ΗΠΑ και Ιράν ξεκινούν τεχνικές συνομιλίες για μόνιμη συμφωνία ειρήνης και πλήρες άνοιγμα του Ορμούζ

Τεχνικές συνομιλίες στη Ντόχα για τη μετατροπή της προσωρινής εκεχειρίας σε μόνιμη συμφωνία. Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια και η ενεργειακή ασφάλεια βρίσκονται στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν εισέρχονται σε μια νέα, ιδιαίτερα κρίσιμη φάση των διαπραγματεύσεών τους, καθώς τεχνικά κλιμάκια των δύο χωρών συναντώνται στη Ντόχα του Κατάρ με στόχο να μετατρέψουν την προσωρινή εκεχειρία του προηγούμενου μήνα σε μια πιο μόνιμη συμφωνία αποκλιμάκωσης.

Σε αντίθεση με τις πολιτικές επαφές που προηγήθηκαν, οι συνομιλίες επικεντρώνονται πλέον στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων, επιχειρώντας να επιλύσουν σύνθετα ζητήματα ασφάλειας, ναυσιπλοΐας και οικονομικών κυρώσεων.

Το Ορμούζ παραμένει το μεγαλύτερο «αγκάθι»

Το βασικότερο σημείο διαφωνίας αφορά το μέλλον των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και σημαντικό μέρος των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Η Ουάσιγκτον ζητά δεσμεύσεις για πλήρη και ανεμπόδιστη ελευθερία της διεθνούς ναυσιπλοΐας, θεωρώντας ότι η ασφάλεια της θαλάσσιας οδού αποτελεί παγκόσμιο δημόσιο αγαθό.

Η Τεχεράνη, από την άλλη πλευρά, επιμένει ότι η ίδια πρέπει να διατηρήσει τον κεντρικό ρόλο στον έλεγχο και τη διαχείριση των κινήσεων των πλοίων εντός των χωρικών της υδάτων, θεωρώντας το θέμα ζήτημα εθνικής κυριαρχίας.

Οι διαφορετικές αυτές ερμηνείες αποτέλεσαν και την αιτία των τελευταίων στρατιωτικών επεισοδίων, παρά το γεγονός ότι η προσωρινή εκεχειρία παρέμεινε συνολικά σε ισχύ.

Τα 6 δισ. δολάρια των παγωμένων κεφαλαίων

Δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο των διαπραγματεύσεων αποτελεί η οικονομική διάσταση.

Η ιρανική πλευρά ζητά την αποδέσμευση περίπου 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων παγωμένων κρατικών κεφαλαίων, παρουσιάζοντάς την ως βασική προϋπόθεση για την οριστική εφαρμογή της συμφωνίας.

Για την Τεχεράνη, η οικονομική αυτή ανάσα αποτελεί όχι μόνο δημοσιονομικό ζήτημα αλλά και πολιτικό μήνυμα ότι οι συνομιλίες μπορούν να αποφέρουν απτά αποτελέσματα.

Η Ντόχα στο επίκεντρο της διπλωματίας

Το Κατάρ εξακολουθεί να λειτουργεί ως βασικός διαμεσολαβητής ανάμεσα στις δύο πλευρές, με τη συμμετοχή και του Πακιστάν στις παρασκηνιακές επαφές.

Οι σημερινές συνομιλίες βασίζονται στο προσωρινό πλαίσιο των 14 σημείων που συμφωνήθηκε τον προηγούμενο μήνα και προβλέπει περίοδο 60 ημερών για τη διαπραγμάτευση μιας συνολικής συμφωνίας.

Η μετάβαση από το πολιτικό επίπεδο στις τεχνικές διαπραγματεύσεις θεωρείται από διπλωματικούς κύκλους ιδιαίτερα σημαντική, καθώς σηματοδοτεί ότι οι δύο πλευρές συζητούν πλέον τους μηχανισμούς εφαρμογής και όχι μόνο τις γενικές πολιτικές δεσμεύσεις.

Η αγορά ενέργειας παρακολουθεί

Οι συνομιλίες στη Ντόχα έχουν άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές.

Παρότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει αποκατασταθεί μερικώς μετά την εκεχειρία, η εμπορική κίνηση εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα.

Ναυτιλιακές εταιρείες και ενεργειακοί όμιλοι παραμένουν επιφυλακτικοί, καθώς πρόσφατα περιστατικά με εμπορικά πλοία υπενθυμίζουν ότι η ασφάλεια στην περιοχή δεν έχει ακόμη αποκατασταθεί πλήρως.

Η πορεία των συνομιλιών επηρεάζει άμεσα:

• τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου,
• το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων,
• τις ασφαλιστικές χρεώσεις των πλοίων,
• αλλά και την εμπιστοσύνη των επενδυτών στις παγκόσμιες αγορές.

Η περιφερειακή διάσταση

Οι επαφές ΗΠΑ–Ιράν εντάσσονται σε μια ευρύτερη διπλωματική κινητικότητα στην περιοχή.

Παράλληλα εξελίσσονται αμερικανικές πρωτοβουλίες για αποκλιμάκωση μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, ενώ συνεχίζονται οι προσπάθειες σταθεροποίησης πολλαπλών μετώπων που επηρεάστηκαν από τη σύγκρουση των τελευταίων μηνών.

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να μετατρέψει τη συμφωνία με το Ιράν σε βάση για μια ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφάλειας στη Μέση Ανατολή.

Τι διακυβεύεται

Η επιτυχία των συνομιλιών στη Ντόχα θα καθορίσει εάν η σημερινή εκεχειρία θα εξελιχθεί σε μια σταθερή περιφερειακή συμφωνία ή αν θα αποδειχθεί απλώς μια προσωρινή παύση των εχθροπραξιών.

Εάν επιτευχθεί συμβιβασμός στο καθεστώς των Στενών του Ορμούζ και στην οικονομική ατζέντα, οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να επεκταθούν σε ευρύτερα ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και το πλαίσιο περιφερειακής ασφάλειας.

Αντίθετα, ενδεχόμενη αποτυχία θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τη στρατιωτική ένταση, να επηρεάσει τις διεθνείς ενεργειακές αγορές και να επαναφέρει τον κίνδυνο νέας κρίσης στον Περσικό Κόλπο.

Οι επόμενες ημέρες στη Ντόχα αναμένεται να αποτελέσουν ένα από τα σημαντικότερα τεστ για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής και την ασφάλεια της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.

Πηγή: pagenews.gr