Η Real Polls δείχνει νέο δικομματισμό, αλλά όχι νέο δικομματικό σύστημα [pics]

Η δημοσκόπηση της Real Polls δεν καταγράφει απλώς μια πρόθεση ψήφου. Καταγράφει μετατόπιση πολιτικού παραδείγματος. Το κεντρικό εύρημα είναι ότι διαμορφώνεται ένα νέο δίπολο ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και την ΕΛ.Α.Σ., αλλά χωρίς ακόμη να έχει σταθεροποιηθεί ένας πλήρης νέος δικομματισμός.

Η ΝΔ προηγείται καθαρά με 25,8% στην πρόθεση ψήφου και 28,3% στην εκτίμηση ψήφου, όμως η ΕΛ.Α.Σ. εμφανίζεται ήδη στο 18,2% και ανεβαίνει στο 21,4% στην εκτίμηση. Η διαφορά των περίπου 7 μονάδων στην εκτίμηση ψήφου δεν απειλεί άμεσα την πρωτιά της ΝΔ, αλλά δημιουργεί για πρώτη φορά έναν καθαρό αντίπαλο πόλο.

1. Η ΝΔ κρατά την πρωτιά, αλλά όχι την απόλυτη ηγεμονία

Η Νέα Δημοκρατία παραμένει η μόνη δύναμη με χαρακτηριστικά κυβερνητικού κόμματος. Διατηρεί το ισχυρότερο εκλογικό μπλοκ και προηγείται σε όλες τις μετρήσεις.

Ωστόσο, δύο στοιχεία δείχνουν ότι η κυριαρχία της δεν είναι άτρωτη.

Πρώτον, το αφήγημα της σταθερότητας δεν λειτουργεί πλέον αυτόματα. Μόνο 31% δηλώνει ότι το επιχείρημα «μόνο μια ισχυρή κυβέρνηση εγγυάται σταθερότητα» το πείθει, ενώ 45,6% το χαρακτηρίζει «εκβιαστικό δίλημμα».

Δεύτερον, το βασικό διακύβευμα των επόμενων εκλογών είναι για το 46,8% η πολιτική αλλαγή στη διακυβέρνηση, έναντι 31,8% που ζητά σταθερότητα και συνέχεια.

Άρα η ΝΔ παραμένει πρώτη, αλλά το αντι-κυβερνητικό αίτημα αρχίζει να αποκτά πολιτική μορφή.

2. Η ΕΛ.Α.Σ. γίνεται ο πραγματικός αντίπαλος

Η ΕΛ.Α.Σ. είναι το πιο δυναμικό εύρημα της μέτρησης. Με 18,2% στην πρόθεση και 21,4% στην εκτίμηση, καταλαμβάνει τον χώρο που άφησαν πίσω τους ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ.

Το σημαντικό δεν είναι μόνο το ποσοστό. Είναι ότι η ΕΛ.Α.Σ. εμφανίζεται ως δύναμη δυνητικής εναλλακτικής διακυβέρνησης, όχι απλώς ως κόμμα διαμαρτυρίας.

Αυτό φαίνεται και από τη δυνητική ψήφο: η ΕΛ.Α.Σ. έχει 17,3% “πολύ πιθανό” και 6,4% “αρκετά πιθανό”, δηλαδή διαθέτει έναν πυρήνα πιθανής διεύρυνσης. Δεν είναι ακόμη πλειοψηφική δύναμη, αλλά είναι πλέον ο βασικός μαγνήτης της αντιπολίτευσης.

3. Το ΠΑΣΟΚ χάνει τον ρόλο του δεύτερου πόλου

Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στο 8,9% στην πρόθεση και 9,9% στην εκτίμηση. Το ποσοστό αυτό είναι πολιτικά προβληματικό, γιατί έρχεται σε περίοδο όπου η κυβέρνηση εμφανίζει φθορά και ο παλιός ΣΥΡΙΖΑ έχει καταρρεύσει.

Η δημοσκόπηση δείχνει ότι το ΠΑΣΟΚ δεν καρπώνεται την αναδιάταξη της Κεντροαριστεράς. Αντίθετα, συμπιέζεται ανάμεσα σε δύο δυνάμεις:

τη ΝΔ, που κρατά το κέντρο της κυβερνησιμότητας, και την ΕΛ.Α.Σ., που παίρνει τη δυναμική της πολιτικής αλλαγής.

