Τραμπ: «Παγώνει» νέες κυρώσεις στη Ρωσία πριν από τις κάλπες – Οργή Ζελένσκι, κέρδη για Πούτιν

Η Ουάσιγκτον ενεργοποιεί εξαίρεση από βασικά μέτρα του νόμου Γκρέιαμ, απομακρύνοντας την απειλή δασμών έως 100% για αγοραστές ρωσικής ενέργειας — Στο επίκεντρο το κόστος των καυσίμων και οι ενδιάμεσες εκλογές.

Σε νέα κίνηση χαλάρωσης της πίεσης προς τη Μόσχα προχώρησε ο Ντόναλντ Τραμπ, εξαιρώντας από την εφαρμογή βασικές κυρώσεις και δασμούς που προβλέπονταν σε νόμο τον οποίο υπέγραψε ο ίδιος τον προηγούμενο μήνα.

Η απόφαση ελήφθη λίγες ημέρες πριν από την προγραμματισμένη ενεργοποίηση των μέτρων και ενώ οι Ρεπουμπλικανοί προετοιμάζονται για κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές, με τις τιμές της ενέργειας και το κόστος ζωής να επιβαρύνουν το πολιτικό κλίμα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επικαλέστηκε το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αντέδρασε έντονα, υποστηρίζοντας ότι η υποχώρηση της οικονομικής πίεσης ενθαρρύνει τον Βλαντίμιρ Πούτιν να συνεχίσει τον πόλεμο.

Η κίνηση αφορά τις νέες προβλέψεις του συγκεκριμένου νόμου και μεταβάλλει το πλαίσιο της πίεσης που επρόκειτο να ασκηθεί στη Ρωσία και στους εμπορικούς της εταίρους.

Ο νόμος που υπέγραψε και η εξαίρεση που ενεργοποίησε

Το εκτελεστικό διάταγμα του Λευκού Οίκου, που δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, ενεργοποιεί τη δυνατότητα εξαίρεσης από κυρώσεις, περιορισμούς και δασμούς του νόμου Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026.

Η νομοθεσία είχε σχεδιαστεί για να αυξήσει την πίεση στη Ρωσία λόγω της εισβολής στην Ουκρανία. Περιλάμβανε μέτρα κατά ρωσικών αγαθών, αλλά και οικονομικές επιπτώσεις για χώρες που αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο ή διευκολύνουν την παράκαμψη κυρώσεων.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι ενημέρωσε το Κογκρέσο για την απόφασή του:

«Έχω υποβάλει στο Κογκρέσο πιστοποίηση ότι η χορήγηση μιας τέτοιας εξαίρεσης αυτή τη στιγμή εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών».

Η εξαίρεση θα παραμείνει σε ισχύ μέχρι ο πρόεδρος ή οι αρμόδιοι ανώτατοι αξιωματούχοι να κρίνουν ότι χρειάζεται περαιτέρω δράση. Δεν συνοδεύεται, επομένως, από συγκεκριμένη ημερομηνία αυτόματης λήξης.

Οι δασμοί έως 100% και το μήνυμα σε Κίνα και Ινδία

Από τις ισχυρότερες προβλέψεις του νόμου ήταν η δυνατότητα επιβολής δασμών έως 100% σε αγαθά που εισάγονται στις ΗΠΑ από μεγάλους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Στο πεδίο εφαρμογής περιλαμβάνονταν οι πέντε μεγαλύτεροι εισαγωγείς ρωσικής ενέργειας, καθώς και άλλες κατηγορίες χωρών που συνέχιζαν τις σχετικές αγορές ή βοηθούσαν τη Μόσχα να παρακάμπτει τις κυρώσεις, υπό τους όρους του νόμου.

Η Κίνα και η Ινδία, δύο από τους σημαντικότερους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου, είχαν εκφράσει ανησυχία για τις συνέπειες.

Το Πεκίνο είχε απορρίψει τις εξωεδαφικές κυρώσεις που θεωρεί ότι στερούνται βάσης στο διεθνές δίκαιο, ενώ το Νέο Δελχί είχε προειδοποιήσει ότι νέοι δασμοί θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις διμερείς σχέσεις.

Η απόφαση Τραμπ περιορίζει άμεσα αυτή την απειλή. Από γεωοικονομική άποψη, διευκολύνει τη συνέχιση των ενεργειακών συναλλαγών που στηρίζουν τα ρωσικά έσοδα, χωρίς την ενεργοποίηση των συγκεκριμένων νέων αμερικανικών επιβαρύνσεων.

Το πετρέλαιο και η εκλογική πίεση

Η χρονική στιγμή προσδίδει στην απόφαση ιδιαίτερο πολιτικό βάρος.

Λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, οι Ρεπουμπλικανοί επιδιώκουν να διατηρήσουν την οριακή τους πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου. Μια νέα άνοδος στις τιμές των καυσίμων θα μπορούσε να αυξήσει τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων.

