Σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της διασύνδεσης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αποτελεί η επιτυχής συμμετοχή της Atlantic See LNG Trade, της κοινοπραξίας της ΔΕΠΑ Εμπορίας και του Ομίλου AKTOR, στην πρώτη ετήσια δημοπρασία του νέου εμπορικού μοντέλου του Κάθετου Διαδρόμου (Vertical Gas Corridor).
Η εταιρεία εξασφάλισε 13.000 MWh φυσικού αερίου ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 4,7 TWh σε ετήσια βάση, εξέλιξη που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική τόσο για την εμπορική βιωσιμότητα του έργου όσο και για τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου.
Η στρατηγική επιλογή της Atlantic See
Η επιτυχία της δημοπρασίας ενισχύει τη στρατηγική που έχει χαράξει η Atlantic See LNG Trade για την ανάπτυξη ενός ευέλικτου δικτύου προμήθειας και εμπορίας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), αξιοποιώντας τις νέες δυνατότητες που δημιουργεί ο Κάθετος Διάδρομος.
Όπως έχει επισημάνει ο Διευθύνων Σύμβουλος της Atlantic See LNG Trade και Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, η εταιρεία επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ανταγωνιστικό εμπορικό μοντέλο που θα επιτρέψει στην Ελλάδα να εξελιχθεί σε βασική πύλη εισόδου αμερικανικού LNG προς τα Βαλκάνια, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία.
Η σημερινή δημοπρασία αποτελεί το πρώτο ουσιαστικό τεστ αυτής της στρατηγικής.
Τι αλλάζει στον Κάθετο Διάδρομο
Η πρώτη ετήσια δημοπρασία εγκαινιάζει ένα εντελώς νέο μοντέλο διάθεσης δυναμικότητας.
Από το έτος φυσικού αερίου 2026-2027, οι χρήστες του δικτύου θα μπορούν πλέον να επιλέγουν:
- ημερήσια προϊόντα,
- μηνιαία,
- τριμηνιαία,
- αλλά και ετήσια συμβόλαια μεταφορικής ικανότητας.
Το νέο μοντέλο αναμένεται να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στις εταιρείες εμπορίας φυσικού αερίου, καλύτερο προγραμματισμό του κόστους και υψηλότερη εμπορική ελκυστικότητα σε σχέση με το προηγούμενο σύστημα.
Η ευρωπαϊκή διάσταση
Το νέο εμπορικό σχήμα αποτελεί αποτέλεσμα της συνεργασίας των διαχειριστών μεταφοράς φυσικού αερίου:
- ΔΕΣΦΑ,
- Bulgartransgaz,
- Transgaz,
- Vestmoldtransgaz,
- GTSOU Ουκρανίας,
- ICGB,
σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον ACER και τις αρμόδιες εθνικές ρυθμιστικές αρχές.
Η νέα αρχιτεκτονική τιμολόγησης ευθυγραμμίζεται πλήρως με τον Κανονισμό 2017/460 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημιουργώντας ένα ενιαίο, διαφανές και ανταγωνιστικό πλαίσιο για ολόκληρο τον διάδρομο μεταφοράς φυσικού αερίου.
Η Ελλάδα ως ενεργειακός κόμβος
Η επιτυχής συμμετοχή της Atlantic See ενισχύει ακόμη περισσότερο τον ρόλο της Ελλάδας ως βασικής ενεργειακής πύλης μεταξύ Ανατολικής Μεσογείου, Βαλκανίων και Κεντρικής Ευρώπης.
Οι ποσότητες φυσικού αερίου που δεσμεύθηκαν μέσω του σημείου διασύνδεσης στο Σιδηρόκαστρο δεν προορίζονται αποκλειστικά για την Ουκρανία, αλλά μπορούν να κατευθυνθούν προς όλες τις χώρες που συνδέονται με τον Κάθετο Διάδρομο, ενισχύοντας τη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η στρατηγική του Ομίλου AKTOR
Η συγκεκριμένη επιτυχία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο ανάπτυξης της Atlantic See LNG Trade.
Η κοινοπραξία έχει ήδη εξασφαλίσει 20ετή δέσμευση δυναμικότητας στον Δυτικό Διάδρομο, μέσω του οποίου από το 2030 προβλέπεται η μεταφορά περίπου 1 δισ. κυβικών μέτρων (1 bcm) αμερικανικού LNG ετησίως προς τα Δυτικά Βαλκάνια και την Αλβανία, αξιοποιώντας τις συμφωνίες προμήθειας με τη Venture Global.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίες μετατροπής των υφιστάμενων μνημονίων συνεργασίας με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Ουκρανία σε δεσμευτικές εμπορικές συμφωνίες.
Το τέλος ενός προβληματικού μοντέλου
Το προηγούμενο καθεστώς λειτουργίας του Κάθετου Διαδρόμου είχε δεχθεί σημαντική κριτική, καθώς βασιζόταν σε εκπτώσεις μεταφορικών τελών που δεν συμβάδιζαν με το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε επισημάνει ότι τα προϊόντα Route 1, Route 2 και Route 3 δεν ανταποκρίνονταν πλήρως στις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, ενώ η ύπαρξη φθηνότερων εναλλακτικών διαδρομών περιόριζε την εμπορική ανταγωνιστικότητα του έργου.
Το νέο σύστημα επιχειρεί να αντιμετωπίσει αυτές τις αδυναμίες, δημιουργώντας ένα περισσότερο ευέλικτο και διαφανές πλαίσιο για την αγορά.
Η επιτυχής πρώτη δημοπρασία του νέου εμπορικού μοντέλου του Κάθετου Διαδρόμου υπερβαίνει τα στενά όρια μιας εμπορικής συναλλαγής. Αντανακλά τη στρατηγική προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διαφοροποιήσει τις οδεύσεις και τις πηγές προμήθειας φυσικού αερίου, μειώνοντας την εξάρτηση από το ρωσικό αέριο και ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Η δυναμική παρουσία της Atlantic See LNG Trade και του Ομίλου AKTOR επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα εξελίσσεται σταδιακά σε κρίσιμο ενεργειακό κόμβο για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς τις ευρωπαϊκές αγορές, ενισχύοντας τόσο τη γεωοικονομική της θέση όσο και τον ρόλο της στις νέες ενεργειακές ισορροπίες της περιοχής.
Πηγή: pagenews.gr