Το χειρότερο για το ΠΑΣΟΚ είναι η δυνητική ψήφος: 70,5% δηλώνει “καθόλου πιθανό” να το ψηφίσει. Αυτό δείχνει χαμηλό ταβάνι διεύρυνσης.

4. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει περάσει σε φάση πολιτικής εξαΰλωσης

Το 1% στην πρόθεση ψήφου και το 1,2% στην εκτίμηση δεν είναι απλώς χαμηλό ποσοστό. Είναι εικόνα πολιτικής αποσύνθεσης.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, ως αυτόνομος πόλος, δεν φαίνεται να έχει πλέον λειτουργική παρουσία στο κομματικό σύστημα. Η εκλογική του βάση δείχνει να έχει μετακινηθεί κυρίως προς την ΕΛ.Α.Σ., ενώ ένα τμήμα της πιθανώς κινείται προς Πλεύση, ΜέΡΑ25, ΚΚΕ ή αποχή.

Η τάση είναι καθαρή: ο Τσίπρας απορρόφησε τον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ χωρίς να κουβαλά το παλιό κομματικό σχήμα.

5. Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» είναι τρίτος παίκτης, αλλά με ρίσκο αστάθειας

Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» εμφανίζεται στο 9,4% στην πρόθεση και στο 11,9% στην εκτίμηση ψήφου. Πρόκειται για εντυπωσιακή επίδοση.

Ωστόσο, η δύναμή της είναι περισσότερο κοινωνική και συναισθηματική παρά κομματικά σταθεροποιημένη. Αντλεί από το αίτημα δικαιοσύνης, δυσπιστίας προς το πολιτικό σύστημα και αντισυστημικής αξιοπρέπειας.

Το πρόβλημα είναι ότι τέτοια σχήματα έχουν υψηλή ευαισθησία σε οργανωτικές κρίσεις, εσωτερικές συγκρούσεις και πρόσωπα. Μπορούν να ανέβουν γρήγορα, αλλά και να χάσουν δυναμική εξίσου γρήγορα.

6. Η κοινωνία ζητά λύσεις, όχι ιδεολογικές ταυτότητες

Το πιο βαθύ εύρημα είναι το εξής: όταν οι πολίτες κρίνουν ένα κόμμα, το 41,8% βάζει πρώτο την ικανότητα να λύνει προβλήματα και το 39,4% την εντιμότητα / καθαρό προφίλ.

Η ιδεολογική ταυτότητα βρίσκεται μόλις στο 12,6%, ενώ το πρόσωπο του αρχηγού στο 3,5%.

Αυτό σημαίνει ότι η πολιτική σύγκρουση μεταφέρεται από το ιδεολογικό πεδίο στο πεδίο της αποτελεσματικότητας και της αξιοπιστίας. Ο ψηφοφόρος δεν ρωτά πρώτα «τι είσαι», αλλά «τι μπορείς να λύσεις» και «αν είσαι καθαρός».

7. Η ακρίβεια και το κράτος δικαίου είναι το νέο δίδυμο αιτημάτων

Στην ερώτηση για τον ιδανικό πρωθυπουργό, οι δύο πρώτες απαντήσεις είναι σχεδόν ισοδύναμες:

22,5% ζητά δικαιοσύνη, αξιοκρατία, κράτος δικαίου.

22% ζητά καταπολέμηση της ακρίβειας, μείωση φόρων και αύξηση εισοδήματος.

Αυτό δημιουργεί ένα νέο πολιτικό μείγμα: ο πολίτης δεν θέλει μόνο οικονομική ανακούφιση. Θέλει και θεσμική αποκατάσταση, αξιοκρατία και αίσθηση δικαιοσύνης.

Το κόμμα που θα καταφέρει να ενώσει τσέπη + θεσμούς θα αποκτήσει στρατηγικό πλεονέκτημα.

8. Το αντισυστημικό ρεύμα υπάρχει, αλλά δεν είναι κυρίαρχο

Η «ρήξη με το πολιτικό σύστημα» συγκεντρώνει 16,6% ως βασικό διακύβευμα. Είναι σημαντικό ποσοστό, αλλά δεν είναι πλειοψηφικό.

Η πλειοψηφική κοινωνική διάθεση είναι αλλαγή με όρους κυβερνησιμότητας, όχι τυφλή ρήξη.

Αυτό ευνοεί περισσότερο την ΕΛ.Α.Σ. από καθαρά αντισυστημικά σχήματα, εφόσον καταφέρει να εμφανιστεί ως δύναμη αλλαγής με σχέδιο και όχι ως δύναμη οργής.

