Το οργανωμένο έγκλημα στην Ευρώπη δεν περιορίζεται πλέον στις παραδοσιακές εγκληματικές οργανώσεις. Σύμφωνα με τη νέα στρατηγική έκθεση της Europol, οι εγκληματικές ομάδες λειτουργούν πλέον ως «πολυεθνικές επιχειρήσεις», αξιοποιώντας την τεχνολογία, τις νόμιμες επιχειρήσεις, τις διεθνείς μεταφορές και τις γεωπολιτικές εξελίξεις για να επεκτείνουν τη δράση τους.
Η έκθεση παρουσιάστηκε στις Βρυξέλλες και καταγράφει 731 ενεργά εγκληματικά δίκτυα, με περίπου 400.000 μέλη από 118 διαφορετικές χώρες, τα οποία δραστηριοποιούνται στη διακίνηση ναρκωτικών, την ηλεκτρονική απάτη, το ξέπλυμα χρήματος, την εμπορία ανθρώπων, τη διακίνηση μεταναστών και το κυβερνοέγκλημα.
Οι εγκληματικές οργανώσεις λειτουργούν σαν επιχειρηματικοί όμιλοι
Παρότι οι ευρωπαϊκές αρχές πέτυχαν σημαντικά πλήγματα τα τελευταία δύο χρόνια, η Europol επισημαίνει ότι το οργανωμένο έγκλημα προσαρμόζεται ταχύτατα.
Από τα 821 δίκτυα που είχαν καταγραφεί στην προηγούμενη αξιολόγηση, περίπου το 76% δεν θεωρείται πλέον ενεργό στην ίδια μορφή. Ωστόσο, στη θέση τους εμφανίστηκαν νέα σχήματα, επιβεβαιώνοντας ότι το εγκληματικό οικοσύστημα ανανεώνεται συνεχώς.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο λεγόμενος «σκληρός πυρήνας» 198 οργανώσεων, οι οποίες διαθέτουν ισχυρή ιεραρχία, διεθνή παρουσία, οικονομική επιφάνεια και δυνατότητα άμεσης αναπλήρωσης στελεχών όταν πραγματοποιούνται συλλήψεις.
Μπρούνερ: «Δεν μιλάμε για συμμορίες του δρόμου»
Ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Magnus Brunner, περιέγραψε με ιδιαίτερα χαρακτηριστικό τρόπο τη νέα μορφή του οργανωμένου εγκλήματος.
«Δεν μιλάμε για συμμορίες του δρόμου. Πρόκειται για οργανώσεις που λειτουργούν όπως οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, μετακινούμενες διαρκώς προς τις πιο κερδοφόρες αγορές – είτε πρόκειται για τη διακίνηση ναρκωτικών, είτε για την ηλεκτρονική απάτη είτε για τη διακίνηση μεταναστών.»
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι οι εγκληματικές οργανώσεις «κρύβονται πλέον σε κοινή θέα», αξιοποιώντας νόμιμες επιχειρήσεις για να αποκρύπτουν τις παράνομες δραστηριότητές τους.
Το 85% χρησιμοποιεί νόμιμες επιχειρήσεις
Η έκθεση αποκαλύπτει ότι το 85% των εγκληματικών οργανώσεων χρησιμοποιεί νόμιμες εταιρείες για:
- ξέπλυμα χρήματος,
- μεταφορά κεφαλαίων,
- απόκρυψη παράνομων συναλλαγών,
- διείσδυση στη νόμιμη οικονομία.
Παράλληλα, η χρήση κρυπτονομισμάτων, τεχνητής νοημοσύνης, ψηφιακών υποδομών και εξειδικευμένων παρόχων υπηρεσιών καθιστά ακόμη δυσκολότερο τον εντοπισμό των δικτύων από τις διωκτικές αρχές.
Europol: «Το επιχειρηματικό μοντέλο του εγκλήματος παραμένει ζωντανό»
Ο υπηρεσιακός εκτελεστικός διευθυντής της Europol, Jürgen Ebner, επισήμανε ότι η εξάρθρωση οργανώσεων δεν αρκεί από μόνη της.
«Όσο επιβιώνει το επιχειρηματικό μοντέλο του εγκλήματος, κάποιος άλλος θα πάρει τη θέση εκείνων που εξαρθρώνονται.»
Όπως εξήγησε, τα εγκληματικά δίκτυα λειτουργούν πλέον ως ένα ρευστό οικοσύστημα, το οποίο διαρκώς ανασχηματίζεται, συγχωνεύεται και προσαρμόζεται στις πιέσεις των αρχών.
Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας εξακολουθεί να την καθιστά βασικό κόμβο στις διαδρομές:
- διακίνησης ναρκωτικών,
- παράνομης μετανάστευσης,
- εμπορίας ανθρώπων.
Η Europol επιβεβαιώνει ότι εφαρμόζει ειδικές επιχειρησιακές ομάδες προσαρμοσμένες στις ανάγκες των χωρών των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ήδη λειτουργεί κοινή επιχειρησιακή ομάδα Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Σερβίας και Μολδαβίας για την αντιμετώπιση των κυκλωμάτων διακίνησης μεταναστών από την Τουρκία προς τη Δυτική Ευρώπη, ενώ Ελλάδα και Κύπρος ενισχύουν τη συνεργασία τους και στον τομέα της καταπολέμησης της εμπορίας ανθρώπων.
Στο επίκεντρο τα ελληνικά λιμάνια
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν πλέον τα ευρωπαϊκά λιμάνια.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει τη διεύρυνση της “Συμμαχίας Ευρωπαϊκών Λιμένων”, στην οποία συμμετέχουν σήμερα μεγάλα λιμάνια της Γερμανίας, του Βελγίου, της Ολλανδίας, της Γαλλίας, της Δανίας, της Πολωνίας και του Ηνωμένου Βασιλείου.
Στόχος είναι να ενταχθούν περισσότερα κράτη-μέλη, καθώς οι εγκληματικές οργανώσεις μεταφέρουν πλέον τη δραστηριότητά τους από τα μεγάλα λιμάνια προς μικρότερους εμπορικούς κόμβους, όπου οι έλεγχοι είναι περιορισμένοι.
Λόγω της στρατηγικής της θέσης στη Μεσόγειο, η Ελλάδα αναμένεται να διαδραματίσει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη νέα αυτή ευρωπαϊκή πρωτοβουλία.
Ενίσχυση της Europol
Η έκθεση συνοδεύεται και από πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για σημαντική ενίσχυση της Europol.
Το νέο σχέδιο προβλέπει:
- διπλασιασμό του προϋπολογισμού στα 3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034,
- αύξηση προσωπικού,
- δημιουργία ευρωπαϊκού cloud ασφαλείας,
- ενιαίο σύστημα ανταλλαγής αστυνομικών πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο,
- στενότερη συνεργασία με την Eurojust και τις εθνικές αρχές.
Ο Επίτροπος Magnus Brunner έκλεισε με ένα σαφές μήνυμα για τη νέα πραγματικότητα της ευρωπαϊκής ασφάλειας:
«Οι αρμοδιότητες μπορεί να παραμένουν εθνικές, όμως απέναντι σε εγκληματικά δίκτυα που λειτουργούν χωρίς σύνορα, οι λύσεις μπορούν να είναι μόνο ευρωπαϊκές.»
Πηγή: pagenews.gr