Σύμφωνα με αναλυτές που επικαλείται το Reuters, η εφαρμογή των νέων μέτρων ενείχε τον κίνδυνο περαιτέρω ανόδου των τιμών του πετρελαίου, σε μια περίοδο ήδη αυξημένου ενεργειακού κόστους, με φόντο τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Η αποφυγή νέας ενεργειακής επιβάρυνσης αναδεικνύεται έτσι σε κρίσιμο παράγοντα της αμερικανικής στάσης. Η επίσημη αιτιολόγηση παραμένει το εθνικό συμφέρον· η εκλογική και οικονομική συγκυρία εξηγεί γιατί η απόφαση προκαλεί τόσο έντονη αντιπαράθεση.

Ζελένσκι: «Οικονομικές ανταμοιβές για τον Πούτιν»

Ο Ουκρανός πρόεδρος κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι αποδυναμώνει την πίεση προς τη Ρωσία την ώρα που η ουκρανική ενεργειακή υποδομή δέχεται νέες επιθέσεις.

«Μπλακάουτ στις αμερικανικές κυρώσεις, χαλάρωση της πίεσης στον επιτιθέμενο, οικονομικές ανταμοιβές για τον Πούτιν — όλα αυτά απλώς τον ενθαρρύνουν να συνεχίσει να επιτίθεται. Δεν πρέπει να υποχωρήσουμε», έγραψε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, η Ρωσία έπληξε την Παρασκευή περισσότερες από 15 εγκαταστάσεις παραγωγής και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο Ζελένσκι συνέδεσε την αντίδρασή του με τον στόχο τερματισμού του πολέμου:

«Πρέπει να συνεχίσουμε να προσπαθούμε να τελειώσουμε τον πόλεμο. Να τον τελειώσουμε, όχι να δίνουμε στον Πούτιν κάθε λόγο να τον συνεχίζει επ’ αόριστον».

Νέες αντιδράσεις μετά τη συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ

Η εξαίρεση από τις νέες κυρώσεις ακολουθεί τη συμφωνία Τραμπ με τη Ρωσία για τη διάθεση ντίζελ στις διεθνείς αγορές, με στόχο τη συγκράτηση των τιμών των καυσίμων.

Η συμφωνία είχε ήδη προκαλέσει επικρίσεις από Αμερικανούς γερουσιαστές, μεταξύ των οποίων και Ρεπουμπλικανούς, με το επιχείρημα ότι τα πρόσθετα έσοδα μπορούν να χρηματοδοτήσουν τη ρωσική πολεμική προσπάθεια.

Ο Δημοκρατικός βουλευτής Ντον Μπάιερ κατηγόρησε τον πρόεδρο για νέα υποχώρηση απέναντι στον Πούτιν:

«Η τελευταία παράδοση του Τραμπ στον Πούτιν προδίδει ξανά τους Ουκρανούς εταίρους μας και αψηφά τη σαφή πρόθεση του Κογκρέσου», ανέφερε.

Η σύγκρουση αποκτά επομένως και εσωτερική αμερικανική διάσταση: το Κογκρέσο ψήφισε ένα εργαλείο αυξημένης πίεσης, αλλά ο πρόεδρος αξιοποίησε τη δυνατότητα εξαίρεσης που προβλέπει ο ίδιος ο νόμος.

Η Μόσχα βλέπει παράθυρο οικονομικής προσέγγισης

Στη ρωσική πλευρά, η απόφαση έγινε δεκτή θετικά.

Ο ειδικός απεσταλμένος του Πούτιν για τις επενδύσεις, Κιρίλ Ντμίτριεφ, τη χαρακτήρισε «μια πραγματικά ιστορική στιγμή», υποστηρίζοντας ότι η εφαρμογή της νομοθεσίας θα μπορούσε να διακόψει ουσιαστικά κάθε οικονομική συνεργασία Ρωσίας–ΗΠΑ.

Η αντίδραση αυτή δείχνει τη σημασία που αποδίδει η Μόσχα στην αποτροπή πρόσθετων περιορισμών. Η Ρωσία αποφεύγει ένα νέο κύμα οικονομικής πίεσης, ενώ οι μεγάλοι αγοραστές της ενέργειάς της απαλλάσσονται, προς το παρόν, από την απειλή των συγκεκριμένων δασμών.

Για την Ουκρανία, το διακύβευμα είναι διαφορετικό: η διατήρηση της οικονομικής πίεσης αποτελεί μέρος της προσπάθειας περιορισμού της δυνατότητας της Ρωσίας να συνεχίζει τον πόλεμο.

Η απόφαση Τραμπ αναδεικνύει τη σύγκρουση ανάμεσα στη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους και στη στρατηγική αποδυνάμωσης της Μόσχας. Και ο Ζελένσκι προειδοποιεί ότι το τίμημα αυτής της επιλογής θα φανεί στο πεδίο του πολέμου: «Όλα αυτά απλώς τον ενθαρρύνουν να συνεχίσει να επιτίθεται».

Πηγή: Pagenews.gr