Σημαντικές αδυναμίες στον μηχανισμό ελέγχου και πληρωμών των αγροτικών ενισχύσεων καταγράφει το Ελεγκτικό Συνέδριο στην έκθεση κατασταλτικού ελέγχου για τον Ειδικό Λογαριασμό Εγγυήσεων Γεωργικών Προϊόντων (Ε.Λ.Ε.ΓΕ.Π.) οικονομικού έτους 2023, φωτίζοντας σειρά προβλημάτων που εντοπίστηκαν στη λειτουργία του πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η έκθεση αποτυπώνει ευρήματα που αφορούν ελλιπείς διασταυρωτικούς ελέγχους, αδυναμίες στα πληροφοριακά συστήματα, καθυστερήσεις στις οικονομικές διαδικασίες και λανθασμένες πληρωμές συνολικού ύψους 52 εκατ. ευρώ, ενώ καταγράφει και περιπτώσεις παράτυπων καταβολών για τις οποίες ενεργοποιούνται διαδικασίες ανάκτησης.
Η έκθεση στα χέρια της κυβέρνησης
Η έκθεση διαβιβάστηκε στις 13 Ιουλίου 2026 στον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, στον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη και στον διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή.
Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε από τη 2η Υπηρεσία Επιτρόπου Τομέα Αγροτικής Ανάπτυξης και αφορούσε τη διαχείριση του Ε.Λ.Ε.ΓΕ.Π. για την περίοδο 16 Οκτωβρίου 2022 έως 15 Οκτωβρίου 2023.
Υπενθυμίζεται ότι ο συγκεκριμένος λογαριασμός αποτελεί τον βασικό μηχανισμό μέσω του οποίου καταβάλλονται οι ενισχύσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Το 2023 διαχειρίστηκε περίπου 3,4 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών πόρων, που αφορούσαν 104 καθεστώτα ενισχύσεων και περισσότερους από 652.000 δικαιούχους παραγωγούς.
Οι τρεις βασικές αδυναμίες που εντόπισε ο έλεγχος
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι βασικές αδυναμίες εντοπίζονται σε τρεις κρίσιμους άξονες:
- δυσλειτουργίες κατά τη μετάβαση στο νέο ενιαίο πληροφοριακό σύστημα,
- σφάλματα στον υπολογισμό των δικαιούμενων ενισχύσεων,
- ανεπαρκείς ασφαλιστικές δικλίδες στους ελέγχους επιλεξιμότητας των δικαιούχων.
Οι ελεγκτές επισημαίνουν ότι οι παραπάνω παράγοντες επηρέασαν την αξιοπιστία τόσο των διαδικασιών ελέγχου όσο και των πληρωμών, δημιουργώντας κενά που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης.
Λανθασμένες πληρωμές ύψους 52 εκατ. ευρώ
Από τα πλέον σοβαρά ευρήματα της έκθεσης είναι οι λανθασμένες πληρωμές συνολικού ύψους 52 εκατ. ευρώ στο καθεστώς της Πράσινης Ενίσχυσης.
Σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο, περίπου 9 εκατ. ευρώ αφορούσαν πληρωμές που προέκυψαν επειδή τα ποσά υπολογίστηκαν με βάση δικαιώματα παραγωγών προηγούμενου οικονομικού έτους, οδηγώντας σε αποκλίσεις από τα ορθά ποσά ενίσχυσης.
Παράλληλα, καταγράφηκαν παράτυπες ή μη νόμιμες πληρωμές, για τις οποίες προβλέπεται η έκδοση Φύλλων Μεταβολών και Ελλείψεων, προκειμένου να κινηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες ανάκτησης των ποσών και να ζητηθούν εξηγήσεις από τους δημοσιονομικά υπεύθυνους.
Καθυστερήσεις στις οικονομικές καταστάσεις
Η έκθεση επισημαίνει επίσης σημαντικές εκκρεμότητες στην οικονομική διαχείριση.
Ειδικότερα, κατά τον χρόνο του ελέγχου δεν είχε ολοκληρωθεί η σύνταξη του ισολογισμού του οικονομικού έτους 2023, ενώ παρέμενε σε εκκρεμότητα και ο έλεγχος των οικονομικών καταστάσεων των ετών 2022 και 2023 από ορκωτούς ελεγκτές.
Οι παρατηρήσεις αυτές, σύμφωνα με τους ελεγκτές, επηρεάζουν την πληρότητα και τη διαφάνεια της οικονομικής εικόνας του λογαριασμού.
Ελλείψεις στις ενισχύσεις των μελισσοπαραγωγών
Στο Τομεακό Μελισσοκομικό Πρόγραμμα 2023-2027, η έκθεση καταγράφει σειρά αδυναμιών στη διαδικασία εφαρμογής.
Μεταξύ άλλων αναφέρονται:
- μη έκδοση εγκυκλίου για τις πληρωμές,
- υπέρβαση του προβλεπόμενου αριθμού κυψελών,
- ελλιπής τεκμηρίωση επιτόπιων ελέγχων,
- καταβολή μη επιλέξιμων δαπανών, όπως ΦΠΑ ή ποσά πέραν των επιτρεπόμενων ορίων.
Προβλήματα και στα έργα αποκατάστασης δασών
Παρατηρήσεις διατυπώνονται και για το Μέτρο 8.4, που αφορά την αποκατάσταση ζημιών από πυρκαγιές και φυσικές καταστροφές.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο επισημαίνει ότι εντοπίστηκαν:
- περιορισμένη εποπτεία των έργων,
- μη διενέργεια προβλεπόμενων ελέγχων,
- καθυστερήσεις στις συμβάσεις με τις Περιφέρειες,
- χαμηλή απορρόφηση διαθέσιμων πόρων σε σχέση με τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό.
Πληροφοριακά συστήματα με σοβαρές δυσλειτουργίες
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις αδυναμίες των πληροφοριακών συστημάτων που χρησιμοποιήθηκαν κατά το οικονομικό έτος 2023.
Σύμφωνα με την έκθεση, διαπιστώθηκαν προβλήματα στην υποστήριξη ελέγχων και πληρωμών για σειρά παρεμβάσεων που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης, μεταξύ των οποίων:
- τα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα,
- οι βιολογικές καλλιέργειες,
- οι ενισχύσεις μειονεκτικών περιοχών,
- τα προγράμματα έκτακτης στήριξης λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στην Ουκρανία.
Παράλληλα, καταγράφηκαν προβλήματα στην καταχώριση στοιχείων από επιτόπιους ελέγχους, γεγονός που επηρέασε την ομαλή λειτουργία του συστήματος πληρωμών.
Το μήνυμα της έκθεσης
Τα ευρήματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναδεικνύουν τις διαχρονικές αδυναμίες που αντιμετώπιζε ο πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ στη διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων.
Η έκθεση αποδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ανάγκη ενίσχυσης των εσωτερικών ελέγχων, της αξιοπιστίας των πληροφοριακών συστημάτων και της διαφάνειας στις διαδικασίες πληρωμών, με στόχο την προστασία των ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων και τη διασφάλιση της ορθής καταβολής των ενισχύσεων προς τους δικαιούχους αγρότες.
Πηγή: pagenews.gr