Στις όχθες των γαλλικών Άλπεων, οι ηγέτες των ισχυρότερων βιομηχανικών δημοκρατιών του κόσμου επέλεξαν να στείλουν ένα σαφές πολιτικό μήνυμα: η διπλωματική πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο Ιράν αξίζει στήριξης.
Η κοινή δήλωση της G7, που εκδόθηκε μετά τις εργασίες της Συνόδου στο Εβιάν, χαιρετίζει τη συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης ως μια «ιστορική ευκαιρία» για να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν και να αντιμετωπιστούν οι περιφερειακές και βαλλιστικές απειλές που αποδίδονται στο ιρανικό καθεστώς.
Ωστόσο, πίσω από το κλίμα αισιοδοξίας που επιχειρούν να καλλιεργήσουν οι δυτικές πρωτεύουσες, παραμένουν σοβαρά ερωτήματα για το πραγματικό περιεχόμενο της συμφωνίας, την εφαρμογή της και κυρίως τη δυνατότητα του Αμερικανού προέδρου να πείσει το εσωτερικό πολιτικό ακροατήριο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η G7 δίνει πολιτική κάλυψη
Οι ηγέτες της G7 δήλωσαν έτοιμοι να συμβάλουν στην εφαρμογή της συμφωνίας, παρά το γεγονός ότι ούτε ο Λευκός Οίκος ούτε η Τεχεράνη έχουν δημοσιοποιήσει επίσημα το πλήρες κείμενο του μνημονίου κατανόησης.
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει σε διεθνή μέσα ενημέρωσης, το προσωρινό πλαίσιο προβλέπει ότι το Ιράν θα προχωρήσει σε άμεσα βήματα για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ενώ θα αποκτήσει τη δυνατότητα να επανέλθει στις διεθνείς αγορές πετρελαίου.
Σε αντάλλαγμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται διατεθειμένες να εξετάσουν μια σταδιακή διαδικασία άρσης αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων, υπό την προϋπόθεση ότι θα επιτευχθεί τελική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, το διακύβευμα είναι πρωτίστως γεωοικονομικό.
Η επαναλειτουργία του Ορμούζ θα αποκαταστήσει τη ροή περίπου του ενός πέμπτου του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου που διέρχεται από το στρατηγικό αυτό θαλάσσιο πέρασμα.
Ο Τραμπ κρατά ανοιχτή την απειλή
Παρά τη στήριξη των συμμάχων του, ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ φρόντισε να υπενθυμίσει ότι η συμφωνία δεν αποτελεί οριστική ειρήνη.
Κατά τη διάρκεια συνάντησής του με τον Αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι, ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ότι το μνημόνιο παραμένει προσωρινό.
«Κανείς δεν ξέρει ακόμη τι ακριβώς περιλαμβάνει, αλλά είναι πολύ ισχυρό», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια προχώρησε ακόμη περισσότερο, επαναλαμβάνοντας ότι εάν δεν μείνει ικανοποιημένος από τη συμπεριφορά της Τεχεράνης, η στρατιωτική επιλογή παραμένει στο τραπέζι.
Η τοποθέτηση αυτή επιβεβαιώνει ότι η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει τη συμφωνία περισσότερο ως μηχανισμό πίεσης και λιγότερο ως τελική διπλωματική διευθέτηση.
Η μεγάλη δοκιμασία βρίσκεται στο Κογκρέσο
Ενώ οι ηγέτες της G7 προσφέρουν πολιτική νομιμοποίηση στη διαδικασία, ο Ντόναλντ Τραμπ καλείται να αντιμετωπίσει μια διαφορετική πραγματικότητα στην Ουάσιγκτον.
Σημαντικό τμήμα των Ρεπουμπλικανών βουλευτών και γερουσιαστών εκφράζει ήδη επιφυλάξεις για το κατά πόσο η συμφωνία μπορεί πράγματι να περιορίσει οριστικά τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν.
Η κριτική είναι ιδιαίτερα έντονη από κύκλους που είχαν στηρίξει την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία του 2015 και θεωρούν ότι οποιαδήποτε οικονομική διευκόλυνση προς την Τεχεράνη κινδυνεύει να επαναλάβει λάθη του παρελθόντος.
Ταυτόχρονα, αρκετοί νομοθέτες ζητούν να δημοσιοποιηθεί άμεσα το πλήρες κείμενο και να τεθεί υπό κοινοβουλευτικό έλεγχο πριν προχωρήσουν οι επόμενες φάσεις εφαρμογής.
Το Ορμούζ στο επίκεντρο της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας
Ένα από τα πιο κρίσιμα στοιχεία της συμφωνίας αφορά την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών.
Η G7 αναγνώρισε ρητά ότι μια διεθνής ναυτική δύναμη υπό γαλλοβρετανική ηγεσία θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην επανέναρξη της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η αποστολή θα έχει ως στόχο:
- την προστασία εμπορικών πλοίων,
- την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των ναυτιλιακών εταιρειών,
- την επιτήρηση της περιοχής,
- και την επιβεβαίωση της απομάκρυνσης ναρκών ή άλλων απειλών.
Για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, η εξέλιξη αυτή θεωρείται κομβικής σημασίας.
Ο Λίβανος παραμένει το πιο εύθραυστο μέτωπο
Η συμφωνία δεν περιορίζεται στο πυρηνικό πρόγραμμα ή στο Ορμούζ.
Περιλαμβάνει επίσης προσπάθεια τερματισμού των συγκρούσεων στον Λίβανο μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.
Πρόκειται ίσως για το πιο δύσκολο και αβέβαιο σκέλος της διαδικασίας.
Το Ισραήλ επιμένει ότι διατηρεί το δικαίωμα στρατιωτικής παρουσίας σε ζώνες που θεωρεί κρίσιμες για την ασφάλειά του, ενώ η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι η πλήρης εφαρμογή της συμφωνίας προϋποθέτει ισραηλινή αποχώρηση.
Η κοινή δήλωση της G7 στηρίζει μια άμεση και ισχυρή κατάπαυση του πυρός, καθώς και τις προσπάθειες της λιβανικής κυβέρνησης να περιορίσει και να αφοπλίσει τη Χεζμπολάχ.
Η επόμενη ημέρα
Η τελετή υπογραφής στο ελβετικό Μπούργκενστοκ αναμένεται να αποτελέσει μόνο την αρχή.
Το πραγματικό τεστ θα ξεκινήσει αμέσως μετά.
Οι επόμενες 60 ημέρες θα καθορίσουν αν η σημερινή αποκλιμάκωση μπορεί να μετατραπεί σε μια νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας ή αν πρόκειται απλώς για μια προσωρινή ανακωχή ανάμεσα σε δύο αντιπάλους που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλον με βαθιά καχυποψία.
Η G7 μπορεί να προσέφερε στον Τραμπ τη διεθνή στήριξη που αναζητούσε.
Η πολιτική μάχη, όμως, μόλις αρχίζει στην Ουάσιγκτον.
Πηγή: pagenews.gr