Ο Τραμπ συνδέει την πυρηνική συμφωνία με τη μεγαλύτερη διπλωματική ανατροπή στη Μέση Ανατολή
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να μετατρέψει μια ενεργειακή συμφωνία σε στρατηγική συμφωνία ασφαλείας.
Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της πολυετούς συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Σαουδικής Αραβίας για την ανάπτυξη πολιτικού πυρηνικού προγράμματος, ο Αμερικανός πρόεδρος έθεσε έναν ξεκάθαρο πολιτικό όρο:
«Η συμφωνία θα εγκριθεί, αλλά εξαρτάται απολύτως από τη συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ.»
Με μία μόνο φράση, ο Λευκός Οίκος συνέδεσε την πυρηνική συνεργασία με τον μεγαλύτερο γεωπολιτικό στόχο της Ουάσιγκτον στη Μέση Ανατολή: την επίσημη αναγνώριση του Ισραήλ από τη σημαντικότερη αραβική δύναμη του Κόλπου.
Δεν είναι μόνο πυρηνικά – Είναι η νέα αρχιτεκτονική της Μέσης Ανατολής
Η συμφωνία ξεπερνά κατά πολύ το ενεργειακό της περιεχόμενο.
Για την κυβέρνηση Τραμπ αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που επιδιώκει:
- να ενισχύσει τον άξονα ΗΠΑ–Ισραήλ–Σαουδικής Αραβίας,
- να περιορίσει την επιρροή του Ιράν,
- να ανακόψει τη διείσδυση της Κίνας στις ενεργειακές επενδύσεις του Κόλπου,
- να επαναφέρει τις Συμφωνίες του Αβραάμ στο επίκεντρο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Εάν το Ριάντ αποδεχθεί τους όρους, η εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ θα αποτελέσει ίσως τη σημαντικότερη διπλωματική εξέλιξη στην περιοχή μετά το 2020.
Το Ριάντ δεν αλλάζει στάση
Ωστόσο, η Σαουδική Αραβία εμφανίζεται αμετακίνητη.
Ο διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έχει επαναλάβει ότι η εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ προϋποθέτει έναν σαφή, αξιόπιστο και μη αναστρέψιμο οδικό χάρτη για τη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.
Κατά τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο είχε διατυπώσει τη θέση του με σαφήνεια:
«Θέλουμε να συμμετάσχουμε στις Συμφωνίες του Αβραάμ, αλλά θέλουμε επίσης να διασφαλίσουμε ότι υπάρχει ένας ξεκάθαρος δρόμος προς τη λύση των δύο κρατών.»
Η θέση αυτή εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική γραμμή της σαουδαραβικής διπλωματίας.
Το εμπόδιο λέγεται Νετανιάχου
Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη αντίφαση της αμερικανικής στρατηγικής.
Την ώρα που η Ουάσιγκτον πιέζει για ιστορική συμφωνία μεταξύ Ριάντ και Τελ Αβίβ, η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου εξακολουθεί να απορρίπτει δημόσια τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια του Ισραήλ.
Έτσι, οι δύο βασικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή παραμένουν εγκλωβισμένοι σε αντικρουόμενες στρατηγικές επιδιώξεις.
Ανησυχία για τον πυρηνικό παράγοντα
Παράλληλα, η συμφωνία προκαλεί έντονες αντιδράσεις και στο αμερικανικό Κογκρέσο.
Βουλευτές και ειδικοί σε θέματα μη διάδοσης πυρηνικών όπλων εκφράζουν επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο η ανάπτυξη πυρηνικής τεχνογνωσίας στη Σαουδική Αραβία να δημιουργήσει, μακροπρόθεσμα, δυνατότητες που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και για στρατιωτικούς σκοπούς.
Η κυβέρνηση Τραμπ απαντά ότι πρόκειται αποκλειστικά για πρόγραμμα πολιτικής χρήσης της πυρηνικής ενέργειας, υπό αμερικανική συνεργασία και εποπτεία.
Η επόμενη μεγάλη γεωπολιτική μάχη
Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Είναι το εάν η Σαουδική Αραβία θα αποτελέσει τον πυρήνα μιας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας, στην οποία θα συνυπάρχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και τα αραβικά κράτη του Κόλπου απέναντι στις προκλήσεις του Ιράν και της ευρύτερης περιφερειακής αστάθειας.
Αν η συμφωνία ολοκληρωθεί και συνοδευτεί από την ένταξη του Ριάντ στις Συμφωνίες του Αβραάμ, θα πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές ανακατατάξεις των τελευταίων δεκαετιών. Αν όμως οι διαφωνίες για το Παλαιστινιακό παραμείνουν αγεφύρωτες, το φιλόδοξο σχέδιο του Τραμπ κινδυνεύει να σκοντάψει στην πιο δύσκολη εξίσωση της Μέσης Ανατολής: πώς μπορεί να υπάρξει περιφερειακή ειρήνη χωρίς κοινό όραμα για τη λύση του Παλαιστινιακού.
Πηγή: pagenews.gr