Μια γεωπολιτική μετατόπιση που δεν πέρασε απαρατήρητη
Η πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ με τον Βραζιλιάνο πρόεδρο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα δεν αποτέλεσε μια απλή διπλωματική ανταλλαγή ευχών.
Όταν ο Σι δήλωσε ότι η Κίνα στηρίζει τη Βραζιλία απέναντι στις «εξωτερικές παρεμβάσεις», υιοθέτησε ουσιαστικά τη ρητορική που χρησιμοποιεί εδώ και μήνες η κυβέρνηση Λούλα απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το μήνυμα είχε σαφή πολιτικό αποδέκτη: την Ουάσιγκτον.
Δεκαοκτώ μήνες έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Βραζιλίας
Οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν επιβαρυνθεί σημαντικά.
Στο επίκεντρο βρίσκονται:
- κυρώσεις εις βάρος του δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου Αλεξάντρ ντε Μοράες,
- περιορισμοί θεωρήσεων (visa) σε δικαστικούς λειτουργούς,
- νέοι αμερικανικοί δασμοί σε βραζιλιάνικα προϊόντα,
- έρευνες για εμπορικές πρακτικές,
- χαρακτηρισμός εγκληματικών οργανώσεων της Βραζιλίας ως τρομοκρατικών, με επιπτώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η κυβέρνηση Λούλα απάντησε σχεδόν σε κάθε αμερικανική κίνηση με την ίδια κατηγορία:
«Παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Βραζιλίας».
Η Κίνα αξιοποιεί το κενό
Το Πεκίνο κινήθηκε διαφορετικά.
Χωρίς δημόσιες πιέσεις και χωρίς κυρώσεις, εμφανίζεται ως εταίρος που σέβεται την κυριαρχία της Βραζιλίας.
Παράλληλα:
- ενισχύει τις εμπορικές σχέσεις,
- αυξάνει τις εισαγωγές βραζιλιάνικου καφέ,
- επεκτείνει τις αγορές σόγιας,
- απορροφά μεγαλύτερες ποσότητες κρέατος και αγροτικών προϊόντων.
Οι αριθμοί αποτυπώνουν τη μετατόπιση.
Το εμπόριο Βραζιλίας–ΗΠΑ μειώθηκε αισθητά το πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ το εμπόριο με την Κίνα κατέγραψε σημαντική αύξηση, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τη θέση του Πεκίνου ως μεγαλύτερου εμπορικού εταίρου της χώρας.
Οι σπάνιες γαίες γίνονται νέο πεδίο ανταγωνισμού
Η Βραζιλία διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα σπάνιων γαιών στον κόσμο.
Σε μια περίοδο όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από την κινεζική επεξεργασία κρίσιμων ορυκτών, η Βραζιλία θα μπορούσε να αποτελέσει στρατηγικό σύμμαχο.
Ωστόσο, το κλίμα δυσπιστίας δημιουργεί νέα εμπόδια.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στη Μπραζίλια εξετάζονται ακόμη και περιορισμοί σε αμερικανικές επενδύσεις στον τομέα των σπάνιων γαιών, γεγονός που θα μπορούσε να διατηρήσει την κινεζική κυριαρχία στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού.
Οι εκλογές του Οκτωβρίου αποκτούν διεθνή διάσταση
Η ένταση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η Βραζιλία εισέρχεται σε προεκλογική περίοδο.
Η απόφαση της Μπραζίλια να μην επιτρέψει την είσοδο σε Αμερικανούς αξιωματούχους που επιθυμούσαν επαφές με τις εκλογικές αρχές ερμηνεύθηκε από πολλούς ως ένδειξη ότι η κυβέρνηση Λούλα αντιμετωπίζει πλέον με ιδιαίτερη καχυποψία κάθε αμερικανική εμπλοκή στις εσωτερικές πολιτικές διαδικασίες.
Η αντιπαράθεση γύρω από την αξιοπιστία του ηλεκτρονικού εκλογικού συστήματος προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη ευαισθησία στις σχέσεις των δύο χωρών.
Η Λατινική Αμερική μετατρέπεται σε νέο πεδίο ανταγωνισμού ΗΠΑ–Κίνας
Η Βραζιλία αποτελεί τον σημαντικότερο γεωπολιτικό και οικονομικό πυλώνα της Λατινικής Αμερικής. Για την Ουάσιγκτον, η διατήρηση στενών σχέσεων με τη μεγαλύτερη οικονομία της περιοχής είναι κρίσιμη όχι μόνο για το εμπόριο, αλλά και για την ασφάλεια των αλυσίδων εφοδιασμού, τις σπάνιες γαίες, τη γεωργική παραγωγή και την ευρύτερη επιρροή των ΗΠΑ στο δυτικό ημισφαίριο.
Από την άλλη πλευρά, η Κίνα εφαρμόζει μια στρατηγική χαμηλών τόνων, βασισμένη στην οικονομική συνεργασία, στις επενδύσεις και στην αρχή της μη παρέμβασης. Το αποτέλεσμα είναι ότι κάθε περίοδος έντασης ανάμεσα στη Βραζιλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες διευρύνει τον διπλωματικό χώρο του Πεκίνου. Η διατήρηση της Κίνας ως βασικού εμπορικού εταίρου της Βραζιλίας από το 2009 ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτή τη δυναμική.
Η πραγματική δοκιμασία είναι η στρατηγική επιρροή
Οι εξελίξεις γύρω από τη Βραζιλία δείχνουν ότι ο ανταγωνισμός ΗΠΑ–Κίνας δεν περιορίζεται πλέον στην Ασία ή στην Ευρώπη. Η Λατινική Αμερική μετατρέπεται σε κρίσιμο πεδίο γεωοικονομικής αντιπαράθεσης, όπου το εμπόριο, οι επενδύσεις, οι κρίσιμες πρώτες ύλες και η πολιτική επιρροή συνδέονται άμεσα. Το αποτέλεσμα των βραζιλιάνικων εκλογών θα επηρεάσει τις διμερείς σχέσεις, όμως η βαθύτερη αναδιάταξη των οικονομικών δεσμών δύσκολα θα αναστραφεί, καθώς η Κίνα έχει ήδη εδραιώσει τη θέση της ως βασικός εταίρος της χώρας.
Πηγή: pagenews.gr