Ουάσιγκτον και Τεχεράνη συμφώνησαν να αναστείλουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι στο Κατάρ, με επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ, την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και την αποτροπή μιας νέας ενεργειακής κρίσης.
Ύστερα από ημέρες επικίνδυνης στρατιωτικής κλιμάκωσης στον Περσικό Κόλπο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν συμφώνησαν να αναστείλουν τις αμοιβαίες επιθέσεις και να επιστρέψουν στη διπλωματία. Σύμφωνα με ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, οι δύο πλευρές αναμένεται να συναντηθούν την Τρίτη στην Ντόχα του Κατάρ, επιχειρώντας να επιλύσουν τη διαμάχη γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη.
Η συμφωνία έρχεται σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη συγκυρία. Μόλις λίγες ημέρες πριν, αμερικανικές επιδρομές σε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και οι επιθέσεις της Τεχεράνης σε εμπορικά πλοία και αμερικανικές βάσεις είχαν οδηγήσει τις δύο χώρες ένα βήμα πριν από μια γενικευμένη σύγκρουση.
Η Ντόχα στο επίκεντρο της διαμεσολάβησης
Το Κατάρ αναδεικνύεται για ακόμη μία φορά σε βασικό διαμεσολαβητή της Μέσης Ανατολής. Αντί των συνομιλιών που είχαν αρχικά προγραμματιστεί στην Ελβετία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να μεταφέρουν τη διαδικασία στη Ντόχα, δίνοντας προτεραιότητα στην αποκλιμάκωση της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ.
Η επιλογή μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Το Κατάρ διατηρεί διαύλους επικοινωνίας τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και με την Τεχεράνη και έχει διαδραματίσει επανειλημμένα ρόλο μεσολαβητή σε περιφερειακές κρίσεις.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το μεγάλο διακύβευμα
Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκεται ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ.
Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου διέρχεται από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε ένταση εκεί ζήτημα παγκόσμιας οικονομικής ασφάλειας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, η προκαταρκτική συμφωνία προβλέπει:
- το Ιράν να διασφαλίσει την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων,
- τις Ηνωμένες Πολιτείες να περιορίσουν τα αντίμετρα που είχαν επιβάλει σε ιρανικά λιμάνια,
- την επανέναρξη πολιτικών διαπραγματεύσεων για τα εκκρεμή ζητήματα ασφαλείας.
Η εύθραυστη εκεχειρία
Παρά τη συμφωνία, διπλωματικές πηγές εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικές.
Οι τελευταίες επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και οι αμερικανικές απαντήσεις κατέδειξαν πόσο εύκολα μπορεί να καταρρεύσει οποιαδήποτε συμφωνία αποκλιμάκωσης.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε προειδοποιήσει δημοσίως ότι σε περίπτωση νέας ιρανικής πρόκλησης οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είναι έτοιμες να «ολοκληρώσουν τη δουλειά», διατηρώντας υψηλή στρατιωτική πίεση προς την Τεχεράνη.
Η γεωπολιτική ανάγνωση
Η συμφωνία δεν σηματοδοτεί οριστική εξομάλυνση των σχέσεων ΗΠΑ–Ιράν.
Αντιθέτως, αποτελεί μια τακτική αποκλιμάκωση που επιτρέπει και στις δύο πλευρές να αποφύγουν μια ανεξέλεγκτη περιφερειακή σύγκρουση με σοβαρές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και στη ναυσιπλοΐα.
Για την Ουάσιγκτον, βασική προτεραιότητα παραμένει η προστασία των θαλάσσιων εμπορικών οδών και η σταθεροποίηση των τιμών της ενέργειας.
Για την Τεχεράνη, η διατήρηση του Ορμούζ ως στρατηγικού διαπραγματευτικού μοχλού εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εργαλείο πίεσης απέναντι στη Δύση.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν οι δύο πλευρές μπορούν να συνομιλήσουν, αλλά αν η διπλωματία θα αποδειχθεί ισχυρότερη από τις βαθιές γεωπολιτικές αντιθέσεις που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τις σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Πηγή: pagenews.gr