Πώς ο Τραμπ «έθαψε» την εκεχειρία με το Ιράν μέσα στο Οβάλ Γραφείο
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Πώς ο Τραμπ «έθαψε» την εκεχειρία με το Ιράν μέσα στο Οβάλ Γραφείο
Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να εγκαταλείψει την εκεχειρία με το Ιράν δεν ελήφθη σε κάποια αίθουσα διεθνών διαπραγματεύσεων, αλλά στο Οβάλ Γραφείο, λίγη ώρα πριν ο Αμερικανός πρόεδρος αναχωρήσει για την Τουρκία και τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ μπήκαν στο Οβάλ Γραφείο μεταφέροντας αναφορές για νέες ιρανικές επιθέσεις με αντιπλοϊκούς πυραύλους cruise και drones κατά πλοίων που επιχειρούσαν να περάσουν από το Στενό του Ορμούζ μέσω νότιας διαδρομής.
Η ενημέρωση αυτή φαίνεται πως άλλαξε αμέσως το κλίμα στον Λευκό Οίκο.
Ο Τραμπ, ο οποίος μόλις δύο εβδομάδες νωρίτερα είχε υπογράψει ενδιάμεσο σχέδιο ειρήνης με την Τεχεράνη, κατέληξε ότι το Ιράν δεν είχε πρόθεση να τηρήσει τη συμφωνία.
«Νομίζω ότι τελείωσε», είπε αργότερα για την εκεχειρία.
Οι επιθέσεις στο Ορμούζ άλλαξαν τον υπολογισμό
Οι αναφορές που έφθασαν στον Λευκό Οίκο αφορούσαν επιθέσεις σε τρία πλοία, μεταξύ των οποίων και δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η Ουάσιγκτον θεώρησε ότι η Τεχεράνη παραβίασε τον πυρήνα της συμφωνίας, που προέβλεπε ασφαλή διέλευση από το Στενό του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ παραβίασαν το πλαίσιο της συμφωνίας δημιουργώντας νότια ναυτιλιακή διαδρομή χωρίς συντονισμό με το Ιράν, σε ένα πέρασμα όπου η Ισλαμική Δημοκρατία επιμένει ότι πρέπει να έχει ρόλο στις ρυθμίσεις ασφαλείας.
Έτσι, μια τεχνική διαφωνία για τις διαδρομές ναυσιπλοΐας μετατράπηκε σε στρατηγική κρίση.
Από την εκεχειρία στα πλήγματα
Μετά την ενημέρωση των συμβούλων του, ο Τραμπ κινήθηκε γρήγορα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακάλεσαν βασική άδεια εξαγωγών πετρελαίου που είχε δοθεί στο Ιράν στο πλαίσιο της προσωρινής συμφωνίας και στη συνέχεια προχώρησαν σε στρατιωτικά πλήγματα εναντίον ιρανικών στόχων.
Σύμφωνα με αμερικανικές αναφορές, οι επιθέσεις είχαν στόχο εγκαταστάσεις αεράμυνας, παράκτια συστήματα επιτήρησης, αποθήκες πυραύλων και drones, καθώς και ναυτικές υποδομές που συνδέονται με την ικανότητα του Ιράν να απειλεί τη ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ. Η CENTCOM δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «κρατούν το Ιράν υπόλογο» για επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και πολιτικά πληρώματα που διέρχονται από κρίσιμη διεθνή θαλάσσια οδό.
Ο Τραμπ έστειλε ακόμη πιο σκληρό μήνυμα μέσω Truth Social.
«Αυτό είναι αντίποινα για τον χθεσινό βομβαρδισμό πλοίων από το Ιράν. Αν ξανασυμβεί, θα γίνει πολύ χειρότερο.»
Το Ιράν απάντησε και ο Κόλπος μπήκε σε συναγερμό
Η Τεχεράνη δεν άφησε αναπάντητα τα αμερικανικά πλήγματα.
Σύμφωνα με διεθνή μέσα, το Ιράν εξαπέλυσε πυραυλικές και drone επιθέσεις κατά αμερικανικών εγκαταστάσεων σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ, ενώ η ένταση επανέφερε τον φόβο γενικευμένης σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο.
