Η δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας εισέρχεται σε μία από τις πιο επικίνδυνες φάσεις των τελευταίων ετών. Οι δηλώσεις του Ισραηλινού υπουργού Άμυνας Ίσραελ Κατς δεν αποτελούν απλώς μία ακόμη λεκτική επίθεση προς τον Ταγίπ Ερντογάν. Αποτυπώνουν τη νέα στρατηγική αντίληψη του Τελ Αβίβ, σύμφωνα με την οποία η Τουρκία εξελίσσεται σταδιακά στον σημαντικότερο γεωπολιτικό αντίπαλο του Ισραήλ μετά την αποδυνάμωση του ιρανικού άξονα.
Η προειδοποίηση ήταν ευθεία, προσωπική και χωρίς διπλωματικές αποχρώσεις.
«Η συμβουλή μου στον Ερντογάν είναι να μην μπλέξει μαζί μας και να μην μπει στη θέση που μπήκε το Ιράν. Προλαβαίνει ακόμη να το αποφύγει.»
Το νέο μέτωπο μετά το Ιράν
Ο Κατς υποστήριξε ότι το Ισραήλ έχει ήδη επιφέρει «θανάσιμο πλήγμα στον ιρανικό άξονα», αναφερόμενος τόσο στο Ιράν όσο και στις οργανώσεις που στηρίζονται από την Τεχεράνη, όπως η Χαμάς.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ισραηλινό υπουργό, η απειλή δεν έχει εκλείψει. Αντίθετα, μετατοπίζεται προς έναν διαφορετικό ιδεολογικό και γεωπολιτικό πόλο.
«Ο άξονας της Μουσουλμανικής Αδελφότητας μπορεί να αποδειχθεί εξίσου επικίνδυνος. Η Τουρκία, το Κατάρ και η Μουσουλμανική Αδελφότητα δεν στρέφονται μόνο εναντίον του Ισραήλ αλλά επιχειρούν να αποσταθεροποιήσουν και αραβικά καθεστώτα όπως της Αιγύπτου και της Ιορδανίας.»
Με τη διατύπωση αυτή, το Ισραήλ επιχειρεί να εντάξει την Τουρκία σε ένα ευρύτερο δίκτυο περιφερειακών απειλών, επεκτείνοντας τη ρητορική του πέρα από το παραδοσιακό μέτωπο με το Ιράν.
Η Συρία στο επίκεντρο της σύγκρουσης
Το πιο ουσιαστικό μήνυμα των δηλώσεων Κατς αφορά τη Συρία.
Το Ισραήλ θεωρεί ότι η αυξανόμενη τουρκική επιρροή στη μεταπολεμική Συρία μπορεί να δημιουργήσει νέα στρατηγικά δεδομένα στα βόρεια σύνορά του.
Ο υπουργός Άμυνας ξεκαθάρισε:
«Δεν θα επιτρέψουμε στον Ερντογάν να ενισχύσει τη Συρία εναντίον μας. Ξέρουμε πώς να προστατεύουμε τα συμφέροντα του Ισραήλ.»
Η τοποθέτηση αυτή αντανακλά την ανησυχία του Τελ Αβίβ ότι η Τουρκία επιδιώκει να αποκτήσει μόνιμο γεωπολιτικό αποτύπωμα στη Δαμασκό μέσω της νέας συριακής ηγεσίας και των δικτύων που διατηρεί στον βόρειο συριακό χώρο.
Η επίκληση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η ιστορική αναφορά του Κατς, ο οποίος επιχείρησε να αποδομήσει τη νεοοθωμανική ρητορική της Άγκυρας.
«Δεν είμαστε η καταρρέουσα χριστιανική αυτοκρατορία. Η Ιερουσαλήμ δεν είναι η Κωνσταντινούπολη που κατακτήσατε όταν χτίσατε την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η Ιερουσαλήμ είναι δική μας για πάντα.»
Η συγκεκριμένη αναφορά ξεπερνά τα όρια μιας στρατιωτικής προειδοποίησης και αγγίζει ιστορικά και θρησκευτικά σύμβολα, γεγονός που αναμένεται να οξύνει περαιτέρω την ήδη τεταμένη σχέση των δύο χωρών.
Δεν θέλουμε πόλεμο… αλλά δεν φοβόμαστε
Παρά τους ιδιαίτερα υψηλούς τόνους, ο Κατς επιχείρησε να αφήσει ανοικτό το παράθυρο της αποτροπής.
«Δεν υπάρχει σήμερα άμεση στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας και δεν επιθυμούμε μια τέτοια σύγκρουση.»
Την ίδια στιγμή όμως υπογράμμισε ότι το Ισραήλ διαθέτει την απαραίτητη ισχύ ώστε να υπερασπιστεί τα συμφέροντά του χωρίς εξαρτήσεις από τρίτους.
«Είμαστε υπεύθυνοι για τα δικά μας συμφέροντα. Η ισχύς είναι δική μας.»
Η νέα γεωπολιτική εξίσωση στην Ανατολική Μεσόγειο
Οι δηλώσεις του Ισραηλινού υπουργού δεν μπορούν να απομονωθούν από τις ευρύτερες εξελίξεις στην περιοχή.
Μετά την αποδυνάμωση της ιρανικής επιρροής, το Τελ Αβίβ φαίνεται να μεταφέρει το στρατηγικό του ενδιαφέρον:
- στη διαρκώς αυξανόμενη τουρκική παρουσία στη Συρία,
- στις σχέσεις Άγκυρας–Κατάρ,
- στον ρόλο της Μουσουλμανικής Αδελφότητας,
- αλλά και στη συνολική αναδιάταξη ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, οι σχέσεις Ισραήλ–Ηνωμένων Πολιτειών και οι εξελίξεις γύρω από την αμερικανική πολιτική έναντι της Τουρκίας θα επηρεάσουν καθοριστικά το επόμενο διάστημα, ιδιαίτερα εάν επανέλθουν στο προσκήνιο ζητήματα όπως τα F-35, η Συρία και η ισορροπία δυνάμεων στο ΝΑΤΟ.
Οι δηλώσεις Κατς αποτελούν ένδειξη ότι η ισραηλινή στρατηγική περνά σε νέα φάση: από την αποκλειστική αντιμετώπιση του «σιιτικού άξονα» του Ιράν, στη δημόσια ανάδειξη της Τουρκίας ως του βασικού μακροπρόθεσμου ανταγωνιστή στην περιοχή.
Παρότι δεν υπάρχουν ενδείξεις άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης, η ένταση της ρητορικής, οι ανταγωνισμοί στη Συρία και οι αποκλίνουσες στρατηγικές φιλοδοξίες των δύο χωρών αυξάνουν τον κίνδυνο νέων επεισοδίων διπλωματικής ή στρατιωτικής κλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Πηγή: pagenews.gr