Ο πόλεμος τελείωσε. Ο οικονομικός απολογισμός μόλις ξεκινά.
Οι πόλεμοι συνήθως αξιολογούνται με στρατιωτικούς χάρτες, διπλωματικές συμφωνίες και πολιτικές δηλώσεις.
Ο πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ θα αξιολογηθεί και από κάτι ακόμη.
Τους ισολογισμούς των επιχειρήσεων.
Καθώς οι μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες του Περσικού Κόλπου δημοσιεύουν τα οικονομικά αποτελέσματα του δεύτερου τριμήνου, οι αγορές αποκτούν για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη εικόνα του πραγματικού οικονομικού κόστους της τετράμηνης σύγκρουσης.
Σε αντίθεση με το πρώτο τρίμηνο, όταν οι επιπτώσεις μόλις άρχιζαν να γίνονται αισθητές, τα νέα αποτελέσματα αποτυπώνουν μια οικονομία που λειτούργησε για μήνες υπό καθεστώς πολεμικής αβεβαιότητας.
Το εμπόριο διαταράχθηκε.
Οι θαλάσσιες μεταφορές επιβραδύνθηκαν.
Ο τουρισμός υποχώρησε.
Το κόστος δανεισμού αυξήθηκε.
Οι επενδυτές έγιναν πιο επιφυλακτικοί.
Ο πόλεμος μπορεί να σταμάτησε.
Οι οικονομικές του συνέπειες, όμως, μόλις αρχίζουν να καταγράφονται.
Η γεωγραφία καθόρισε ξανά τους νικητές και τους χαμένους
Η κρίση απέδειξε για ακόμη μία φορά ότι στη Μέση Ανατολή η γεωγραφία εξακολουθεί να καθορίζει την οικονομική ανθεκτικότητα.
Η Σαουδική Αραβία αποδείχθηκε ο μεγάλος κερδισμένος.
Η δυνατότητα εξαγωγών μέσω της Ερυθράς Θάλασσας περιόρισε σημαντικά την εξάρτησή της από τα Στενά του Ορμούζ, επιτρέποντας στη χώρα να διατηρήσει τις ενεργειακές της ροές ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές της κρίσης.
Παράλληλα, το Ομάν επωφελήθηκε από τη γεωγραφική του θέση, καθώς βρίσκεται εκτός του στενού, γεγονός που περιόρισε τις επιπτώσεις στις εξαγωγές και ενίσχυσε τη σχετική του σταθερότητα.
Στον αντίποδα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και το Κουβέιτ παραμένουν ιδιαίτερα εκτεθειμένα.
Η ενεργειακή τους οικονομία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ασφαλή λειτουργία του Ορμούζ.
Και αυτό δεν είναι πλέον μόνο επιχειρησιακό πρόβλημα.
Είναι στρατηγικός κίνδυνος.
Οι αγορές δεν φοβούνται πλέον μόνο τον πόλεμο. Φοβούνται τη μονιμότητά του.
Η εύθραυστη εκεχειρία δεν κατάφερε να αποκαταστήσει πλήρως την εμπιστοσύνη.
Οι νέες εντάσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης υπενθύμισαν ότι η σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
Για τους επενδυτές αυτό σημαίνει μία θεμελιώδη αλλαγή.
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια έκτακτη κρίση.
Αρχίζει να ενσωματώνεται ως μόνιμη μεταβλητή στους επιχειρηματικούς σχεδιασμούς.
Οι επενδύσεις γίνονται πιο επιλεκτικές.
Το κόστος χρηματοδότησης αυξάνεται.
Η διάθεση ανάληψης κινδύνου περιορίζεται.
Οι αγορές προεξοφλούν ότι η επόμενη κρίση δεν αποτελεί εξαίρεση αλλά πιθανότητα.
Οι υψηλές τιμές του πετρελαίου δεν αρκούν πλέον
Οι ενεργειακές εταιρείες βρέθηκαν σε μια παράδοξη κατάσταση.
Από τη μία πλευρά, οι επιχειρησιακές δυσκολίες αυξήθηκαν.
Από την άλλη, οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου αντιστάθμισαν σημαντικό μέρος των απωλειών.
Για τη Σαουδική Αραβία, αυτό λειτούργησε ως οικονομική ασπίδα.
Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όμως, η εικόνα ήταν διαφορετική.
Οι διαταραχές στις ενεργειακές εγκαταστάσεις και στις εσωτερικές υποδομές φυσικού αερίου ανέδειξαν ότι ακόμη και οι ισχυρότεροι ενεργειακοί παίκτες παραμένουν ευάλωτοι όταν η ασφάλεια των υποδομών τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Το μήνυμα είναι σαφές.
Οι υψηλές τιμές μπορούν να απορροφήσουν προσωρινές ζημιές.
Δεν μπορούν όμως να εξαλείψουν τον γεωπολιτικό κίνδυνο.
