Στο επίκεντρο των διπλωματικών πρωτοβουλιών των χωρών του Κόλπου βρίσκεται μια συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, την άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν και την αποχώρηση σημαντικών δυνάμεων των Χούθι από την Υεμένη, με στόχο την αποτροπή νέας πολεμικής σύγκρουσης μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
Η Τεχεράνη κατηγορεί την Ουάσιγκτον ότι δεν διαπραγματεύεται σοβαρά, ενώ το Μουσκάτ ζητά περιφερειακή ασφάλεια με συμμετοχή του Ιράν – Νέες αναφορές για αεροπορικές επιδρομές στην Υεμένη και ένταση στο Αλ Άκσα.
Εβδομήντα χρόνια μετά την κρίση που ταπείνωσε τη Βρετανία, η Μέση Ανατολή επαναφέρει το δύσκολο ερώτημα: πόση ασφάλεια προσφέρουν οι συμμαχίες όταν τα συμφέροντα αποκλίνουν;
Το Brent υποχωρεί προς τα 115 δολάρια, όμως ο πόλεμος με το Ιράν, οι επιθέσεις των Χούθι στη Σαουδική Αραβία και η απειλή νέας αμερικανικής στρατιωτικής κλιμάκωσης διατηρούν τις ενεργειακές αγορές σε κατάσταση συναγερμού.
Η Τεχεράνη προτείνει ξανά την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και την επανέναρξη των συνομιλιών την έβδομη ημέρα, υπό την προϋπόθεση ότι η Ουάσιγκτον θα αποδεχθεί τους όρους της.
Οι ισχυρισμοί της Τεχεράνης εντείνουν την αβεβαιότητα σε έναν κρίσιμο ενεργειακό διάδρομο — Γιατί η απειλή κατά των πλοίων μπορεί να επιβαρύνει ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Νέα περιστατικά κοντά στη Σαουδική Αραβία, πλήγματα στην Aramco και πετρέλαιο κοντά στα 110 δολάρια. Η κλιμάκωση έως τις 17 Οκτωβρίου δοκιμάζει ολόκληρο το σύστημα εναλλακτικών διαδρομών που κρατά τις ενεργειακές εξαγωγές σε κίνηση.
Ενώ ο πλανήτης παρακολουθεί τα Στενά του Ορμούζ, ένας δεύτερος στρατηγικός θαλάσσιος διάδρομος βρίσκεται υπό ασφυκτική πίεση. Σιτηρά, διυλιστήρια, ναύλοι και ασφάλιστρα πολέμου μετατρέπονται σε όπλα διαπραγμάτευσης, με την Ευρώπη αντιμέτωπη με έναν νέο γεωοικονομικό κίνδυνο.
Έρευνα του Reuters εγείρει ερωτήματα δεοντολογίας για την προώθηση εταιρείας επιχειρηματικού συνεργάτη του Αμερικανού πρέσβη – Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απορρίπτει οικονομική εμπλοκή του στο έργο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκλείει νέα πλήγματα έως τις 3 Νοεμβρίου και μιλά για παραγωγικές συνομιλίες με την Τεχεράνη – Το Κατάρ μεσολαβεί για συμφωνία, αλλά ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει, ενώ η Ουάσιγκτον επιβάλλει κυρώσεις σε 17 πλοία του ιρανικού «σκιώδους στόλου».
Η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε αποστολή υψηλού κινδύνου – Καπετάνιοι αμείβονται σαν «μισθοφόροι» με έως 100.000 δολάρια τον μήνα και μπόνους 50.000 δολαρίων ανά ταξίδι, ενώ οι ναύλοι εκτοξεύθηκαν στο 1,3 εκατ. δολάρια την ημέρα και η πολεμική ασφάλιση μπορεί να φτάσει τα 20 εκατ. δολάρια ανά δεξαμενόπλοιο
Ο Τραμπ θέλει πτώση στις τιμές καυσίμων πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, η Τεχεράνη θέλει να πουλήσει ακριβά το άνοιγμα του Ορμούζ και οι δύο πλευρές κοιτούν την ίδια ημερομηνία: 3 Νοεμβρίου. Η πιθανότητα μιας γρήγορης συμφωνίας αυξάνεται — αλλά μαζί της αυξάνεται και ο κίνδυνος να πρόκειται για μια συμφωνία φτιαγμένη περισσότερο για την ανακοίνωση παρά για τη διάρκειά της.
