Giorgia Meloni’s American Reckoning: Το τέλος της αυταπάτης ότι η Ρώμη μπορεί να «δαμάσει» τον Τραμπ

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός επένδυσε πολιτικά στην ιδέα ότι μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη και τον Λευκό Οίκο. Όμως η σύγκρουση με τον Ντόναλντ Τραμπ, η κρίση με το Ιράν και οι αποκαλύψεις για τη χρήση ιταλικών βάσεων από αμερικανικά αεροσκάφη φέρνουν τη Μελόνι αντιμέτωπη με ένα σκληρό διπλωματικό και εσωτερικό πολιτικό κόστος.

Η Τζόρτζια Μελόνι πίστεψε ότι μπορούσε να γίνει η πιο χρήσιμη Ευρωπαία συνομιλήτρια του Ντόναλντ Τραμπ.

Για μήνες, η Ιταλίδα πρωθυπουργός καλλιεργούσε την εικόνα της ηγέτιδας που μπορούσε να μιλά τη γλώσσα της αμερικανικής Δεξιάς, χωρίς να αποκόπτεται από τις Βρυξέλλες. Ήταν η Ευρωπαία που είχε πρόσβαση στον Τραμπ, αλλά παρέμενε ταυτόχρονα εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου.

Αυτό το μοντέλο όμως δοκιμάζεται σκληρά.

Η σχέση Ρώμης – Ουάσιγκτον έχει περάσει από τη φάση της πολιτικής οικειότητας στη φάση της καχυποψίας, των δημοσίων προσβολών και των δύσκολων ερωτημάτων για τον πραγματικό ρόλο της Ιταλίας στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

Η γέφυρα που έγινε παγίδα

Η Μελόνι επιχείρησε να εμφανιστεί ως ο κρίσιμος δίαυλος ανάμεσα στην Ευρώπη και τον Τραμπ.

Η ιδεολογική συγγένεια ήταν προφανής: μετανάστευση, εθνική κυριαρχία, συντηρητική ταυτότητα, καχυποψία απέναντι στις γραφειοκρατίες των Βρυξελλών.

Όμως η εξωτερική πολιτική δεν λειτουργεί μόνο με ιδεολογική οικειότητα.

Όταν η κυβέρνηση Τραμπ άρχισε να πιέζει τους Ευρωπαίους συμμάχους για στήριξη στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν, η Μελόνι βρέθηκε ανάμεσα σε δύο κόσμους:

Από τη μία, η ανάγκη να διατηρήσει την ειδική σχέση με την Ουάσιγκτον.

Από την άλλη, η ανάγκη να προστατεύσει την ιταλική κοινή γνώμη και την ευρωπαϊκή της αξιοπιστία.

Η σύγκρουση με τον Τραμπ

Η διπλωματική ένταση κορυφώθηκε όταν ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι η Μελόνι «παρακαλούσε» για μια φωτογραφία μαζί του στη Σύνοδο της G7.

Η απάντηση της Ιταλίδας πρωθυπουργού ήταν ασυνήθιστα αιχμηρή.

«Η Ιταλία και εγώ δεν επαιτούμε ποτέ από κανέναν», δήλωσε, απορρίπτοντας την αφήγηση του Αμερικανού προέδρου ως κατασκευασμένη. Η δήλωση αυτή είχε σημασία πέρα από το προσωπικό επίπεδο.

Ήταν μια προσπάθεια της Μελόνι να δείξει ότι η σχέση με τον Τραμπ δεν σημαίνει υποτέλεια και ότι η Ιταλία δεν αποδέχεται δημόσιες ταπεινώσεις από κανέναν σύμμαχο.

Η υπόθεση των αμερικανικών βάσεων

Ακόμη σοβαρότερη είναι η πολιτική κρίση που προκάλεσαν οι αποκαλύψεις για τη χρήση ιταλικών βάσεων από αμερικανικά αεροσκάφη στον πόλεμο κατά του Ιράν.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε ανέφερε ότι η Ιταλία επέτρεψε σε 500 αμερικανικά αεροσκάφη να απογειωθούν από βάσεις της για την υποστήριξη της επιχείρησης κατά του Ιράν, παρά τις προηγούμενες ιταλικές διαψεύσεις περί εμπλοκής.