9. Η ψήφος παραμένει ψήφος ελπίδας

Το 51,4% βλέπει την ψήφο ως πράξη ελπίδας και το 30,8% ως πράξη πεποίθησης. Μόλις 7,6% τη βλέπει ως πράξη οργής.

Αυτό είναι κρίσιμο εύρημα. Παρά τη δυσαρέσκεια, η κοινωνία δεν έχει περάσει σε καθολική τιμωρητική διάθεση. Αναζητά πρόταση, όχι μόνο εκτόνωση.

Άρα τα κόμματα που θα επενδύσουν αποκλειστικά στην οργή έχουν ταβάνι. Τα κόμματα που θα προσφέρουν πειστική ελπίδα έχουν μεγαλύτερο πεδίο ανάπτυξης.

10. Οι αναποφάσιστοι είναι η μεγάλη κρυφή δύναμη

Το 10,8% των αναποφάσιστων στην πρόθεση ψήφου είναι κρίσιμο. Αν προστεθεί και η μεγάλη δεξαμενή όσων δηλώνουν ότι κανένας αρχηγός δεν τους εκφράζει, τότε το πολιτικό σύστημα παραμένει ιδιαίτερα ρευστό.

Το 43% που λέει ότι κανένας σημερινός αρχηγός δεν το εκφράζει είναι ένδειξη βαθιάς αντιπροσώπευσης κρίσης.

Αυτό σημαίνει ότι οι επόμενοι μήνες μπορούν να αλλάξουν πολλά, ειδικά αν υπάρξουν γεγονότα υψηλής έντασης: οικονομία, θεσμικές κρίσεις, εσωκομματικές συγκρούσεις, ακρίβεια, διεθνείς εξελίξεις.

Βασικές τάσεις

Τάση 1: Γεννιέται νέο δίπολο ΝΔ – ΕΛ.Α.Σ.

Η ΝΔ παραμένει πρώτη, αλλά η ΕΛ.Α.Σ. αποκτά χαρακτηριστικά βασικού αντιπάλου.

Τάση 2: Το ΠΑΣΟΚ χάνει το momentum

Δεν κεφαλαιοποιεί τη φθορά της κυβέρνησης ούτε την κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ.

Τάση 3: Ο ΣΥΡΙΖΑ βγαίνει από τον κεντρικό χάρτη

Το 1% δείχνει ότι το κόμμα έχει χάσει την πολιτική του χρησιμότητα ως αυτόνομος πόλος.

Τάση 4: Η κοινωνία θέλει αλλαγή, αλλά με σχέδιο

Η πολιτική αλλαγή προηγείται, αλλά η ρήξη μένει μειοψηφική.

Τάση 5: Η ακρίβεια παραμένει το ισχυρότερο κοινωνικό καύσιμο

Οι πολίτες ζητούν μείωση φόρων, εισόδημα και πραγματική παρέμβαση στην αγορά.

Τάση 6: Το κράτος δικαίου γίνεται κεντρικό εκλογικό θέμα

Δικαιοσύνη, αξιοκρατία και θεσμοί περνούν στην πρώτη γραμμή.

Τάση 7: Η ψήφος δεν είναι ψήφος θυμού

Η ελπίδα και η πεποίθηση κυριαρχούν έναντι της οργής.

Η δημοσκόπηση δείχνει ότι η χώρα περνά από το μοντέλο της μονοκρατορίας της ΝΔ σε ένα νέο, ασταθές διπολικό περιβάλλον. Η ΝΔ παραμένει η ισχυρότερη δύναμη, αλλά η ΕΛ.Α.Σ. έχει ήδη καταλάβει τον χώρο της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην κοινωνική συνείδηση.

Το πολιτικό παιχνίδι των επόμενων μηνών θα κριθεί σε τρία πεδία:

Πρώτον, αν η ΝΔ μπορεί να ξανακάνει πειστικό το αφήγημα της σταθερότητας.

Δεύτερον, αν η ΕΛ.Α.Σ. μπορεί να μετατραπεί από δημοσκοπική δυναμική σε κυβερνητική πρόταση.

Τρίτον, αν το ΠΑΣΟΚ μπορεί να αποφύγει την οριστική του συμπίεση ανάμεσα στους δύο νέους πόλους.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: η πολιτική αλλαγή έχει ζήτηση, αλλά μόνο όποιος την κάνει να μοιάζει ασφαλής μπορεί να τη μετατρέψει σε πλειοψηφικό ρεύμα.

Πηγή: pagenews.gr