Η G7 ενεργοποιεί συντονισμένη απελευθέρωση 100 εκατ. βαρελιών πετρελαίου και προϊόντων από τα αποθέματα που είχαν δεσμευθεί μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, με το diesel στην πρώτη γραμμή. Το Brent παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια και το Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγάλη απειλή για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Την 1η Ιανουαρίου 2027 η ΕΕ κλείνει την πόρτα και στα μακροχρόνια συμβόλαια ρωσικού LNG. Μόνο που φτάνει στο κρίσιμο ραντεβού με τις αποθήκες φυσικού αερίου σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα, το Ορμούζ να έχει ανατρέψει την παγκόσμια αγορά LNG και την Ασία να ανταγωνίζεται την Ευρώπη για τα ίδια φορτία. Η απεξάρτηση από τη Μόσχα προχωρά – αλλά τώρα δοκιμάζεται το μοντέλο που την αντικατέστησε.
Από τη γαλλική πρόταση στην απόφαση κορυφής: οι ηγέτες της G7 συμφώνησαν σε συντονισμένη αποδέσμευση έως 100 εκατ. βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα μέσα στους επόμενους τέσσερις μήνες, μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Το ντίζελ μπαίνει πρώτο στην αγορά, ενώ η συμφωνία περιλαμβάνει και δέσμευση να μην επιβληθούν περιορισμοί στο εμπόριο ενεργειακών προϊόντων.
Η επανεκκίνηση του East–West Pipeline έδωσε στο Ριάντ ξανά πρόσβαση στο Yanbu, όχι όμως ασφαλή έξοδο προς την Ασία – Οι Χούθι έχουν μεταφέρει την ενεργειακή πίεση στο Bab el-Mandeb, η σαουδαραβική παραγωγή υποχώρησε τον Αύγουστο στα 6,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως και το Ριάντ βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα νέο δίλημμα: συμφωνία με τη Σαναά ή παρατεταμένο ενεργειακό ρίσκο στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η ολοκλήρωση της αμερικανικής στρατιωτικής αποχώρησης αλλάζει τις ισορροπίες σε μια στιγμή που η Βαγδάτη βρίσκεται ανάμεσα στην Τεχεράνη, στις φιλοϊρανικές ένοπλες οργανώσεις και στον Κόλπο. Το πραγματικό διακύβευμα πλέον είναι ποιος θα ελέγχει τα όπλα, τα drones και τις ενεργειακές διαδρομές από τη Μεσοποταμία μέχρι το Ορμούζ.
Οι ΗΠΑ κάλυψαν περίπου το 50% των εισαγωγών diesel της ΕΕ τον Αύγουστο και τώρα η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει περιορισμούς στις εξαγωγές. Με το Ορμούζ υπό πίεση και τις εναλλακτικές περιορισμένες, η Ευρώπη ανακαλύπτει ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν τελειώνει όταν αλλάζεις προμηθευτή.
Οι μεσολαβητές επανέρχονται με τροποποιημένο σχέδιο προσωρινής συμφωνίας: το Ιράν θα επέτρεπε ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ και οι ΗΠΑ θα ήραν τον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών. Σε επόμενη φάση συζητούνται oil waivers, πρόσβαση σε δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια και επιστροφή επιθεωρητών της IAEA. Η βασική διαφωνία παραμένει η σειρά των βημάτων.
Ο Λευκός Οίκος εξετάζει ακόμη και προσωρινή απαγόρευση εξαγωγών diesel για να ανακόψει την εκτίναξη των αμερικανικών τιμών πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Το πρόβλημα είναι ότι μια τέτοια κίνηση θα χτυπούσε άμεσα την Ευρώπη, θα μπορούσε να διαταράξει τις ίδιες τις αμερικανικές αγορές καυσίμων και ήδη έχει προκαλέσει έντονο lobbying από πετρελαϊκές εταιρείες και συμμάχους των ΗΠΑ.
Οι νέες επαφές μέσω Ντόχα δεν γεφυρώνουν το χάσμα Ουάσιγκτον–Τεχεράνης: το Ιράν ζητά άρση του ναυτικού αποκλεισμού, των πετρελαϊκών κυρώσεων και αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων πριν ανοίξει πλήρως το Ορμούζ, ενώ οι ΗΠΑ απαιτούν συγκεκριμένες πυρηνικές παραχωρήσεις. Το αδιέξοδο ενισχύει στις δύο πλευρές τους φόβους για νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
