Η νέα εποχή στην παρακολούθηση του ιδιωτικού χρέους
Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα φάση διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους με τη δημιουργία του Μητρώου Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους, γνωστού ήδη στην αγορά ως Υπερ-Τειρεσίας.
Πρόκειται για ένα νέο ψηφιακό εργαλείο που φιλοδοξεί να ενώσει όλα τα κομμάτια του παζλ των οφειλών σε μία ενιαία πλατφόρμα, δημιουργώντας για πρώτη φορά μια συνολική εικόνα της οικονομικής κατάστασης πολιτών και επιχειρήσεων.
Μέχρι σήμερα, το τραπεζικό σύστημα γνώριζε κυρίως τις υποχρεώσεις προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Το Δημόσιο γνώριζε τις οφειλές προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία.
Κανείς όμως δεν είχε τη συνολική εικόνα.
Αυτό ακριβώς έρχεται να αλλάξει ο Υπερ-Τειρεσίας.
Τι είναι ο Υπερ-Τειρεσίας
Το νέο Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους δημιουργείται με στόχο τη συγκέντρωση αξιόπιστων δεδομένων για την εξέλιξη των οφειλών στην ελληνική οικονομία.
Η λειτουργία του δεν αποσκοπεί στην επιβολή νέων περιορισμών στους δανειολήπτες αλλά στη δημιουργία ενός μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης και πρόληψης φαινομένων υπερχρέωσης.
Όπως επισημαίνουν στελέχη του οικονομικού επιτελείου, η φιλοσοφία του συστήματος είναι να λειτουργεί ως «δικλείδα ασφαλείας» τόσο για τους πολίτες όσο και για το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Τι δεδομένα θα συγκεντρώνει
Ο Υπερ-Τειρεσίας θα αντλεί πληροφορίες από τρεις βασικές πηγές:
1. Τράπεζα της Ελλάδος
Μέσω του Κεντρικού Μητρώου Πιστώσεων.
Το σύστημα καταγράφει:
- δάνεια φυσικών προσώπων άνω των 2.000 ευρώ,
- δάνεια επιχειρήσεων άνω των 5.000 ευρώ,
- στοιχεία εξασφαλίσεων,
- υποθήκες,
- εμπράγματες εγγυήσεις,
- εξυπηρετούμενα και μη εξυπηρετούμενα δάνεια.
2. Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης
Το νέο σύστημα του υπουργείου Οικονομικών που έχει σχεδιαστεί για να περιορίσει την ασύμμετρη πληροφόρηση και να αποτρέπει νέες περιπτώσεις υπερχρέωσης.
3. Τειρεσίας
Το υφιστάμενο τραπεζικό σύστημα δεδομένων που παρακολουθεί την πιστοληπτική συμπεριφορά των δανειοληπτών.
Η μεγάλη αλλαγή
Η πραγματική καινοτομία βρίσκεται αλλού.
Για πρώτη φορά θα συνυπολογίζονται:
- Οφειλές προς εφορία
- Οφειλές προς ασφαλιστικά ταμεία
- Οφειλές προς δήμους
- Οφειλές προς τράπεζες
- Οφειλές προς servicers
- Δάνεια με εξασφαλίσεις
- Ρυθμίσεις και καθυστερήσεις
Με άλλα λόγια, το κράτος θα αποκτήσει πλήρη εικόνα για τη συνολική έκθεση κάθε κατηγορίας οφειλετών.
Το μέγεθος του προβλήματος σε αριθμούς
Τα στοιχεία προκαλούν έντονο προβληματισμό.
Σύμφωνα με την κοινή έκθεση ΙΟΒΕ και CEPAL:
Συνολικό ιδιωτικό χρέος
407,6 δισ. ευρώ
Το ποσό περιλαμβάνει:
- εξυπηρετούμενα δάνεια,
- κόκκινα δάνεια,
- ληξιπρόθεσμα προς εφορία,
- χρέη προς ασφαλιστικά ταμεία,
- υποχρεώσεις προς servicers.
Χρέη σε καθυστέρηση
236 δισ. ευρώ
Ποσοστό:
58% του συνολικού ιδιωτικού χρέους
Πρόκειται για ένα από τα υψηλότερα ποσοστά προβληματικών υποχρεώσεων στην Ευρώπη.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα
Οι μεγαλύτερες καθυστερήσεις δεν εντοπίζονται πλέον στις τράπεζες.
Βρίσκονται στο Δημόσιο.
Σχεδόν:
69%-70% των ληξιπρόθεσμων οφειλών αφορά εφορία και ασφαλιστικά ταμεία.
Αυτό ακριβώς είναι το κενό που δεν μπορούσε να αποτυπώσει ο παραδοσιακός Τειρεσίας.
Τα δάνεια της οικονομίας
Οι συνολικές δανειακές υποχρεώσεις φτάνουν:
245 δισ. ευρώ
Ποσό που προσεγγίζει σχεδόν το σύνολο του ελληνικού ΑΕΠ.
Το στοιχείο αυτό αποκαλύπτει το μέγεθος της εξάρτησης της οικονομίας από τον τραπεζικό δανεισμό και τη σημασία της έγκαιρης παρακολούθησης των κινδύνων.
Τι αλλάζει για πολίτες και επιχειρήσεις
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο Υπερ-Τειρεσίας δεν δημιουργεί νέους φραγμούς στη χρηματοδότηση.
Αντίθετα, εκτιμά ότι μπορεί να λειτουργήσει θετικά για όσους έχουν υγιή οικονομική συμπεριφορά.
Η λογική είναι απλή:
Όσο πιο καθαρή και αξιόπιστη είναι η οικονομική εικόνα ενός δανειολήπτη, τόσο ισχυρότερη γίνεται η θέση του στις διαπραγματεύσεις με τράπεζες και χρηματοδοτικούς οργανισμούς.
Ταυτόχρονα, οι αρχές θα μπορούν να εντοπίζουν εγκαίρως κλάδους ή κατηγορίες οφειλετών που εμφανίζουν αυξημένους κινδύνους πριν δημιουργηθούν νέες γενιές «κόκκινων» χρεών.
Η στρατηγική πίσω από το έργο
Ο Υπερ-Τειρεσίας αποτελεί μέρος του προγράμματος ψηφιακού μετασχηματισμού της οικονομικής διακυβέρνησης και χρηματοδοτείται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης «Ελλάδα 2.0» και του προγράμματος Next Generation EU.
Ο στόχος είναι διπλός:
Πρώτον, να δημιουργηθεί για πρώτη φορά πλήρης χαρτογράφηση του ιδιωτικού χρέους.
Δεύτερον, να σχεδιάζονται πολιτικές βασισμένες σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε αποσπασματικές εκτιμήσεις.
Το μεγάλο στοίχημα
Η ελληνική οικονομία κουβαλά ακόμη το βάρος μιας δεκαπενταετούς κρίσης χρέους.
Παρότι οι τράπεζες έχουν μειώσει δραστικά τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα στους ισολογισμούς τους, το συνολικό ιδιωτικό χρέος εξακολουθεί να υπερβαίνει τα 400 δισ. ευρώ, ενώ οι καθυστερούμενες οφειλές ξεπερνούν τα 236 δισ. ευρώ.
Ο Υπερ-Τειρεσίας φιλοδοξεί να αποτελέσει το πρώτο ολοκληρωμένο «ραντάρ» της οικονομίας.
Το αν θα εξελιχθεί σε εργαλείο πρόληψης ή σε μηχανισμό αυστηρότερης εποπτείας της οικονομικής συμπεριφοράς, θα φανεί τα επόμενα χρόνια.
Πηγή: pagenews.gr