζει το έργο ως ιστορική ευκαιρία μετασχηματισμού της αλβανικής Ριβιέρας σε παγκόσμιο τουριστικό προορισμό υψηλού επιπέδου.
Ωστόσο, για ένα αυξανόμενο τμήμα της αλβανικής κοινωνίας, το σχέδιο έχει εξελιχθεί σε σύμβολο αδιαφάνειας, περιβαλλοντικού κινδύνου και υπερβολικής επιρροής ξένων οικονομικών συμφερόντων.
Η «Επανάσταση των Φλαμίνγκο» και η κοινωνική έκρηξη
Τις τελευταίες εβδομάδες χιλιάδες πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους των Τιράνων και άλλων πόλεων συμμετέχοντας στις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές κινητοποιήσεις που έχει γνωρίσει η χώρα εδώ και χρόνια.
Το κίνημα απέκτησε το προσωνύμιο «Flamingo Revolution», καθώς οι διαδηλωτές χρησιμοποιούν τα φλαμίνγκο ως σύμβολο της προστασίας των υγροτόπων της περιοχής Βιόσα–Νάρτα, όπου ζουν εκατοντάδες προστατευόμενα είδη πουλιών και άγριας ζωής
Συνθήματα όπως:
«Η Αλβανία δεν πωλείται»
και
«Προστατέψτε τη Νάρτα και το Σαζάν»
έχουν γίνει κεντρικά στοιχεία των διαδηλώσεων.
Πέρα όμως από το περιβάλλον, οι κινητοποιήσεις αντανακλούν βαθύτερες ανησυχίες για τη διαφάνεια, τη διακυβέρνηση και τη σχέση της πολιτικής εξουσίας με μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνει την πίεση
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι η διαμάχη δεν παραμένει πλέον εσωτερική αλβανική υπόθεση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη απευθύνει προειδοποιήσεις προς τα Τίρανα, ζητώντας να αποφευχθούν ενέργειες που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ευθυγράμμιση της χώρας με τα ευρωπαϊκά περιβαλλοντικά πρότυπα.
Σύμφωνα με εκπρόσωπο της Κομισιόν, η Αλβανία οφείλει να ενεργήσει «χωρίς καθυστέρηση» ώστε να μην υπονομεύσει την πορεία ολοκλήρωσης του Κεφαλαίου 27 των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, το οποίο αφορά την περιβαλλοντική πολιτική και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η συγκεκριμένη προειδοποίηση θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρή, καθώς η Αλβανία συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που φιλοδοξούν να ενταχθούν στην Ε.Ε. έως το τέλος της δεκαετίας.
Γιατί η υπόθεση ξεπερνά τα όρια μιας επένδυσης
Στις Βρυξέλλες η συζήτηση δεν αφορά μόνο ένα τουριστικό έργο.
Αφορά το κατά πόσο μια υποψήφια προς ένταξη χώρα εφαρμόζει στην πράξη τις αρχές του κράτους δικαίου, της διαφάνειας, της περιβαλλοντικής προστασίας και της θεσμικής λογοδοσίας.
Η υπόθεση έχει αποκτήσει επιπλέον πολιτική βαρύτητα λόγω της σύνδεσής της με την οικογένεια Τραμπ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, έναν από τους πιο γνωστούς διεθνείς επενδυτές που δραστηριοποιούνται σήμερα στα Βαλκάνια.
Για αρκετούς Ευρωπαίους αξιωματούχους, το ζήτημα μετατρέπεται σε δοκιμασία αξιοπιστίας για την ίδια την ενταξιακή διαδικασία της Ε.Ε. στα Δυτικά Βαλκάνια.
Η γεωπολιτική διάσταση πίσω από το Σαζάν
Η αντιπαράθεση έχει και ευρύτερη γεωπολιτική σημασία.
Το Σαζάν δεν είναι απλώς ένα τουριστικό νησί.
Πρόκειται για πρώην στρατιωτική εγκατάσταση στρατηγικής σημασίας στην Αδριατική, η οποία κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου αποτελούσε μία από τις πλέον προστατευμένες στρατιωτικές ζώνες της κομμουνιστικής Αλβανίας.
Η μετατροπή του σε πολυτελή τουριστικό προορισμό συνδέεται άμεσα με το ευρύτερο σχέδιο μετασχηματισμού της αλβανικής οικονομίας μέσω ξένων επενδύσεων και ανάπτυξης υψηλού επιπέδου τουριστικών υποδομών.
Το ερώτημα όμως που τίθεται πλέον στις Βρυξέλλες είναι διαφορετικό:
Μπορεί η οικονομική ανάπτυξη να συμβαδίσει με τους ευρωπαϊκούς κανόνες προστασίας του περιβάλλοντος και της θεσμικής διαφάνειας;
Τι ακολουθεί
Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες.
Η υπόθεση βρίσκεται ήδη υπό εξέταση από αλβανικές ανεξάρτητες αρχές, ενώ οι πιέσεις από ευρωπαϊκούς θεσμούς και μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αυξάνονται.
Για την κυβέρνηση Ράμα, το έργο αποτελεί εμβληματική επένδυση που μπορεί να μεταμορφώσει την εικόνα της χώρας.
Για τους επικριτές του, αποτελεί παράδειγμα του πώς οι μεγάλες επενδύσεις μπορούν να συγκρουστούν με το δημόσιο συμφέρον.
Και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ίσως πρόκειται για μία από τις πρώτες μεγάλες δοκιμασίες που θα δείξουν πόσο αυστηρά είναι διατεθειμένη να εφαρμόσει τα κριτήρια ένταξης στα Δυτικά Βαλκάνια.
Πηγή: pagenews.gr