Το ιταλικό υπουργείο Άμυνας αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι είχε εγκριθεί μόνο μη πολεμική, υλικοτεχνική υποστήριξη και ότι αιτήματα για επιχειρησιακή συμμετοχή απορρίφθηκαν.

Όμως η ζημιά είχε ήδη γίνει.

Η αντιπολίτευση στη Ρώμη κατηγορεί την κυβέρνηση ότι παραπλάνησε τη Βουλή και την κοινή γνώμη ως προς το πραγματικό εύρος της ιταλικής εμπλοκής.

Το εσωτερικό πολιτικό κόστος

Η Μελόνι βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα διπλό πρόβλημα.

Αν εμφανιστεί πολύ κοντά στον Τραμπ, κινδυνεύει να κατηγορηθεί ότι μετατρέπει την Ιταλία σε προέκταση της αμερικανικής στρατηγικής.

Αν απομακρυνθεί υπερβολικά, χάνει το βασικό πλεονέκτημα που είχε οικοδομήσει: την εικόνα της Ευρωπαίας ηγέτιδας με ειδική πρόσβαση στον Λευκό Οίκο.

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός επιχείρησε να ισορροπήσει, όμως η κρίση με το Ιράν έδειξε πόσο στενό είναι πλέον το περιθώριο ελιγμών.

Η Ευρώπη παρακολουθεί

Για τις Βρυξέλλες, η υπόθεση Μελόνι έχει ευρύτερη σημασία.

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός παρουσιαζόταν μέχρι πρόσφατα ως πιθανή «γέφυρα» ανάμεσα στην ΕΕ και την κυβέρνηση Τραμπ.

Η αμερικανική εξίσωση

Από την πλευρά του, ο Τραμπ αντιμετωπίζει τους συμμάχους με καθαρά συναλλακτική λογική.

Ζητά στρατιωτική, διπλωματική και οικονομική στήριξη, αλλά δεν διστάζει να επιτεθεί δημόσια ακόμη και σε ηγέτες που θεωρούνταν φίλοι του.

Αυτό είναι το πραγματικό μάθημα για τη Μελόνι.

Η προσωπική σχέση με τον Αμερικανό πρόεδρο μπορεί να ανοίγει πόρτες, αλλά δεν παρέχει θεσμική ασφάλεια.

Η νέα γραμμή της Ρώμης

Το πιθανότερο είναι ότι η Μελόνι θα επιχειρήσει πλέον να επανατοποθετηθεί.

Όχι ως «σύμμαχος του Τραμπ» στην Ευρώπη, αλλά ως ηγέτιδα που υπερασπίζεται τα ιταλικά συμφέροντα, διατηρώντας παράλληλα την ατλαντική σχέση.

Αυτό σημαίνει:

Περισσότερη έμφαση στην εθνική κυριαρχία.

Προσεκτικότερη διαχείριση των αμερικανικών στρατιωτικών αιτημάτων.

Σαφέστερη επικοινωνία με τη Βουλή και την κοινή γνώμη.

Στενότερο συντονισμό με τις Βρυξέλλες σε ζητήματα ασφάλειας.

Η υπόθεση αποκαλύπτει τρεις βαθύτερες τάσεις.

Πρώτον

Η ιδεολογική συγγένεια ανάμεσα σε Ευρωπαίους δεξιούς ηγέτες και τον Τραμπ δεν αρκεί για να εξασφαλίσει στρατηγική εμπιστοσύνη.

Δεύτερον

Η Ιταλία δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα ανεπίσημος εκπρόσωπος του Τραμπ στην Ευρώπη και πλήρως αξιόπιστος ευρωπαϊκός παίκτης χωρίς κόστος.

Τρίτον

Η κρίση με το Ιράν επιτάχυνε τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία, ακόμη και σε κυβερνήσεις που παραδοσιακά εμφανίζονται φιλοατλαντικές.