Η Ευρώπη βιώνει μια σιωπηλή αλλά βαθιά γεωπολιτική μετατόπιση.
Πολιτικοί που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν οι φυσικοί σύμμαχοι του Ντόναλντ Τραμπ – από την Τζόρτζια Μελόνι στην Ιταλία μέχρι τη Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία και τον Νάιτζελ Φάρατζ στη Βρετανία – επαναπροσδιορίζουν πλέον τη σχέση τους με την Ουάσιγκτον.
Η αλλαγή δεν είναι μόνο ιδεολογική.
Είναι κυρίως πολιτική και στρατηγική.
Η Μελόνι από «Trump Whisperer» σε ανοιχτή σύγκρουση
Η Τζόρτζια Μελόνι υπήρξε ίσως η πιο σταθερή ευρωπαϊκή γέφυρα με τον Τραμπ.
Ήταν η μοναδική Ευρωπαία ηγέτις που παρευρέθηκε στην ορκωμοσία του το 2025 και για μεγάλο διάστημα θεωρούνταν η βασική διαμεσολαβήτρια μεταξύ Ευρώπης και Λευκού Οίκου.
Ωστόσο, η σχέση αυτή κατέρρευσε τους τελευταίους μήνες.
Η κρίση κορυφώθηκε όταν ο Τραμπ ισχυρίστηκε δημόσια ότι η Μελόνι «παρακαλούσε» για μια κοινή φωτογραφία κατά τη διάρκεια της G7, προκαλώντας σφοδρή αντίδραση από τη Ρώμη.
«Η Ιταλία και εγώ δεν επαιτούμε ποτέ από κανέναν», απάντησε η Ιταλίδα πρωθυπουργός, απορρίπτοντας τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου ως κατασκευασμένες.
Η ένταση οδήγησε ακόμη και στην ακύρωση επίσημων διπλωματικών επαφών μεταξύ Ρώμης και Ουάσιγκτον.
Το Ιράν άλλαξε τις ισορροπίες
Η βασική αιτία της ρήξης δεν είναι προσωπική.
Είναι γεωπολιτική.
Ο πόλεμος με το Ιράν αποκάλυψε βαθιές διαφωνίες ανάμεσα στην αμερικανική στρατηγική και τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες.
Πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αρνήθηκαν να συμμετάσχουν ενεργά στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, ενώ η Ουάσιγκτον κατηγόρησε δημόσια συμμάχους ότι δεν στηρίζουν επαρκώς τα αμερικανικά συμφέροντα.
Η Μελόνι βρέθηκε στο επίκεντρο αυτής της αντιπαράθεσης, καθώς επέλεξε να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατλαντική συμμαχία και στις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις της Ιταλίας. Το Ιράν άλλαξε τις ισορροπίες
Η ευρωπαϊκή Δεξιά αναζητά αυτονομία
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στην Ιταλία.
Η ευρωπαϊκή εθνικιστική Δεξιά, η οποία για χρόνια έβλεπε τον Τραμπ ως πολιτικό πρότυπο, αντιλαμβάνεται πλέον ότι η άκριτη ταύτιση με τον Αμερικανό πρόεδρο ενδέχεται να κοστίζει εκλογικά.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ακόμη και κόμματα που διατηρούν κοινές θέσεις με τον Τραμπ σε θέματα μετανάστευσης, εθνικής κυριαρχίας και πολιτισμικής ταυτότητας, αποφεύγουν πλέον να εμφανίζονται ως προεκτάσεις της αμερικανικής πολιτικής.
Η στροφή αυτή ενισχύθηκε από:
- τις επιθέσεις του Τραμπ κατά ευρωπαϊκών κυβερνήσεων,
- τις συγκρούσεις για το ΝΑΤΟ,
- την πολιτική του έναντι της Ουκρανίας,
- την κρίση με τη Γροιλανδία,
- τις διαφωνίες για το Ιράν.
Η νέα πραγματικότητα στις διατλαντικές σχέσεις
Για δεκαετίες οι Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούσαν ως ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης του δυτικού στρατοπέδου.
Σήμερα, ολοένα και περισσότεροι Ευρωπαίοι ηγέτες μιλούν ανοιχτά για στρατηγική αυτονομία.
Η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία ενισχύουν τις συζητήσεις για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αμυντική ανεξαρτησία, ενώ ακόμη και πολιτικοί που παραμένουν φιλοαμερικανοί ζητούν μια πιο ισότιμη σχέση με την Ουάσιγκτον.
Η έννοια του «αμερικανικού προστάτη» δεν θεωρείται πλέον αυτονόητη.
Το πολιτικό κόστος για τον Τραμπ
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον Αμερικανό πρόεδρο δεν είναι η απώλεια προσωπικών σχέσεων.
Είναι η διάβρωση της πολιτικής επιρροής που είχε οικοδομήσει στην Ευρώπη.
Πολιτικοί που κάποτε χρησιμοποιούσαν το όνομά του ως πολιτικό πλεονέκτημα σήμερα αποφεύγουν να φωτογραφίζονται μαζί του.
Ακόμη και στο στρατόπεδο των ευρωσκεπτικιστών και των εθνικιστών, η υποστήριξη προς τον Τραμπ παρουσιάζει αισθητή κάμψη.
Diplomatic Intelligence
Η σημερινή εικόνα αποτυπώνει μια βαθύτερη αλλαγή ισορροπιών.
Πρώτον
Η Ευρώπη δεν απομακρύνεται από τις ΗΠΑ, αλλά από την προσωπική πολιτική ταύτιση με τον Τραμπ.
Δεύτερον
Η Τζόρτζια Μελόνι αποτελεί το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αυτής της μετάβασης: από στενότερη Ευρωπαία σύμμαχος του Τραμπ μετατρέπεται σταδιακά σε υπερασπιστή της ευρωπαϊκής αυτονομίας.
Τρίτον
Η κρίση στο Ιράν λειτούργησε ως καταλύτης, αποκαλύπτοντας ότι τα ευρωπαϊκά εθνικά συμφέροντα δεν ταυτίζονται πάντα με τις αμερικανικές προτεραιότητες.
Τέταρτον
Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο περισσότερο πολυκεντρικής εξωτερικής πολιτικής, όπου ακόμη και οι πιο φιλοατλαντικές κυβερνήσεις επιδιώκουν μεγαλύτερα περιθώρια στρατηγικής ανεξαρτησίας.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επένδυσε επί μία δεκαετία στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου πολιτικών συμμάχων, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπος με μια νέα πραγματικότητα: οι φίλοι του στην Ευρώπη δεν εξαφανίστηκαν, αλλά πλέον επιλέγουν να κρατούν αποστάσεις.
Πηγή: pagenews.gr