Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ βρίσκεται αντιμέτωπος με τη σοβαρότερη κρίση της ηγεσίας του, καθώς κορυφαία στελέχη των Εργατικών και μέλη του υπουργικού συμβουλίου φέρονται να τον πιέζουν να αρχίσει να σχεδιάζει την αποχώρησή του από την πρωθυπουργία.
Σύμφωνα με τους Times του Λονδίνου και τον Guardian, υπουργοί και βουλευτές των Εργατικών εκτιμούν ότι η νίκη του Άντι Μπέρναμ στις αναπληρωματικές εκλογές του Μέικερφιλντ έχει αλλάξει δραματικά τους πολιτικούς συσχετισμούς στο εσωτερικό του κόμματος και έχει ενισχύσει τα σενάρια διαδοχής του Κιρ Στάρμερ.
Ο Μπέρναμ επικράτησε με μεγάλη διαφορά, εξασφαλίζοντας λίγο πάνω από το 50% των ψήφων και αφήνοντας πίσω του τον υποψήφιο του Reform UK κατά περισσότερες από 9.000 ψήφους. Μετά τη νίκη του δήλωσε ότι σκοπεύει να παρουσιάσει «μια νέα πορεία για τη Βρετανία».
Η αναμέτρηση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η εκλογή του στο κοινοβούλιο τον επαναφέρει στην κεντρική πολιτική σκηνή και του δίνει τη δυνατότητα να διεκδικήσει την ηγεσία των Εργατικών. Πολλά στελέχη του κόμματος θεωρούν ότι η νίκη του τον καθιστά τον ισχυρότερο πιθανό αντίπαλο του Στάρμερ σε μια εσωκομματική αναμέτρηση.
Οι πιέσεις προς τον Βρετανό πρωθυπουργό φαίνεται να αυξάνονται ταχύτατα. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, δεκάδες —και ενδεχομένως εκατοντάδες— βουλευτές των Εργατικών θεωρούν πλέον πιθανή μια μάχη για την ηγεσία του κόμματος.
Όπως αναφέρει ο Guardian, ορισμένα μέλη του υπουργικού συμβουλίου αναμένεται να ζητήσουν από τον πρωθυπουργό να μην εμπλακεί σε μια ενδεχόμενη εσωκομματική αναμέτρηση και να επιτρέψει μια «ομαλή μετάβαση» στην ηγεσία.
Παρά τις πιέσεις, ο Στάρμερ εμφανίζεται αποφασισμένος να παραμείνει στη θέση του. Σε δηλώσεις του ξεκαθάρισε ότι δεν σκοπεύει να παραιτηθεί και ότι θα συμμετάσχει κανονικά σε οποιαδήποτε διαδικασία αμφισβήτησης της ηγεσίας του.
Οι πιέσεις στον Στάρμερ από το εσωτερικό των Εργατικών
Η αμφισβήτηση προς τον Στάρμερ δεν προέρχεται πλέον μόνο από βουλευτές των πίσω εδράνων, αλλά φαίνεται να αγγίζει και κορυφαία στελέχη της κυβέρνησής του.
Σύμφωνα με τον Guardian, η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ και ο υπουργός Ενέργειας Εντ Μίλιμπαντ έχουν ήδη μεταφέρει στον πρωθυπουργό την άποψη ότι θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να ορίσει χρονοδιάγραμμα αποχώρησης από την ηγεσία.
Βρετανία: Η πρώτη αντίδραση του Στάρμερ μετά τη νίκη του Μπέρναμ στο Μέικερφιλντ
Παράλληλα, ιστορικά στελέχη των Εργατικών, όπως ο πρώην υπουργός Ντέιβιντ Μπλάνκετ και η Χάριετ Χάρμαν, έχουν επίσης ταχθεί υπέρ μιας οργανωμένης διαδικασίας διαδοχής.
Πηγές του κόμματος υποστηρίζουν ότι εάν ο Στάρμερ δεν δείξει διάθεση να συζητήσει το μέλλον του μέσα στο Σαββατοκύριακο, το θέμα ενδέχεται να τεθεί ακόμη πιο ανοιχτά στην επόμενη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου.
Ένας ανώτερος κομματικός παράγοντας δήλωσε στον Guardian ότι ο πρωθυπουργός δεν μπορεί να αποφύγει επ’ αόριστον τη συζήτηση για την ηγεσία του κόμματος, προειδοποιώντας ότι η κατάσταση θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ανοιχτή εσωκομματική σύγκρουση.
Στο επίκεντρο όλων των σεναρίων βρίσκεται ο Άντι Μπέρναμ.
Αν και ο ίδιος δεν έχει ανακοινώσει επίσημα πρόθεση να διεκδικήσει την ηγεσία των Εργατικών, πολλοί βουλευτές τον θεωρούν πλέον τον πιθανότερο διάδοχο του Στάρμερ.
Σύμφωνα με έναν βουλευτή που επικαλείται ο Guardian, έως και 200 βουλευτές θα ήταν διατεθειμένοι να στηρίξουν την υποψηφιότητά του εάν αποφάσιζε να μπει στην κούρσα της διαδοχής.