Οι αγορές αντέδρασαν αμέσως, με την τιμή του πετρελαίου να σημειώνει ισχυρή άνοδο, καθώς οι επενδυτές φοβήθηκαν νέα διατάραξη των ενεργειακών ροών από το Στενό του Ορμούζ.
Η Άγκυρα έγινε σκηνή της κατάρρευσης
Η πολιτική επιβεβαίωση της ρήξης ήρθε στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Ερωτηθείς αν η συμφωνία με το Ιράν εξακολουθεί να ισχύει, ο Τραμπ απάντησε:
«Είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση. Για μένα, νομίζω ότι τελείωσε. Δεν θέλω να έχω σχέση μαζί τους.»
Παράλληλα, αμφισβήτησε αν οποιαδήποτε νέα συμφωνία με την Τεχεράνη θα μπορούσε να τηρηθεί, κατηγορώντας την ιρανική ηγεσία ότι δεν ενεργεί με αξιοπιστία.
Το μήνυμα προς τους συμμάχους ήταν σαφές: η Ουάσιγκτον περνούσε ξανά από τη διπλωματική διαχείριση στη στρατιωτική πίεση.
Το στρατηγικό λάθος της συμφωνίας
Η κατάρρευση της εκεχειρίας ανέδειξε και το βασικό πρόβλημα του ενδιάμεσου σχεδίου.
Η συμφωνία προέβλεπε επαναλειτουργία του Ορμούζ και ασφαλή διέλευση των πλοίων, αλλά οι μηχανισμοί εφαρμογής και ελέγχου παρέμειναν ασαφείς.
Αυτό επέτρεψε στις δύο πλευρές να δώσουν εντελώς διαφορετικές ερμηνείες.
Για την Ουάσιγκτον, το Ιράν παραβίασε την εκεχειρία χτυπώντας εμπορικά πλοία.
Για την Τεχεράνη, οι ΗΠΑ παραβίασαν τους όρους επιβάλλοντας διαδρομές και ρυθμίσεις ναυσιπλοΐας χωρίς ιρανική συναίνεση.
Η ασάφεια έγινε εκρηκτικός μηχανισμός.
Η απόφαση Τραμπ να εγκαταλείψει την εκεχειρία με το Ιράν δείχνει πόσο εύθραυστο ήταν εξαρχής το αμερικανοϊρανικό πλαίσιο αποκλιμάκωσης.
Το πρόβλημα δεν ήταν μόνο οι επιθέσεις στο Ορμούζ.
Ήταν ότι η συμφωνία στηριζόταν σε αντικρουόμενες προσδοκίες.
Η Ουάσιγκτον πίστευε ότι είχε εξασφαλίσει ελεύθερη ναυσιπλοΐα υπό αμερικανική προστασία.
Η Τεχεράνη θεωρούσε ότι είχε κερδίσει ρόλο ρυθμιστή στο πέρασμα.
Όταν αυτές οι δύο ερμηνείες συγκρούστηκαν, η εκεχειρία κατέρρευσε.
Από τη σκοπιά του Western Political Intelligence, το Οβάλ Γραφείο δεν αποφάσισε απλώς την απάντηση σε μία ιρανική επίθεση. Αποφάσισε ότι η στρατηγική της προσωρινής συνεννόησης με την Τεχεράνη είχε αποτύχει.
Το κρίσιμο ερώτημα τώρα είναι αν ο Τραμπ χρησιμοποιεί τα πλήγματα για να αναγκάσει το Ιράν να επιστρέψει σε μια αυστηρότερη συμφωνία ή αν οι Ηνωμένες Πολιτείες μπαίνουν σε έναν νέο κύκλο στρατιωτικής αντιπαράθεσης, όπου κάθε επίθεση στο Ορμούζ θα παράγει νέα αμερικανικά αντίποινα.
Η εκεχειρία μπορεί να τελείωσε με μία φράση του Τραμπ. Αλλά η πραγματική μάχη τώρα θα κριθεί στο Στενό του Ορμούζ, εκεί όπου η διπλωματία, η ενέργεια και η στρατιωτική ισχύς συγκρούονται στο πιο επικίνδυνο πέρασμα του κόσμου.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο