Τέσσερα και πλέον χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η ρωσική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα πρόκληση που ενδέχεται να αποδειχθεί εξίσου κρίσιμη με τις δυτικές κυρώσεις: τη σταδιακή επιδείνωση της σταθερότητας του τραπεζικού της συστήματος.
Σύμφωνα με πρόσφατη ευρωπαϊκή έκθεση πληροφοριών, την οποία επικαλείται το Reuters, η διαρκής λειτουργία της πολεμικής οικονομίας αυξάνει σημαντικά τους κινδύνους για τις ρωσικές τράπεζες, καθώς τα προβληματικά δάνεια πολλαπλασιάζονται και η πιστωτική επέκταση στηρίζεται ολοένα περισσότερο σε κρατικές παρεμβάσεις.
Η προειδοποίηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει νέο πακέτο κυρώσεων με στόχο τη χρηματοπιστωτική υποδομή της Ρωσίας.
Η πολεμική οικονομία αυξάνει τους κινδύνους
Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, το κράτος έχει κατευθύνει τεράστιους οικονομικούς πόρους προς την αμυντική βιομηχανία, τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και προγράμματα στήριξης επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Αυτή η πολιτική έχει οδηγήσει τις ρωσικές τράπεζες σε μαζική χορήγηση κρατικά επιδοτούμενων δανείων προς:
- αμυντικές βιομηχανίες,
- επιχειρήσεις στρατηγικής σημασίας,
- στεγαστικά προγράμματα,
- νοικοκυριά που συμμετέχουν στα κρατικά προγράμματα στήριξης.
Σύμφωνα με την έκθεση, η πρακτική αυτή δημιουργεί μια εικόνα μεγαλύτερης ανθεκτικότητας από εκείνη που πραγματικά διαθέτει το τραπεζικό σύστημα.
Τα “κρυμμένα” προβληματικά δάνεια
Η ανάλυση επισημαίνει ότι οι κρατικές αναδιαρθρώσεις δανείων και οι επιδοτήσεις αποκρύπτουν μέρος των πραγματικών κινδύνων.
Εκτιμάται ότι περίπου 10% των επιχειρηματικών δανείων παρουσιάζουν πλέον αυξημένο κίνδυνο μη εξυπηρέτησης, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τα προπολεμικά επίπεδα.
Παράλληλα, ορισμένα ρωσικά πιστωτικά ιδρύματα εμφανίζουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια λιανικής που προσεγγίζουν το 15%, ενώ το 2025 καταγράφηκε μεγάλη αύξηση των προσωπικών πτωχεύσεων Ρώσων πολιτών, καθώς πολλά νοικοκυριά συσσώρευσαν πολλαπλές δανειακές υποχρεώσεις μέσω κρατικών προγραμμάτων.
Οι κυρώσεις παραμένουν παράγοντας πίεσης
Παρά το γεγονός ότι το ρωσικό τραπεζικό σύστημα έχει αντέξει μέχρι σήμερα τα εκτεταμένα δυτικά περιοριστικά μέτρα, οι ευρωπαϊκές αρχές θεωρούν ότι νέες κυρώσεις θα μπορούσαν να επιδεινώσουν αισθητά την κατάσταση.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στις Βρυξέλλες εξετάζεται η περαιτέρω αυστηροποίηση των μέτρων, με επίκεντρο:
- ρωσικά τραπεζικά ιδρύματα,
- δίκτυα πληρωμών,
- συναλλαγές μέσω κρυπτονομισμάτων,
- εναλλακτικούς μηχανισμούς χρηματοδότησης που χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των υφιστάμενων κυρώσεων.
Οι συντάκτες της έκθεσης προειδοποιούν ότι ένα νέο εξωτερικό οικονομικό σοκ θα μπορούσε να αναδείξει γρήγορα τις αδυναμίες που σήμερα παραμένουν εν μέρει καλυμμένες.
Η Μόσχα εμφανίζεται καθησυχαστική
Η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας απορρίπτει προς το παρόν τα σενάρια περί επικείμενης τραπεζικής κρίσης.
Υποστηρίζει ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα διαθέτει επαρκή κεφαλαιακά αποθέματα και ότι οι υφιστάμενες πιέσεις παραμένουν διαχειρίσιμες.
Παράλληλα, η ρωσική κυβέρνηση συνεχίζει να στηρίζει την οικονομική δραστηριότητα μέσω υψηλών δημόσιων δαπανών, κυρίως στον αμυντικό τομέα, γεγονός που συμβάλλει στη διατήρηση της ρευστότητας στην αγορά.
Η οικονομία επιβραδύνεται
Ωστόσο, οι οικονομικές προοπτικές εμφανίζονται ολοένα πιο δύσκολες.
Οι προβλέψεις για την ανάπτυξη της ρωσικής οικονομίας το 2026 και το 2027 έχουν αναθεωρηθεί προς τα κάτω, ενώ η παρατεταμένη πολεμική οικονομία αυξάνει το δημοσιονομικό κόστος για το Κρεμλίνο.
Την ίδια στιγμή, καταγράφεται σημαντική αύξηση των μετρητών που διακρατούνται εκτός τραπεζικού συστήματος, ένδειξη μειωμένης εμπιστοσύνης ενός μέρους των πολιτών στις παραδοσιακές τραπεζικές υπηρεσίες.
Η σταθερότητα του ρωσικού τραπεζικού συστήματος εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα της ευρύτερης γεωοικονομικής αντιπαράθεσης μεταξύ Ρωσίας και Δύσης. Μέχρι σήμερα, η Μόσχα έχει καταφέρει να απορροφήσει σημαντικό μέρος των επιπτώσεων των δυτικών κυρώσεων μέσω κρατικής στήριξης, αυξημένων αμυντικών δαπανών και αυστηρού ελέγχου του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ωστόσο, όσο ο πόλεμος παρατείνεται, αυξάνεται και το κόστος διατήρησης αυτού του μοντέλου. Εάν οι ευρωπαϊκές κυρώσεις επεκταθούν περαιτέρω και η οικονομική ανάπτυξη συνεχίσει να επιβραδύνεται, οι πιέσεις στις ρωσικές τράπεζες ενδέχεται να αποτελέσουν μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την οικονομική ανθεκτικότητα της χώρας τα επόμενα χρόνια.
Πηγή: pagenews.gr