Ο Μπέρναμ αναμένεται να βρεθεί στο Λονδίνο τις επόμενες ημέρες για επαφές με βουλευτές και στελέχη του κόμματος, γεγονός που ενισχύει ακόμη περισσότερο τις εικασίες για τις επόμενες κινήσεις του.
Η μάχη της διαδοχής και η αντίσταση του Στάρμερ
Παρά το κλίμα αμφισβήτησης, το περιβάλλον του Κιρ Στάρμερ επιμένει ότι ο πρωθυπουργός εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική στήριξη στο κοινοβουλευτικό κόμμα και μπορεί να επικρατήσει σε περίπτωση εσωκομματικής αναμέτρησης.
Συνεργάτες του φέρονται να έχουν ήδη ξεκινήσει προετοιμασίες για μια πιθανή εκστρατεία υπεράσπισης της ηγεσίας του, αναζητώντας χώρους για γραφεία καμπάνιας, οργανώνοντας το επικοινωνιακό τους σχέδιο και συγκεντρώνοντας δωρεές.
Υποστηρικτές του Στάρμερ τονίζουν ότι η νίκη του Μπέρναμ σε μια αναπληρωματική εκλογή δεν μπορεί να συγκριθεί με την εθνική εντολή που έλαβαν οι Εργατικοί στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές υπό την ηγεσία του σημερινού πρωθυπουργού.
Ωστόσο, στο εσωτερικό του κόμματος η συζήτηση έχει ήδη μετατοπιστεί στο ποιος θα μπορούσε να ηγηθεί των Εργατικών σε περίπτωση αποχώρησής του.
Πέρα από τον Μπέρναμ, αρκετοί βουλευτές θεωρούν πιθανή την υποψηφιότητα του πρώην υπουργού Υγείας Γουές Στρίτινγκ, ο οποίος φέρεται να υποστηρίζει τη διεξαγωγή μιας κανονικής εσωκομματικής αναμέτρησης αντί μιας συναινετικής διαδοχής.
Αντίθετα, η Άντζελα Ρέινερ, η οποία για μεγάλο διάστημα συγκαταλεγόταν στα ονόματα που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν την ηγεσία, φέρεται να μην σκοπεύει να είναι υποψήφια εφόσον ο Μπέρναμ αποφασίσει να κατέβει στην κούρσα.
Προς το παρόν, κανείς δεν γνωρίζει αν ο Στάρμερ θα επιμείνει μέχρι τέλους ή αν θα επιλέξει μια συντεταγμένη αποχώρηση. Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι επόμενες ημέρες θεωρούνται καθοριστικές για το μέλλον της ηγεσίας των Εργατικών και, ενδεχομένως, της ίδιας της βρετανικής κυβέρνησης.
Σε μια προσπάθεια να δείξει ότι παραμένει αποφασισμένος να συνεχίσει, ο Βρετανός πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι μια εσωκομματική μάχη θα μπορούσε να βυθίσει το κόμμα σε «χάος», καλώντας τα στελέχη των Εργατικών να παραμείνουν ενωμένα.
Οι φόβοι για μια ανατροπή τύπου Μπόρις Τζόνσον
Στελέχη των Εργατικών εκτιμούν ότι η κρίση μπορεί να κλιμακωθεί γρήγορα εάν ο Στάρμερ συνεχίσει να αποκλείει οποιαδήποτε συζήτηση για το μέλλον του.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται ο Guardian, αρκετοί βουλευτές και υπουργοί φοβούνται ότι το κόμμα κινδυνεύει να οδηγηθεί σε μια παρατεταμένη εσωτερική σύγκρουση, παρόμοια με εκείνη που οδήγησε τελικά στην πτώση του Μπόρις Τζόνσον το 2022.
«Ο πρωθυπουργός έχει την επιλογή είτε να επιτρέψει μια συντεταγμένη μετάβαση είτε να βρεθεί αντιμέτωπος με μια ανοιχτή εξέγερση», ανέφερε χαρακτηριστικά ανώτερο κομματικό στέλεχος.
Ορισμένοι βουλευτές θεωρούν ότι οι επόμενες 48 ώρες θα είναι καθοριστικές. Αν ο Στάρμερ δεν δώσει κάποιο σήμα ότι είναι διατεθειμένος να συζητήσει μια διαδικασία διαδοχής, δεν αποκλείεται να υπάρξουν πιο συντονισμένες κινήσεις εναντίον του στις αρχές της επόμενης εβδομάδας.
Την ίδια στιγμή, στελέχη που βρίσκονται κοντά στον Άντι Μπέρναμ επιμένουν ότι η νίκη του στο Μέικερφιλντ δεν ήταν απλώς μια εκλογική επιτυχία, αλλά ένδειξη μιας ευρύτερης πολιτικής δυναμικής που θα μπορούσε να αλλάξει την πορεία του κόμματος.
Στην επινίκια ομιλία του, ο Μπέρναμ χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «πιθανό σημείο καμπής» για τη βρετανική πολιτική και υποστήριξε ότι οι ψηφοφόροι έστειλαν μήνυμα υπέρ της αλλαγής και της ενίσχυσης των περιοχών που αισθάνονται παραμελημένες από το Γουέστμινστερ.
Με πληροφορίες από Times of London, Guardian