Οι πραγματικοί νικητές δεν ήταν οι πετρελαϊκές εταιρείες
Η μεγαλύτερη έκπληξη της κρίσης προέρχεται από άλλους κλάδους.
Οι τηλεπικοινωνίες αποδείχθηκαν από τους πιο ανθεκτικούς τομείς.
Εταιρείες όπως η STC, η Mobily και η e& διατήρησαν σταθερά έσοδα χάρη στη χαμηλή ευαισθησία της ζήτησης και στα μακροχρόνια συμβόλαια.
Παράλληλα, οι ψηφιακές υπηρεσίες ενισχύθηκαν.
Η Talabat κατέγραψε σημαντική άνοδο της μετοχής της, καθώς η κατανάλωση μεταφέρθηκε περισσότερο στο σπίτι και στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες.
Η κρίση επιβεβαιώνει μια βαθύτερη μεταβολή.
Η ανθεκτικότητα των οικονομιών εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από τις ψηφιακές υποδομές και λιγότερο από τη φυσική κινητικότητα.
Η μεγαλύτερη δοκιμασία αφορά τις τράπεζες και τα ακίνητα
Εκεί όπου η εμπιστοσύνη αποτελεί το βασικότερο περιουσιακό στοιχείο, οι πιέσεις είναι μεγαλύτερες.
Οι τράπεζες αναμένεται να εμφανίσουν υποχώρηση της κερδοφορίας λόγω της επιβράδυνσης του εμπορίου, της μείωσης των διεθνών συναλλαγών και της κάμψης των ταξιδιωτικών δαπανών.
Παράλληλα, η αγορά ακινήτων, ιδιαίτερα στο Ντουμπάι, εμφανίζει σημάδια κόπωσης.
Η επιβράδυνση των επενδύσεων, η μειωμένη εισροή ξένων αγοραστών και η αβεβαιότητα για την πορεία της περιοχής επηρεάζουν ήδη τις πωλήσεις.
Ωστόσο, οι περισσότεροι αναλυτές εμφανίζονται καθησυχαστικοί.
Οι μεγάλοι τραπεζικοί όμιλοι και οι κατασκευαστικές εταιρείες του Κόλπου διαθέτουν ισχυρούς ισολογισμούς, σημαντική ρευστότητα και επαρκή κεφαλαιακή βάση ώστε να απορροφήσουν ακόμη και ισχυρούς εξωτερικούς κραδασμούς.
Η μεγαλύτερη απειλή δεν είναι πλέον το πετρέλαιο. Είναι η αβεβαιότητα.
Η σημαντικότερη κληρονομιά της κρίσης ίσως δεν αφορά τις τιμές του πετρελαίου.
Αφορά την εμπιστοσύνη.
Οι επιχειρήσεις μπορούν να διαχειριστούν υψηλό ενεργειακό κόστος.
Μπορούν να προσαρμοστούν σε προσωρινές διαταραχές.
Αυτό που δυσκολεύονται να κοστολογήσουν είναι η μόνιμη γεωπολιτική αστάθεια.
Εάν οι διεθνείς αγορές αρχίσουν να θεωρούν ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμένουν διαρκώς πιθανό σημείο ανάφλεξης, τότε αλλάζει ολόκληρη η επενδυτική εξίσωση.
Τα ασφάλιστρα αυξάνονται.
Το κόστος χρηματοδότησης ανεβαίνει.
Οι εφοδιαστικές αλυσίδες διαφοροποιούνται.
Το κεφάλαιο γίνεται πιο επιφυλακτικό.
Η γεωπολιτική μετατρέπεται σε μόνιμο οικονομικό κόστος.
Τα οικονομικά αποτελέσματα του δεύτερου τριμήνου δεν αποτελούν απλώς μια αποτίμηση της εταιρικής κερδοφορίας. Αποτελούν την πρώτη ολοκληρωμένη δοκιμασία ανθεκτικότητας του οικονομικού μοντέλου του Κόλπου απέναντι σε μια παρατεταμένη γεωπολιτική κρίση.
Το συμπέρασμα είναι διττό.
Από τη μία πλευρά, οι οικονομίες του Κόλπου απέδειξαν ότι διαθέτουν ισχυρούς δημοσιονομικούς πόρους, ανθεκτικούς τραπεζικούς τομείς και επαρκή αποθέματα για να απορροφήσουν σημαντικούς κραδασμούς.
Από την άλλη, ο πόλεμος αποκάλυψε ότι το μεγαλύτερο ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα —η θέση τους στην καρδιά του παγκόσμιου ενεργειακού εμπορίου— αποτελεί ταυτόχρονα και τη μεγαλύτερη στρατηγική τους ευαλωτότητα.
Η νέα πραγματικότητα είναι ξεκάθαρη: οι ισολογισμοί των εταιρειών του Κόλπου δεν αξιολογούνται πλέον μόνο με οικονομικούς δείκτες. Αξιολογούνται και με τον γεωπολιτικό κίνδυνο που ενσωματώνουν.
Πηγή: pagenews.gr